LIVE UPDATES
Bota

India po ndahet në dysh, gjeologët paralajmërojnë për ndryshime të mëdha tektonike

Një zbulim i ri befasues sugjeron se Pllaka Indiane po ndahet në dysh, ku pjesa e poshtme e saj po fundoset në mantelin e tokës.

13 Prill 2025, 10:05 Nga r.ll
India po ndahet në dysh, gjeologët paralajmërojnë për
foto ilustruese

SHBA- Gjetjet e fundit të një studimi tregojnë se Pllaka Indiane po ndahet në dysh, një fenomen që mund të riformojë peizazhin gjeologjik të rajonit. I publikuar në Unionin Gjeofizik Amerikan, ky zbulim novator tregon për shtrembërimin, ku pllaka po shkëputet dhe po zhytet në mantelin e Tokës.

Pllaka Indiane, e cila është përplasur me Pllakën Euroaziatike për rreth 60 milionë vjet, është forca kryesore që qëndron pas krijimit vargmalit malor Himalayan. Megjithatë, studimet e fundit sugjerojnë një zhvillim të ri befasues: pjesa e poshtme e Pllakës Indiane po shkëputet dhe po zhytet nën sipërfaqe. Kjo u zbulua pas analizimit të valëve të tërmetit dhe izotopeve të heliumit në burimet tibetiane, duke zbuluar një çarje vertikale në pllakë që nuk ishte zbuluar më parë.

"Ne nuk e dinim që kontinentet mund të silleshin në këtë mënyrë, dhe kjo për shkencën e tokës së ngurtë, është shumë themelore," vuri në dukje Douwe van Hinsbergen, një gjeodinamiste në Universitetin e Utrechtit .

Ky zbulim sugjeron se jo vetëm që pllaka ka trashësi dhe karakteristika të ndryshme në të gjithë sipërfaqen e saj, por proceset themelore që nxisin zhvendosjet tektonike janë shumë më dinamike dhe komplekse sesa kuptohej më parë.

Procesi i shtrembërimit mund të ketë pasoja të rëndësishme për aktivitetin e tërmeteve në rajon. Siç ka vënë në dukje Simon Klemperer, një gjeofizikan në Universitetin e Stanfordit, pllakat tektonike në rajone me kompresim të lartë, si zona e përplasjes së Himalajeve, shpesh shfaqin çarje të shumta dhe mund të çojnë në rritjen e rrezikut të tërmetit. Rrafshnalta Tibetiane, një rajon tashmë i prirur ndaj aktivitetit sizmik, mund të përjetojë edhe më shumë paqëndrueshmëri. 

Pavarësisht nga entuziazmi që rrethon zbulimin, Fabio Capitanio, një gjeodinamist në Universitetin Monash, bëri thirrje për kujdes. "Është vetëm një pamje e çastit," tha Capitanio, duke theksuar se të dhënat e disponueshme janë ende të kufizuara dhe implikimet e plota të procesit nuk janë kuptuar ende plotësisht.

Ndërsa provat tregojnë për një ngjarje të rëndësishme gjeologjike, nevojiten studime të mëtejshme dhe mbledhje të të dhënave për të kuptuar plotësisht efektet afatgjata të këtij procesi në stabilitetin tektonik të rajonit. Natyra komplekse e ndërveprimeve tektonike në nënkontinentin Indian do të thotë se ndërsa ky shtrembërim mund të ketë pasoja të mëdha për sipërfaqen e Tokës.

Shkencëtarët do të duhet të vazhdojnë të analizojnë valët sizmike për të gjurmuar se si këto ndryshime tektonike evoluojnë me kalimin e kohës dhe për të vlerësuar shkallën e vërtetë të kërcënimit nga tërmeti. Pllaka Indiane është një komponent kritik i sistemit tektonik të Tokës dhe të kuptuarit e sjelljes së saj ka implikime të thella për studimet gjeologjike globale. 

Studiuesit tani janë më të përqendruar në studimin e rajoneve të tjera kontinentale për dukuri të ngjashme, pasi kjo mund të sigurojë një pasqyrë më të thellë në formimin e vargmaleve malore dhe proceset dinamike që drejtojnë evolucionin gjeologjik të Tokës. Nëse konfirmohet, procesi i shtrembërimit mund të ndihmojë në shpjegimin jo vetëm të formacionit Himalaya, por gjithashtu të ofrojë perspektiva të reja për vargmalet e tjera malore dhe zonat tektonike në mbarë botën.

pllaka indiane

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet