LIVE UPDATES
Bota

Sulmi izraelit në Kaspik: Rruga tregtare e Rusisë në rrezik

Përderisa kjo rrugë ujore ka shërbyer si strehë për dronët iranianë që dërgohen drejt fushëbetejave në Ukrainë ku Rusia po vazhdon pushtimin në shkallë të plotë të shtetit fqinj, Izraeli së voni ka kryer një sulm në Bandar Anzali, një bazë detare iraniane në Kaspik.

3 Prill 2026, 17:08 Nga E.d
Sulmi izraelit në Kaspik: Rruga tregtare e Rusisë në rrezik
Foto ilustruse

Për vite të tëra, Deti Kaspik ka qenë një zonë e sigurt për aleancën mes Rusisë dhe Iranit – një vrimë e zezë e padukshme për sytë perëndimorë.

Përderisa kjo rrugë ujore ka shërbyer si strehë për dronët iranianë që dërgohen drejt fushëbetejave në Ukrainë ku Rusia po vazhdon pushtimin në shkallë të plotë të shtetit fqinj, Izraeli së voni ka kryer një sulm në Bandar Anzali, një bazë detare iraniane në Kaspik.

Raportimet mediale, që bazohen në informacione të inteligjencës, thonë se korridori tani po përdoret për të transferuar armë të prodhimit rus në Lindjen e Mesme, duke i sjellë sulmet ajrore izraelite më afër oborrit të Moskës.

Qëkur Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt të vitit 2022, Deti Kaspik ka shërbyer si korridor kyç mes dy shteteve të sanksionuara nga Perëndimi. Ai lidh portet ruse sikurse Akstrakami me veriun e Iranit, përfshirë Bandar Anzalin, para se ngarkesat të lëvizin përmes linjave hekurudhore dhe tokësore drejt Gjirit Persik dhe Oqeanit Indian.

Grupet e inteligjencës më herët kanë raportuar se anijet nga e ashtuquajtura flotë në hije e Rusisë kanë operuar përgjatë korridorit nën flamurin rus dhe iranian dhe këto anije ishin të lidhura me kontrabandimin e naftës së sanksionuar dhe armëve mes dy shteteve.

Shumica e këtyre anijeve kanë fikur sinjalet për gjurmim, duke rritur dyshimet se ato po transportojnë mallra të sanksionuara apo pajisje ushtarake.

Më 2024, Shtetet e Bashkuara sanksionuan dy kompani ruse të transportit detar lidhur me transportimin e pajisjeve të lidhura me dronë dhe municione përgjatë Detit Kaspik dhe që synoheshin të përdoreshin në Ukrainë.

Bashkëpunimi

Sulmet në Bandar Anzali më 18 mars u kryen në mes të sinjaleve se bashkëpunimi ushtarak mes Rusisë dhe Iranit mund të jetë duke evoluar.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, tha për CNN-in më 15 mars se Irani po godet bazat amerikane me dronët e prodhuar dhe të transferuar nga rusët.

Sipas Financial Times, inteligjenca perëndimore thotë se Rusia tani mund të jetë duke dërguar dronë në Iran.

Instituti për Luftë tha se sulmet ajrore të ushtrisë izraelite në Bandar Anzali në mars erdhën pas raportimeve se Rusia po i ofron Iranit dronë të prodhuar në Rusi dhe ndoshta dronë Shahed të modifikuar.

Tel Avivi dhe Moska

Në atë kohë, Izraeli njoftoi se aeroplanët luftarakë kishin goditur caqe në portin e marinës iraniane dhe ndërtesa të bazës ku dhjetëra anije ushtarake, përfshirë anije me raketa dhe varka të rojeve bregdetare, ishin të stacionuara.

“Nëse interesat ruse preken apo shkatërrohen në njëfarë mënyre, izraelitët nuk do të bërtasin për këtë, sepse duan të ruajnë marrëdhënie të mira me rusët”, tha për Radion Evropa e Lirë, Alex Vatanka, drejtor i Programit për Iranin në Institutin e Lindjes së Mesme.

Rusia do ta shihte çdo përhapje të konfliktit me Iran në Detin Kaspik “jashtëzakonisht negativisht,” tha zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, lidhur me sulmin e 18 marsit.

Duke qenë se është një trup ujor pa dalje në det, Deti Kaspik gjerësisht është parë si jashtë rrezes së veprimit të SHBA-së dhe marinave perëndimore. Ai kufizohet me Rusinë, Iranin, Azerbajxhanin, Kazakistanin dhe Turkmenistanin – shtete që në përgjithësi kanë mbajtur marrëdhënie të balancuara me Moskën.

“Hulumtimi ynë ‘në masë të madhe’ përjashton Detin Kaspik, pasi mungesa e bashkëpunimit rajonal me autoritetet perëndimore e bën atë një mjedis të mbyllur ku monitorimi është si i papërshtatshëm, dhe aktualisht me prioritet më të ulët për zbatim global”, tha për Radion Evropa e Lirë, Benjamin Hilgenstock, ekspert i sanksioneve në Institutin e Shkollës Ekonomike të Kievit.

Tregtia në Kaspik, në rritje

Irani dhe Rusia po ashtu këmbejnë mallra ushqimore përmes Detit Kaspik. Tregtia e drithërave mes Iranit dhe Rusisë u ndërpre menjëherë pas sulmit, por rinisi më vonë, sipas Reuters.

Rusia, eksportuesja më e madhe në botë e drithërave, viteve të fundit ka përmirësuar logjistikën e eksportit përmes Detit Kaspik, duke pasur për cak tregje në Iran, në shtetet e Gjirit Persik, Irak dhe Afganistan.

“Edhe nëse kjo rrugë pengohet, ka mënyra të tjera për Iranin dhe Rusinë që të tregojnë”, tha për Radion Evropa e Lirë Dalga Khatinoglu, ekspert për energjinë e Iranit dhe makroekonominë.

Segmenti i Kaspikut është pjesë e Korridorit Ndërkombëtar të Transportit Veri-Jug (INSTC), një rrjet prej 7.200 kilometrash që përfshin transportin detar, hekurudhor dhe rrugor për lëvizjen e mallrave midis Indisë, Iranit, Azerbajxhanit, Rusisë, Azisë Qendrore dhe Evropës.

Të izoluara nga Perëndimi, si Irani ashtu edhe Rusia kanë plane afatgjata për të zgjeruar tregtinë përmes Detit Kaspik.

Qarkullimi i mallrave midis Rusisë dhe Iranit përmes Kaspikut mund të dyfishohet në vitin 2026, duke arritur në 10 milionë tonë, sipas Aleksandr Sharov, drejtor i Grupit RusIranExpo.

“Të dyja, Teherani dhe Moska, shpresojnë që SHBA-ja do t’i frenojë izraelitët nga përsëritja e sulmit të tyre në bregdetin e Detit Kaspik”, tha për Radion Evropa e Lirë, Paul Goble, ekspert për Euroazinë në Fondacionin Jamestown.

“Nuk ka raportime që sugjerojnë se rajoni i Kaspikut do të bëhet së shpejti një skenë e tillë. Ende po flasim për trupa tokësore në jug, potencialisht për një përfshirje amerikane në jug, jo në veri”, tha Alex Vatanka për Radion Evropa e Lirë.

“Megjithatë, nëse ata zbulojnë në bazë të inteligjencës se, për shembull, Irani po prodhon dronë ose raketa në ndonjë qytet në veri, në rajonin e Kaspikut, atëherë padyshim që ai vend do të bëhet një objektiv. Këto janë arsye operative dhe logjistike, jo një qasje strategjike”, shtoi ai./REL

kaspik rusi izrael

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet