Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Kolonat dhe trarët duhet të shpërndahen për të absorbuar në mënyrë efektive ndikimin e tërmeteve.Por BBC nuk ka mundur të verifikojë standardet e ndërtimit të përdorura në këtë bllok.
TURQI- Tërmeti 7.8 ballë që goditi Turqinë dhe Sirinë ditën e hënë ka shkaktuar dëme kolosale dhe një situatë tragjike me dhjetëra mijëra persona të vdekur, ndërsa shumë të tjerë janë ende nën rrënoja në kërkim nga emergjencat civile. Lëkundjet e forta të tërmetit nuk kanë lënë gjë tjetër veçse ndërtesa e blloqe pallatesh të shmbura e të shkatërruara në disa provinca të Turqisë. Në një analizë të BBC është zbuluar se disa nga ndërtesat e shembura kishin vetëm pak kohë që ishin ndërtuar themelet e të cilave u rrafshuan në tokën turke. Por pikpyetja që BBC ngre në këtë rast është se pse u shembën pallatet e ndërtesat që sapo kishin hedhur themelet? Ekzaminimi është kryer në tre ndërtesa të cilat janë kthyer në rrënoja, ku është ynuar të zbulohet rreth sigurisë dhe mënyrës sesi janë ngritur themelet e këtyre ndërtesave shumëkatëshe. Sipas BBC, apartamentet u ndërtuan rishtas vitin e kaluar dhe në reklama shkruhej se ndërtesa ishte përfunduar në përputhje me rregulloret më të fundit të tërmeteve. Të gjitha materialet dhe punimi i përdorur ishin "cilësi e klasit të parë", pretendonte reklama. Ndërsa reklama origjinale nuk është më e disponueshme në internet, pamjet e ekranit dhe videot e saj që qarkullojnë në mediat sociale përputhen me reklama të ngjashme nga e njëjta kompani. Ndërtimi i fundit do të thotë se duhet të ishte ndërtuar sipas standardeve më të fundit, të përditësuara në vitin 2018, të cilat kërkojnë që strukturat në rajonet e prirura nga tërmeti të përdorin beton të cilësisë së lartë të përforcuar me shufra çeliku. Kolonat dhe trarët duhet të shpërndahen për të absorbuar në mënyrë efektive ndikimin e tërmeteve.Por BBC nuk ka mundur të verifikojë standardet e ndërtimit të përdorura në këtë bllok.
SHKRIMI I PLOTË-
Pamja e apartamenteve të sapondërtuara që shemben nga tërmetet që goditën Turqinë ka ngjallur zemërim. BBC ekzaminoi tre ndërtesa të reja, të kthyera në rrënoja, për të zbuluar se çfarë zbulojnë rreth sigurisë së ndërtesave. Dy tërmete të mëdha - me magnitudë 7.8 dhe 7.5 ballë - rrafshuan ndërtesa të të gjitha llojeve dhe vranë mijëra njerëz në të gjithë Turqinë jugore dhe Sirinë veriore.
Por fakti që edhe disa nga blloqet më të reja të apartamenteve u shkatërruan në pluhur, ka çuar në pyetje urgjente në lidhje me standardet e sigurisë së ndërtesave. Teknikat moderne të ndërtimit duhet të nënkuptojnë se ndërtesat mund të përballojnë tërmete të kësaj magnitude. Dhe rregulloret pas fatkeqësive të mëparshme në vend supozohej të siguronin që këto mbrojtje të ishin ndërtuar.
Në të parën nga tre shembjet e ndërtesave të reja të identifikuara nga BBC, pamjet e mediave sociale tregojnë njerëz që bërtasin dhe vrapojnë për t'u mbuluar. Gjysma e poshtme e një blloku apartamentesh në Malatya shihet duke u shkatërruar, duke e lënë pjesën e mbetur të qëndruar në një kënd mbi pluhur dhe rrënoja.
Apartamentet u ndërtuan rishtas vitin e kaluar dhe pamjet e ekranit janë shpërndarë në mediat sociale që tregojnë një reklamë që thotë se ndërtesa ishte "përfunduar në përputhje me rregulloret më të fundit të tërmeteve". Të gjitha materialet dhe punimi i përdorur ishin "cilësi e klasit të parë", pretendonte reklama. Ndërsa reklama origjinale nuk është më e disponueshme në internet, pamjet e ekranit dhe videot e saj që qarkullojnë në mediat sociale përputhen me reklama të ngjashme nga e njëjta kompani.
Ndërtimi i fundit do të thotë se duhet të ishte ndërtuar sipas standardeve më të fundit, të përditësuara në vitin 2018, të cilat kërkojnë që strukturat në rajonet e prirura nga tërmeti të përdorin beton të cilësisë së lartë të përforcuar me shufra çeliku. Kolonat dhe trarët duhet të shpërndahen për të absorbuar në mënyrë efektive ndikimin e tërmeteve.Por BBC nuk ka mundur të verifikojë standardet e ndërtimit të përdorura në këtë bllok. Fotografitë tregojnë se një tjetër bllok apartamentesh i ndërtuar së fundmi në qytetin port të Iskenderun u shkatërrua në masë të madhe. Ana dhe pjesa e pasme e ndërtesës 16-katëshe u shemb tërësisht, duke lënë në këmbë vetëm një copëz të bllokut.
BBC e përputi imazhin e ndërtesës së shembur me një foto publicitare të publikuar nga kompania e ndërtimit, e cila tregon se ajo përfundoi në vitin 2019. Kjo do të thotë se duhet të ishte ndërtuar sipas standardeve më të fundit. BBC ka kontaktuar kompaninë përgjegjëse të ndërtimit, por nuk ka marrë asnjë përgjigje.
Një tjetër imazh në Antakia, i verifikuar nga BBC, tregon se pjesa më e madhe e një kompleksi apartamentesh nëntëkatëshe është bërë rrënoja, pas një tabele që shfaq emrin e zhvillimit: Guclu Bahçe. Ne gjetëm një video të ceremonisë së hapjes së kompleksit të banesave, e cila konfirmon se ai përfundoi në nëntor 2019.
Në video, Servet Atlas, pronari i Ser-Al Construction, thotë: "Projekti i qytetit Guclu Bahçe është veçanërisht i veçantë në krahasim me të tjerët për sa i përket vendndodhjes dhe cilësive të ndërtimit".
Me kaq shumë ndërtesa të shembur në të gjithë rajonin e goditur, shumë në Turqi kanë bërë pyetje në lidhje me natyrën e rregulloreve të ndërtimit. Megjithëse tërmetet ishin të fuqishme, ekspertët thonë se ndërtesat e ndërtuara siç duhet duhet të kishin qenë në gjendje të qëndronin në këmbë.
"Intensiteti maksimal i këtij tërmeti ishte i dhunshëm, por jo domosdoshmërisht i mjaftueshëm për të rrëzuar ndërtesat e ndërtuara mirë," thotë Prof David Alexander, një ekspert në planifikimin dhe menaxhimin e emergjencave në University College London.
"Në shumicën e vendeve niveli i lëkundjeve ishte më i vogël se maksimumi, kështu që mund të konkludojmë nga mijëra ndërtesa që u shembën, pothuajse të gjitha nuk i qëndrojnë asnjë kodi ndërtimi të pritshëm të arsyeshëm të tërmetit."
Moszbatimi i rregulloreve të ndërtimit
Rregulloret e ndërtimit janë shtrënguar pas fatkeqësive të mëparshme, duke përfshirë një tërmet të vitit 1999 rreth qytetit të Izmit, në veriperëndim të vendit, në të cilin vdiqën 17,000 njerëz. Por ligjet, duke përfshirë standardet më të fundit të vendosura në vitin 2018, janë zbatuar dobët.
"Pjesërisht, problemi është se ka shumë pak rinovim të ndërtesave ekzistuese, por gjithashtu ka shumë pak zbatim të standardeve të ndërtimit në ndërtesat e reja," thotë Prof Alexander.
Korrespondenti i BBC-së për Lindjen e Mesme, Tom Bateman, foli me njerëzit në qytetin jugor të Adanas, të cilët thanë se një ndërtesë e shembur atje ishte dëmtuar 25 vjet më parë në një tjetër tërmet, por mbeti pa ndonjë riparim të duhur.
Vende të tilla si Japonia, ku miliona njerëz jetojnë në ndërtesa të larta me popullsi të dendur, pavarësisht historisë së vendit të tërmeteve të rënda, tregojnë se si rregulloret e ndërtimit mund të ndihmojnë për t'i mbajtur njerëzit të sigurt në fatkeqësi.
Kërkesat e sigurisë së ndërtimit ndryshojnë në varësi të përdorimit të një ndërtese dhe afërsisë së saj me zonat më të rrezikuara nga tërmetet: nga forcimi i thjeshtë, te amortizuesit e lëvizjes në të gjithë ndërtesën, tek vendosja e të gjithë strukturës mbi një amortizator gjigant për ta izoluar atë nga lëvizja e tokën.
Pse zbatimi është kaq i dobët?
Në Turqi, megjithatë, qeveria ka dhënë "amnisti ndërtimi" periodike - në fakt përjashtime ligjore për pagesën e një tarife, për strukturat e ndërtuara pa certifikatat e kërkuara të sigurisë. Këto janë kaluar që nga vitet 1960 (me të fundit në 2018).
Kritikët kanë paralajmëruar prej kohësh se amnisti të tilla rrezikojnë katastrofë në rast të një tërmeti të madh. Deri në 75,000 ndërtesa në të gjithë zonën e prekur nga tërmeti në Turqinë jugore u është dhënë amnisti ndërtimi, sipas Pelin Pinar Giritlioğlu, kreu i Stambollit të Unionit të Dhomave të Inxhinierëve Turkë dhe Arkitektëve të Dhomës së Planifikuesve të Qytetit.
Vetëm pak ditë përpara katastrofës së fundit, media turke raportoi se një projektligj i ri po pret miratimin parlamentar, i cili do të jepte një amnisti të mëtejshme për punimet e fundit të ndërtimi. Gjeologu Celal Sengor tha në fillim të këtij viti se miratimi i amnistive të tilla ndërtimore në një vend të përçarë nga linjat e gabimeve përbën një "krim" .
Pas një tërmeti vdekjeprurës që goditi provincën perëndimore të Izmirit në vitin 2020, një raport i BBC-së turke zbuloi se 672,000 ndërtesa në Izmir kishin përfituar nga amnistia më e fundit.
I njëjti raport citonte Ministrinë e Mjedisit dhe Urbanizimit të thoshte se në vitin 2018 më shumë se 50% e ndërtesave në Turqi - ekuivalente me pothuajse 13 milionë ndërtesa - janë ndërtuar në kundërshtim me rregulloret. E pyetur për standardet e ndërtimit pas tërmeteve më të fundit, Ministria e Mjedisit dhe Urbanizimit tha: "Asnjë ndërtesë e ndërtuar nga administrata jonë nuk është shembur. Studimet e vlerësimit të dëmeve po vazhdojnë me shpejtësi në terren."
Tërmet në Turqi TURQI- Një nënë e dëshpëruar që kërkon me ngulm fëmijët e saj. Tragjedi të...
femija GREQI- Një ngjarje tronditëse është raportuar në Greqi. Mediat greke bëjnë me dije se pak ditë më par&e...
Itali ITALI- Rikthehet moti i keq në Itali, me borë dhe të ftohtë në qendër dhe në jug, i cili kundërpeshohet nga g...
Lufta në Ukrainë ITALI- Ashtu siç u premtua edhe nga kryeministrja Giorgia Meloni, ndihmat e para kanë mbërritur sot në Kie...
Vladimir Putin RUSI- Grupi mercenar rus 'Wagner' thotë se i ka dhënë fund praktikës së saj famëkeqe të rekrutimit të...
Shpendë BRITANI E MADHE- Bota nuk është aspak gati, por ekspertët paralajmërojnë një tjetër pandemic! Numri i t&eum...
Shtepia e Mike Pence SHBA- Agjentët e FBI-së mbërritën në shtëpinë e ish-zëvendëspresidentit Mike Pence në...
anëtarësimi TURQI- Grupet parlamentare finlandeze thanë të premten se mund t’i ratifikojnë traktatet themeluese të NATO...
OBSH TURQI- Ndërsa ekipet mjekësore ndërkombëtare hyjnë në zonat e shkatërruara nga tërmeti të Turqis&eum...
Volodymyr Zelenskyy UKRAINË- Presidenti Volodymyr Zelenskyy ka përfunduar takimet me liderët e Evropës në përpjekje p&eu...
