LIVE UPDATES
Bota

Financimi i rindërtimit të Ukrainës! BE në debat: Ku do t'i gjejnë paratë e nevojshme?

Më 24 shkurt, filloi lufta dhe tre muaj më vonë, Azovstal është kthyer në gërmadhë. Rusia e ka katandisur në rrënoja pjesën më të madhe të Mariupolit dhe qyteteve të tjera në Ukrainën Lindore.

9 Korrik 2022, 07:17 Nga A.B

Financimi i rindërtimit të Ukrainës! BE në debat: Ku do

Europë / Pyetja 500 miliardë dollarëshe. Ku do t’i gjejë paratë e nevojshme dhe si do ta parandalojë shpërdorimin e tyre?

Më 23 shkurt, fabrika Azovstal në qytetin ukrainas Mariupol, ishte një nga fabrikat më të mëdha të çelikut në Europë, me sipërfaqe 11 kilometra katrorë. 11,000 punëtorët e saj shkrijnë më shumë se 4 milionë tonë çelik në vit, shkruan The Economist.

Më 24 shkurt, filloi lufta dhe tre muaj më vonë, Azovstal është kthyer në gërmadhë. Rusia e ka katandisur në rrënoja pjesën më të madhe të Mariupolit dhe qyteteve të tjera në Ukrainën Lindore.

Raketat dhe artileria ruse kanë shkatërruar stacionet hekurudhore, portet dhe kullat e telekomunikacionit, kanë goditur më shumë se 1000 shkolla dhe kanë mbushur me kratere rrugë dhe fusha me grurë. Dëmi fizik arriti në 104 miliardë dollarë në fund të majit, sipas Shkollës Ekonomike të Kievit dhe ekonomia do të tkurret deri në 50% këtë vit.

Aleatët e Ukrainës kanë premtuar se do të ofrojnë para për të mbajtur vendin në funksion gjatë luftës dhe për ta rindërtuar atë më pas, në mënyrë “për ta ndihmuar Ukrainën të ngrihet nga hiri i luftës”, thotë Paolo Gentiloni, komisioneri i ekonomisë i BE-së.

Një vlerësim i saktë i kostos totale është i pamundur, por mendohet se ajo arrin nga 200 miliardë deri në 500 miliardë dollarë dhe po vazhdon të rritet. Një pyetje është se ku do të merren paratë për rindërtim. Një tjetër është se si do të organizohet ndihma pa shkelur rregullat institucionale apo ndjeshmërinë politike. Së fundmi, duhet të ngrihet edhe pyetja nëse Ukraina do t’i përdorë siç duhet paratë.

Ideja e dhënies së parave për rindërtim, ka filluar të debatohet. “Nëse ne vëmë re se… nuk po përparon diskutimi mbi ndarjen e kostove, atëherë do të jemi të shqetësuar”, thotë një zyrtar italian. BE mund t’i marrë hua paratë kolektivisht, siç bëri me planin e saj të rimëkëmbjes nga Covid-19. Kjo ide ka pasur mbështetje mes anëtarëve me para të kufizuara. Edhe Franca mund ta konsiderojë një fond të tillë si një shans të mirë për të rritur rolin e Europës në çështjet ndërkombëtare.

Por Gjermania është në mëdyshje, pjesërisht sepse shqetësohet për borxhin e lartë publik dhe pjesërisht sepse ideja e borxhit kolektiv të BE-së, zakonisht zemëron gjykatën e saj të fuqishme kushtetuese. Qeveria holandeze u pajtua me krijimin e fondit të rimëkëmbjes nga Covid-19, duke e trajtuar atë vetëm si një rast të veçantë dhe nuk dëshiron ta thyejë këtë premtim që u ka bërë votuesve.

Pastaj shtrohet edhe pyetja se kush do t’i shpenzojë paratë dhe për çfarë. Komisioni Europian ka propozuar një platformë të quajtur “Rindërtimi i Ukrainës”, që do të mbikëqyrë qeverinë ukrainase.

Programi do të bashkërendojë ndihmën nga BE-ja dhe shtetet e saj anëtare, me atë nga vende të tjera (përfshirë Amerikën, Britaninë, Kanadanë, Japoninë dhe Korenë e Jugut) dhe huadhënësit ndërkombëtarë si FMN, Banka Botërore dhe BERZH. Ukraina do të marrë në drejtim hartimin e një plani rindërtimi: ajo tashmë ka formuar grupe pune të aktorëve vendas dhe donatorëve ndërkombëtarë.

Të gjithë e pranojnë se BE duhet të ketë rol udhëheqës, mbi të gjitha sepse Ukraina ka dëshirë t’i bashkohet klubit. Megjithatë, disa shqetësohen se burokracia e BE dhe nevoja për marrëveshje, do ta ngadalësojnë procesin.

Për më tepër, jo të gjitha palët e interesuara janë anëtarë të bllokut. Amerika dhe Britania e Madhe luajnë rol të madh në përpjekjet luftarake të Ukrainës dhe institucionet si Banka Botërore kanë rregullat dhe përparësitë e tyre. Kjo ka ngritur argumentet për një lloj bashkëpunimi më të lirë midis donatorëve të ndryshëm.

Për shembull, BE mund të përqendrohet në reformat institucionale, integrimin ekonomik dhe zhvillimin, ndërsa Amerika ndihmon Ukrainën të ndërtojë Forcat e Armatosura dhe industrinë e mbrojtjes. FMN do të drejtojë ristrukturimin e borxhit të Ukrainës dhe do të nisë një program të ri kreditimi. Vendet individuale do të vlerësohen për kontributet e tyre të ndihmës.

Decentralizimi rrezikon kryerjen e mashtrimeve. Përpjekja për të gjetur fonde, si nga ukrainasit, ashtu edhe nga kontraktorët e huaj, do të jetë e ashpër. Kjo mund të vështirësojë edhe punën e agjencive kundër mashtrimit për të zbuluar korrupsionin. Ukraina ka rezultatin më të keq në Europë në indeksin e perceptimit të korrupsionit nga Transparency International, përveç Rusisë.

Ai është përmirësuar që kur protestat hodhën poshtë një qeveri të korruptuar në vitin 2014, duke krijuar një sistem transparent të prokurimeve publike dhe një hetues të pavarur kundër korrupsionit. Disa thonë se imazhi i dobët i vendit vjen pjesërisht nga propaganda ruse, por të gjithë theksojnë nevojën për më shumë llogaridhënie.

Një mënyrë për të siguruar donatorët do të ishte duke punuar me kontraktorë të huaj me përvojë në projekte të mëdha infrastrukturore, thotë Natalie Jaresko, një ukrainase-amerikane që ka qenë ministre e Financave e Ukrainës në vitet 2014-‘16. Një metodë tjetër mund të jetë krijimi i një gjykate me gjyqtarë të huaj, për të gjykuar mosmarrëveshjet që lidhen me rindërtimin.

Prurja e investimeve të sektorit privat në një vend të goditur nga lufta, i cili ka namin për korrupsion, do të kërkojë disa përpjekje. Megjithatë, lulëzimi i patriotizmit ukrainas gjatë luftës do të ndihmojë në këtë drejtim.

“Njerëzit e zakonshëm në rrugë po përfshihen, po shqyrtojnë planet dhe po diskutojnë llogaritjet e kostos së projekteve të rindërtimit”, thotë Oleg Ustenko, këshilltar ekonomik i Presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelensky. “Të gjithë besojnë se gjërat që kanë të bëjnë me vendin, lidhen edhe me ta”./MONITOR

be

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty