LIVE UPDATES
Bota

Gjermani/ "Tempo. Tempo! Tempo?" Ekspozita për shpejtësinë

Gjithnjë e më shpejtë, gjithnjë e më larg - sa kohë që ekziston njeriu aq kohë ekziston edhe shpejtësia. Këtë e tregojnë edhe tre muzeume të Saksonisë së Ulët, me titullin "Tempo. Tempo! Tempo?".

6 Gusht 2023, 08:19 Nga I.A
Gjermani/ "Tempo. Tempo! Tempo?" Ekspozita për
Foto ilustruese

GJERMANI- Në Gjermani shpejtësia ka vlera të mëdha. Gjermanët nuk kanë kohë për të humbur, këtë e tregojnë si autostradat ashtu edhe automatët. Edhe vetë gjuha thotë se mungon koha për të mos marrë rrugën e drejtë, siç e tregon për shembull fjala "Verschlimmbesserung”. Kjo fjalë përshkruan gjendjen kur si dikush i nisur nga synime të mira mundohesh të përmirësosh diçka, por në fund  fare e ke bërë edhe më keq. 

Pse të humbet koha duke harrxhuar shumë fjalë, kur një fjalë e vetme mjafton për t'i thënë të gjitha?

Kur në vitin 1886 inxhinjeri gjerman Carl Benz, regjistroi patentën për ”automobilin që vihet në lëvizje nga motorri me gaz”, ai argumentoi prodhimin e automobilëve, një proces nuk ka pushuar që nga ajo kohë e deri tani: Në Gjermani, ekonominë më të madhe të Europës, janë punësuar sot në industrinë e automobilëve 800 mijë vetë.

Rritje shpejtësie dhe ulje shpejtësie - për këtë bëhet fjalë në ekspozitën "Tempo. Tempo! Tempo? Historia e një shpejtësie", që tregohet njëkohësisht në tre muzeume të landit gjerman të Saksonisë së Ulët. 

Muzeumi i artit në Kështjellën Derneburg prezanton temën e Tempos në artin bashkëkohor. Në muzeumin më të madh europian të automobilëve të vjetër, Oldtimer, Muzeumin e Einbekut bëhet fjalë për zhvillimin Teknik, kurse Muzeumi i Landit në Hanover ka në qendër historinë e natyrës dhe kulturës së shpejtësisë. 

Gara e njerëzimit 

Ekspozita është përgatitur përgjatë një viti, thotë për Deutsche Wellen, Stephan Richter, zëdhënës i Muzeumit të automobilëve PS-Speicher në Einbeck. "Secili muzeum hedh dritë në temën e shpejtësisë sipas një specifike të caktuar. Në muzeumin PS- Speicher ne merremi me anën teknike, Muzeumi Artit në Derneburg shikon anën artistike dhe Muzeumi i Hanoverit anën arkeologjike dhe etnologjike, lidhur me historinë e shpejtësisë dhe rëndësinë që ka ajo për njeriun."

Që në titull tregohet me pikën, pikëçuditësen dhe pikëpyetjen për tre vende të ekspozitës, që hedhin tre vështrime të ndryshme, shpjegon Richter idenë që fshihet pas projektit. Në ekspozitë nuk tregohen vetëm automobilë dhe motorë, por hidhet edhe një vështrim jokonvencional mbi këtë temë. Një rol të madh luan këtu edhe teoria e evolucionit dhe mediat e reja, sepse në fund të fundit gara zhvillohet për të shkuar nga A në B, dhe jo për të mos shkuar. 

Shoqëruesit më të shpejtë të botës

Muzeumi i Artit në Kështjellën Derbeburg prezanton punime bashkëkohore të artistëve nga fusha e skulpturës, pikturës dhe instalacioneve, që merren me konceptin e shpejtësisë mes të tjerash, sipas teorisë së evolucionit dhe anës teknike.

Muzeumi i Landit në Hanover e vështron shpejtësinë sipas perspektivës së historisë së natyrës dhe historisë së artit. Ekspozita në Einbeck përqëndrohet kryesisht tek teknika.

Vizitorët e ekspozitës përshëndeten këtu nga një pajisje që lëviz me shpejtësi shumë të madhe: avioni Lockheed F-104 Starfighter nga SHBA, i cili ka arritur të ketë shpejtësi dy herë më të madhe se shpejtësia e zërit. Po ashtu mund të shihet një Bugatti Veyron, i cili ka arritur në vitin 2010 shpejtësinë rekord prej 431,072 kilometrash në orë.

Kapërcimi i shpejtësisë së lejuar: Gjoba e parë e dhënë ndonjëherë

Ajo që mund të shihet në ekspozitë është edhe automobili i konceptuar, VW Nardo. Ky automobil ka qenë ëndërra e prodhuesve të automobilëve të Volfsburgut, për të prodhuar super-automobilin e vet sportiv, por makina përfundoi në muzeum në vend që të shkonte për prodhim. Krahas këtyre objekteve me tempo, ekspozita tregon edhe copëza interesante historie, për shembull gjobën e parë që mendohet të jetë dhënë në Gjermani, për kapërcimin e shpejtësisë së lejuar.

"Kjo është vetëm një pusullë letre", thotë Stephan Richter nga muzeumi PS. "Por ajo është gjoba më e vjetër dhënë në Gjermani për shkak të rritjes së shpejtësisë së lejuar në vitin 1894. Ajo shihet për herë të parë nga publiku në ekspozitën tonë. Në atë kohë nuk ka patur tabela në rrugë ose mundësira për të matur shpejtësinë. Automobilët sapo kishin filluar në atë kohë të arrinin shpejtësinë 30 kilometra në orë, pra jo shpejtësi e madhe. Por thuhet se automobili ishte duke kaluar në afërsi të një restoranti dhe perdet filluan të tundeshin, gjë që tregon se ai po ecte me shpejtësi të madhe.”

Ekspozita nuk merret vetëm me lidhjen që ka Gjermania me shpejtësinë. Imazhe nga autostradat në Kaliforni, veprat e artit nga Bahrain dhe veshjet e austronautëve të NASA-s, Shuttle Ejection Escape Suit janë pjesë e tre ekspozitave po ashtu si slitë e drerëve nga Laplandi.

Marrë nga DW

makina carl benz

Sondazh

Poll
Bota 6 Gusht 2023, 07:40 I.A

Perspektiva ekonomike e Ballkanit

Foto ilustruese BALLKAN- Europa Juglindore pritet të jetë nënrajoni me rritjen më të shpejtë në krahasim me zonat e Euro...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet