LIVE UPDATES
Bota

Koralet dhe nafta e papërpunuar: Jeta në ishullin Harg të Iranit

Paralajmërimi i presidentit amerikan ka bërë që vëmendja të përqendrohet mbi rolin qendror të këtij ishulli në det të hapur në ekonominë e Iranit dhe në tregjet globale të energjisë. 

6 Prill 2026, 14:57 Nga E.d
Koralet dhe nafta e papërpunuar: Jeta në ishullin Harg të Iranit
Ishulli Harg

Më 30 mars, Donald Trump e kërcënoi Iranin me “shkatërrimin e plotë” të ishullit Harg, nëse nuk arrihet një marrëveshje me Teheranin për t’i dhënë fund luftës me SHBA-në dhe Izraelin.

Paralajmërimi i presidentit amerikan ka bërë që vëmendja të përqendrohet mbi rolin qendror të këtij ishulli në det të hapur në ekonominë e Iranit dhe në tregjet globale të energjisë. 

Rreth 90 për qind e eksporteve të naftës së Iranit dërgohen nga ishulli Harg, kryesisht drejt Kinës, duke përdorur infrastrukturë të ndërtuar gjatë kohës së Shahut të fundit të Iranit.

Harg u përshkrua në vitet 1800 si “pika strategjike më e rëndësishme në Gjirin Persik”, për shkak të pozicionit të tij në krye të gjirit dhe furnizimit me ujë natyror.

Në vitet ‘50, Hargu u përdor si një koloni ndëshkuese për kundërshtarët e Shahut, përpara se të zgjidhej si vend për një terminal të planifikuar eksporti nafte.

Ishulli me korale i pjekur nga dielli, i cili ndodhet 31 kilometra larg bregdetit të Iranit, u zgjodh për t’u bërë qendra kryesore e eksportit të naftës për vendin e Lindjes së Mesme për shkak të ujërave të thella përreth dhe detit relativisht të qetë.

Të dy këta faktorë ua mundësojnë cisternave të mëdha të naftës të ankorohen pranë ishullit dhe të mbushen me naftë iraniane, para se të lundrojnë drejt jugut përmes Ngushticës së Hormuzit dhe më pas drejt tregjeve botërore të naftës.

Shkrimtari iranian, Jalal Al-e-Ahmad, e vizitoi ishullin gjatë shndërrimit të tij në një qendër nafte që filloi në vitin 1959. Ai përshkroi makineritë e drejtuara nga inxhinierë iranianë dhe perëndimorë që “po fshinin Hargun e vjetër nga faqja e dheut”.

Tubacione nënujore që transportonin naftë rreth 37 kilometra nga toka iraniane u vendosën drejt Hargut, ku rezervuarë magazinimi deri në një milion fuçi secili mund ta ruanin naftën.

Gjeografia e ishullit lejonte që nafta të rridhte me gravitet drejt cisternave pa pasur nevojë për sisteme komplekse të pompimit.

Zhvillimi vazhdoi në vitet ‘70, kur një “ishull detar” (i paraqitur më sipër), që lejonte ngarkimin e cisternave më të mëdha të naftës përmes tubacioneve nënujore, u përfundua pranë brigjeve perëndimore të Hargut.

Pas Revolucionit Islamik të vitit 1979, objektet në Harg, të cilat pjesërisht drejtoheshin nga gjiganti amerikan i naftës Amoco, u morën nën kontroll nga sundimtarët e rinj të Iranit.

Në vitin 1990, Teherani pagoi më shumë se gjysmë miliardi dollarë si kompensim për Amoco për konfiskimin e infrastrukturës së naftës në Harg, si dhe disa fushave të shpimit në det të hapur.

Në vitin 1984, sulmet irakiane ndaj objekteve të naftës në ishullin Harg gjatë konfliktit Iran-Irak përshkallëzuan atë që u bë e njohur si “lufta e cisternave”, në të cilën të dyja palët sulmonin anijet që transportonin naftën e kundërshtarit. Objektet në Harg u “shkatërruan pothuajse plotësisht” nga Forcat Ajrore të Irakut gjatë viteve ‘80.

Pas përfundimit të riparimeve pas luftës Iran-Irak dhe zgjerimit të objekteve në Harg, qendra e naftës po shkarkonte rreth 1.5 milion fuçi naftë në ditë, një vëllim me vlerë rreth 172 milionë dollarë sipas çmimeve të prillit 2026.

Pas sulmeve amerikane ndaj objekteve ushtarake në Ishullin Harg më 13 mars, Trump theksoi se “ne shkatërruam gjithçka në ishull përveç zonës ku ndodhet nafta…”

Sot besohet se rreth 8.000 njerëz jetojnë në ishull, i cili ruhet rreptësishtë nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit.

Analistët thonë se çdo sulm ndaj objekteve të naftës në Harg, të cilat i sjellin Teheranit dhjetëra miliarda dollarë të ardhura çdo vit, do të paralizonte aftësinë e regjimit iranian për të funksionuar.

Por, një veprim i tillë do të kishte gjithashtu një ndikim të madh në ekonominë botërore në një kohë kur çmimet e energjisë tashmë janë në rritje të ndjeshme./REL

donald trump irani shba

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet