LIVE UPDATES
Bota

Kriza me buxhetin në Francë, Qeveria në udhëkryq

Kryeministri Bayrou ka ngritur çështjen e votëbesimit. Nëse politikani i qendrës dështon më 8 shtator, prapë mund të rrëzohet qeveria në Francë.

1 Shtator 2025, 08:34 Nga I.A
Kriza me buxhetin në Francë, Qeveria në udhëkryq
François Bayrou

FRANCË- François Bayrou u duk më i qetë nga sa pritej javën e kaluar, kur tha me zë të përmbajtur, se i kishte kërkuar Presidentit të thërriste një seancë të jashtëzakonshme të Parlamentit më 8 shtator, ku do të votohej për një votëbesim para se të fillonin debatet për buxhetin.

Me këtë vendim të habitshëm, Kryeministri shpreson të fitojë mbështetje për buxhetin e planifikuar të kursimit, i cili po has në kundërshtim të gjerë në Francë. Qeveria e pakicës po planifikon kursime prej pak më shumë se 44 miliardë eurosh për të ulur deficitin në 4.6 përqind të produktit të brendshëm bruto (PBB) vitin e ardhshëm - që është ende larg kritereve të BE-së. Ndër masat simbolike është anulimi i dy festave zyrtare.

Me këtë votëbesimin, Bayrou po ndërmerr një hap që kërcënon më shumë sesa vetëm karrierën e tij. Nëse dështon, Presidenti Emmanuel Macron do të detyrohet të zëvendësojë kryeministrin e katërt dhe të emërojë një kryetar të pestë qeverie brenda rreth 600 ditësh - pas Élisabeth Borne, Gabriel Attal dhe Michel Barnier.

Politika e krahasueshme me vitet 1932/33?

Në atë kohë, në fillim të viteve 1930, Franca po vuante nga pasojat e Depresionit të Madh. Qeveritë vinin e shkonin, kryeministrat binin çdo muaj. Midis viteve 1932 dhe 1933, Republika e Tretë kaloi nëpër gjashtë kryetarë qeverish. Një rekord që flet për paralizën e saj politike.

Shkaku ishte pothuajse gjithmonë i njëjtë: mosmarrëveshja mbi buxhetin. Rritjet e taksave, shkurtimet, taksat speciale - të gjitha këto plane dështuan. Kështu, buxheti u bë një pengesë që minoi besimin në demokraci dhe paralizoi Republikën e Tretë.

Dilema e Bayrou-së

Nëntëdhjetë vjet më vonë, disa gjëra duken të ngjashme. Franca sot është e ngarkuar nga një mal borxhesh që tejkalon 3 trilionë euro, dhe barra e interesit i ha dhjetëra miliarda nga buxheti çdo vit.

Brukseli po nxit masa shtrënguese, ndërsa tregjet financiare po i ndjekin nga afër politikëbërësit parizienë. Pas njoftimit të Bayrou-t, tregu i aksioneve reagoi me rënie çmimesh dhe rritje të normave të interesit për obligacionet qeveritare, të cilat këtë muaj madje tejkaluan përkohësisht nivelet e Greqisë. Pa një plan të besueshëm konsolidimi, Parisi përballet me një ulje të vlerësimit nga agjencitë e vlerësimit.

Me buxhetin e saj, qeveria po mbështetet në një përzierje të shkurtimeve të subvencioneve, rritjes së frenuar të shpenzimeve sociale dhe rritjes së moderuar të taksave për ata që kanë të ardhura të larta - një qasje "e lehtë shtrënguese" që ekonomistët e kanë kërkuar prej vitesh. Por problemi nuk qëndron te shifrat, por tek Parlamenti.

Opozita e Francës e bashkuar

Që nga zgjedhjet e verës së vitit 2024, Qeverisë i ka munguar shumica absolute në Parlament, i cili është praktikisht i ndarë në tre blloqe kryesore: Rassemblement National (RN) e ekstremit të djathtë, partia e qendrës së djathtë që mbështet Presidentin Macron dhe aleanca e krahut të majtë.

RN tani po kërkon hapur zgjedhje të reja. "Ne do të votojmë kundër votëbesimit. Vetëm një shpërbërje do t'u japë francezëve mundësinë të vendosin të ardhmen e tyre", deklaroi Marine Le Pen në Platformën X. Ajo vetë, pas një padie gjyqësore, nuk ka gjasa të kandidojë përsëri në zgjedhje të reja.

Në vend të masave shtrënguese, RN po bën thirrje për investime në polici, ushtri dhe forcimin e fuqisë blerëse. Partia synon ta financojë këtë përmes borxhit të ri.

E majta gjithashtu kritikon Bayrou dhe politikën e tij. La France Insoumise (LFI) e ekstremit të majtë planifikon një veprim proteste të përgjithshme, një lloj greve për 10 shtator.

Të gjelbrit, komunistët dhe socialistët  gjithashtu kanë përjashtuar çdo mbështetje për Kryeministrin Bayrou, i cili aktualisht nuk ka shumicën. Udhëheqësi socialist Olivier Faure foli për një "buxhet të padrejtë" dhe premtoi një "buxhet alternativ", në një intervistë televizive.

Masat shtrënguese janë të diskutueshme edhe në kampin konservator. Xavier Bertrand, President i rajonit Hauts-de-France, paralajmëroi kundër ngarkimit disproporcional të klasave të mesme. Një linjë shumë e ashpër, sipas tyre, nuk do t'i zgjidhë problemet e borxhit dhe vetëm do ta forcojë RN-në, e cila kryeson në sondazhe.

Qeveria paralajmëron kundër ndërhyrjes së FMN-së

Vetë qeveria po kërkon votëbesim, ndërsa njëkohësisht paralajmëron për pasojat e dështimit. Ministri i Financave Éric Lombard deklaroi në radion franceze të martën se ata nuk duan të ndjekin "një politikë frike", por rreziku është real: Në rastin më të keq, edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar mund të ndërhyjë.

"Përgjegjësia jonë është të ruajmë besimin e tregjeve. Jemi në rrugën e duhur", siguroi Lombard. Sipas ministrit, Franca është tashmë në rrezik të paguajë kosto më të larta huamarrjeje sesa Italia.

Ai njoftoi për vitin 2026, një "buxhet ristrukturimi dhe drejtësie". Planifikohen kursime prej 44 miliardë eurosh.

Fati politik i François Bayrou

Kryeministri Bayrou është në dilemë. Pa shkurtime të konsiderueshme, ai do të humbasë besimin e tregjeve. Me shkurtime drastike, ai nuk do të sigurojë shumicën parlamentare për buxhetin e vitit 2026. Votëbesimi është pra edhe një test për stabilitetin e të gjithë sistemit. Nëse Kryeministri dështon më 8 shtator, Presidenti Macron, i cili mbështet buxhetin e kursimit, do të përballet me vendime të vështira. A do të thërrasë përsëri zgjedhjet parlamentare pas vetëm një viti? A do të mbështetet në një qeveri ekspertësh apo tek një kryeministër nga një kamp tjetër? Apo, një vit e gjysmë para zgjedhjeve presidenciale, do të vërë në pikëpyetje edhe mandatin e tij për t'i hapur rrugë një transferimi të parakohshëm të pushtetit?

Për momentin, ka shumë pyetje por pyetja qendrore mbetet pa përgjigje: Si qeveriset një vend, financat e të cilit po dalin jashtë kontrollit, kur asnjë shumicë nuk është e gatshme ta mbajë barrën?/DW

françois bayrou

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera