Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Por gazetarët dhe organet mbikëqyrëse të medias thonë se lufta SHBA-Izrael me Iranin i ka çuar kushtet e raportimit në një pikë edhe më të rrezikshme.
Irani është renditur prej kohësh ndër vendet më represive në botë për lirinë e shtypit . Në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit të vitit 2026, Reporterët pa Kufij e renditën Iranin në vendin e 177-të nga 180 vende, poshtë Afganistanit të sunduar nga talebanët, i cili u rendit në vendin e 175-të.
Por gazetarët dhe organet mbikëqyrëse të medias thonë se lufta SHBA-Izrael me Iranin i ka çuar kushtet e raportimit në një pikë edhe më të rrezikshme.
Autoritetet në Iran janë përpjekur prej kohësh të kontrollojnë narrativën publike gjatë momenteve të krizës. Por sipas gazetarëve brenda vendit, kushtet e kohës së luftës e kanë bërë atë kontroll edhe më të fortë .
Një gazetar që punonte për një media të njohur iraniane i tha DW se botimi tani po monitorohet më nga afër dhe se udhëzimet editoriale po kalohen nga lart poshtë se si duhet të trajtohet mbulimi.
Sipas këtij gazetari, i cili kërkoi të mbetej anonim, faqja e internetit e gazetës nuk mund të aksesohet nga jashtë Iranit. Vetëm një numër i kufizuar i mediave pranë institucioneve të sigurisë duket se kanë qasje të besueshme në internetin global.
Ky rrëfim përputhet me një model më të gjerë të përshkruar nga grupet e lirisë së shtypit.
Në mars, Reporterët pa Kufij (RSF) raportuan se gazetarët në Iran po përballeshin me një bllokim informacioni në të njëjtën kohë që po përpiqeshin të raportonin në kushte të rrezikshme lufte. Grupi tha gjithashtu se disa gazetarë kishin marrë telefonata kërcënuese nga institucione të lidhura me shtetin.
RSF tha se qasja në informacion brenda Iranit ka qenë "shumë e kufizuar", me gazetarët që punojnë nën bombardime, ndërsa përballen gjithashtu me presion nga institucionet shtetërore .
Qasje selektive në internet
Presioni mbi gazetarët është përhapur paralelisht me kufizimet e ashpra të internetit që kanë kufizuar ndjeshëm rrjedhën e informacionit jashtë Iranit.
Agjencia e lajmeve Reuters raportoi më 28 prill se Irani kishte hyrë në muajin e tretë të ndërprerjes së internetit, me autoritetet që kishin futur qasje të kufizuar për disa biznese sipas një skeme të përkohshme të njohur si "Internet Pro".
Sipas raportit, ndërprerja e energjisë elektrike filloi për herë të parë më 8 janar, u lehtësua për pak kohë në shkurt dhe u rivendos pas fillimit të luftës më 28 shkurt.
Në praktikë, kjo ka krijuar një sistem informacioni me dy nivele. Ndërsa pjesa më e madhe e popullsisë është përballur me pak ose aspak qasje normale në internetin global, disa gazetarë thonë se një numri të vogël aktorësh dhe institucionesh mediatike u janë dhënë përjashtime.
Një gazetar tjetër iranian i tha DW se disa kolegë ishin përpjekur të mblidhnin emra për akses në të ashtuquajturat "karta SIM të bardha", të cilat thuhet se lejojnë akses më të lirë në internetin ndërkombëtar për njerëzit e miratuar nga agjencitë e sigurisë.
Ajo tha se refuzoi, duke besuar se marrëveshja ishte diskriminuese dhe politikisht kompromentuese. Sipas saj, pritshmëria pas privilegjeve të tilla është e qartë: ata që marrin akses pritet të qëndrojnë brenda kufijve të narrativës shtetërore.
Frika, censura dhe propaganda
Gazetarët brenda Iranit thonë se presioni shtrihet përtej aksesit në internet. Disa përshkruajnë një klimë në të cilën edhe raportimi rutinë është bërë i rrezikshëm, veçanërisht rreth faqeve të ndjeshme ose ngjarjeve të ngarkuara politikisht.
Një gazetar me bazë në Teheran i tha DW se raportimi i pavarur është bërë pothuajse i pamundur. Sipas tij, edhe disa gazetarë të akredituar që u përpoqën të mbulonin vendet e sulmeve u ndaluan për pak kohë dhe pamjet e tyre u fshinë.
DW nuk mundi të verifikonte në mënyrë të pavarur secilin prej këtyre rasteve individuale, por modeli më i gjerë përputhet me atë që kanë përshkruar grupet e lirisë së shtypit: një mjedis lufte në të cilin qasja në informacion po ngushtohet dhe kostoja e raportimit po rritet.
Në të njëjtën kohë, mediat shtetërore kanë vazhduar ta paraqesin raportimin e paautorizuar si të dëmshëm për sigurinë kombëtare.
Gazetarët thonë se mediat vendase janë në fakt të kufizuara në versionin zyrtar të ngjarjeve dhe shmangin publikimin e detajeve të ndjeshme nga terreni, duke përfshirë gjendjen shpirtërore publike dhe ndikimin e plotë njerëzor të luftës.
Megjithatë, disa analistë argumentojnë se përpjekja e propagandës së shtetit po dështon të bindë pjesën më të madhe të publikut. Behrouz Turani, një ekspert i medias dhe trajner i gazetarisë i cili ka punuar me disa media ndërkombëtare, tha se "propaganda mediatike e regjimit iranian gjatë kësaj lufte ka dështuar".
Turani i tha DW se mesazhet shpesh janë dukur të ngathëta dhe të shkëputura nga realiteti i jetuar i njerëzve. Në vend që të bindin publikun, argumentoi ai, ato kanë ekspozuar hendekun në rritje midis narrativave zyrtare dhe asaj që po përjetojnë shumë iranianë.
Presion mbi gazetarët e diasporës iraniane
Masat e ashpra janë shtrirë edhe tek gazetarët dhe aktivistët politikë në mërgim. Reuters raportoi më 9 mars se Teherani i kishte paralajmëruar iranianët jashtë vendit që mbështetën publikisht SHBA-në dhe Izraelin se mund të përballeshin me pasoja ligjore, përfshirë konfiskimin e pronës së tyre në Iran .
Raporti tha se paralajmërimi erdhi nga zyra e prokurorit të përgjithshëm dhe iu drejtua anëtarëve të diasporës që kishin shprehur mbështetje në internet për sulmet ndaj Iranit.
Ky kërcënim u përforcua më vonë në mars, kur gjyqësori iranian tha se njerëzit e akuzuar për spiunazh, bashkëpunim me "shtete armiqësore" ose ndihmë në shënjestrimin e armikut mund të përballen me dënimin me vdekje dhe konfiskimin e të gjitha aseteve sipas një ligji të forcuar gjatë luftës.
Autoritetet iraniane thanë se ligji mund të zbatohet edhe për disa aktivitete të lidhura me median, duke përfshirë ndarjen e imazheve ose videove që konsiderohen të dobishme për forcat armiqësore.
Vakumi informativ i Iranit
Aparati gjyqësor dhe i sigurisë i Iranit për vite me radhë kanë ndjekur penalisht gazetarët, mediat dhe qytetarët e zakonshëm për shkak të raportimit dhe komenteve publike. Ajo që shumë gazetarë e përshkruajnë tani nuk është një sistem krejtësisht i ri, por një version shumë më i ashpër i një sistemi të vjetër, që çon në një vakum informacioni.
Ndërsa raportimi i pavarur bëhet më i vështirë dhe qasja në internet mbetet e kufizuar, hapësira për gazetari të verifikuar zvogëlohet.
Kjo i jep shtetit më shumë hapësirë për të promovuar versionin e vet të ngjarjeve, ndërkohë që ua vështirëson qytetarëve, gazetarëve dhe botës së jashtme të kuptojnë se çfarë po ndodh vërtet në terren./DW
Abbas Araghchi IRAN- Abbas Araghchi nisi një sulm të ashpër ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, duke pretenduar se kostoja re...
Foto ilustruse Me sa duket për të shmangur një votim të detyrueshëm me ligj në Kongres, qeveria amerikane e konsideron l...
protesta ne torino ITALI- Sulme mes policisë dhe protestuesve janë zhvilluar në marshimin e 1 Majit në qytetin e Torinos ...
SHBA- Marrëdhënia e kancelarit gjerman Friedrich Merz me presidentin amerikan Donald Trump duket se është në...
plutoni SHBA- Shefi i NASA-s u bëri thirrje për ta bërë Plutonin përsëri një planet. Në seancën dëg...
Prokurorja e Përgjithshme e BE-së Laura Codruța Kovesi. Reagimet e ministrave dhe zyrtarëve të qeverisë nuk kanë munguar, pas...
Volodymyr Zelensky UKRAINË- Largimi i menjëhershëm i Viktor Orbán po i detyron udhëheqësit e BE-së të pë...
Viktor Orbán HUNGARI- Kur Viktor Orban u rrëzua me një diferencë të ngushtë votash nga detyra për herë ...
ANGLI- Essa Suleiman, 45 vjeç, akuzohet pasi dy burra u plagosën me thikë në Golders Green, në veriperëndim të...
SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha të enjten se po heq tarifat për uiskin nga Mbretëria e Bashkuar, në nj&e...
