LIVE UPDATES
Bota

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të shkatërrojë objektin bërthamor të Iranit dhe a do ta përdorë Trump atë?

I varrosur thellë poshtë një mali, uzina iraniane e pasurimit të uraniumit në Fordow është jashtë mundësive të shumicës së armëve të Izraelit. Cilat janë bombat kundër bunkerëve që mund të përdorë Izraeli për të provuar ta depërtojë atë?

18 Qershor 2025, 10:02 Nga r.ll
Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
bomba shkaterruese

SHBA- Fabrika sekrete e pasurimit të uraniumit në Fordow e Iranit është varrosur thellë poshtë një mali, centrifugat e saj jetësore të mbrojtura nga ton e ton shkëmbinj. Izraeli nuk e ka mbajtur sekret dëshirën e tij për të shkatërruar programin bërthamor të Iranit, por e vetmja bombë që besohet të jetë mjaftueshëm e fuqishme për të depërtuar në impiantin Fordow është një bombë amerikane "shkatërruese bunkerësh" që izraelitët nuk e kanë ende.

Ndërsa Presidenti Donald Trump duket se po kalon midis thirrjes ndaj Iranit për të negociuar dhe kërcënimit për hakmarrje në nivele të papara më parë, diskutimi tani po kthehet në faktin nëse SHBA-të do të përfshihen në mënyrë të pashmangshme në një konflikt tjetër në Lindjen e Mesme, diçka që presidenti ka thënë vazhdimisht se nuk e dëshiron.

Çfarë janë bombat shpërthyese të bunkerëve?

Thënë më thjesht, bombat që shkatërrojnë bunkerët janë të projektuara të shpërthejnë dy herë. Një herë për të thyer sipërfaqen e tokës dhe përsëri pasi bomba të jetë zhytur në një thellësi të caktuar. Ato përdoren për të arritur në selitë ushtarake, bunkerë dhe objekte të tjera të varrosura thellë nën tokë - prandaj edhe emri i tyre.

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Foto nga arkivi e një bombe shkatërruese bunkeri GBU-28 që lëshohet nga një aeroplan luftarak amerikan

"Ato janë të mëdha, shumë të rënda. Ka shumë eksplozivë brenda tyre", thotë analisti ushtarak Michael Clarke. Ushtria izraelite ka një numër bombash shpërthyese bunkerësh, por nuk e ka të famshmen GBU-57, një bombë 14-tonëshe aq e rëndë sa mund të lëshohet vetëm nga flota amerikane e avionëve bombardues të rëndë.

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Një GBU-57, ose bomba Massive Ordnance Penetrator, në Bazën Ajrore Whiteman në Missouri, në vitin 2023.

Është ajo GBU-57 që besohet të jetë e vetmja e aftë të shkatërrojë uzinën shumë të mbrojtur në Fordow. Analistët thonë se mund të dërgohet vetëm nga një bombardues i fshehtë amerikan B-2. Pesha e tij prej 13,600 kg do të thotë se forca e tij kinetike i mundëson të arrijë objektiva të varrosura thellë. Kuptohet që mund të depërtojë rreth 61 metra nën sipërfaqe përpara se të shpërthejë.

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Një bombardues i fshehtë B-2 fluturon mbi Uashington DC gjatë një festimi të 4 korrikut

Cilat janë objektet kryesore bërthamore të Iranit?

Kryeministri Benjamin Netanyahu e ka bërë të qartë dëshirën e tij për të shkatërruar programin bërthamor të Iranit dhe çdo aluzion për kërcënim me armë bërthamore, diçka që Irani e ka mohuar prej kohësh se e kërkon. Gjatë disa ditëve që kur Izraeli nisi sulmin e tij të papritur ndaj Iranit, i është kushtuar shumë vëmendje se sa mirë do të ishin në gjendje të pengonin programin bërthamor të Iranit, pjesa më e madhe e të cilit është varrosur thellë nën tokë.

"Tre vendet që ata duan vërtet janë Natanz, Isfahan dhe Fordow", thotë Prof Clarke. Natanz dhe Fordow janë vende të pasurimit të uraniumit dhe Isfahani është një nga qendrat më të mëdha të kërkimit bërthamor në Iran.

Çfarë dëmi i ka shkaktuar Izraeli programit bërthamor të Iranit?

Impianti i pasurimit të Natanzit është goditur nga Izraeli ditët e fundit, dhe salla e saj nëntokësore e centrifugave besohet të jetë e dëmtuar, por jo e shkatërruar. Rafael Grossi, kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, i tha BBC-së se uzina e Natanzit pësoi dëme të mëdha, duke shkatërruar me shumë gjasa 15,000 centrifuga. Kjo ndoshta ishte për shkak të një sulmi ajror izraelit që ndërpreu furnizimin me energji të centrifugave, në vend të dëmtimit fizik të sallës së centrifugave, tha ai.

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Makineri centrifuge në impiantin e pasurimit të uraniumit në Natanz të parë në vitin 2019.

Megjithatë, në Fordow nuk u vu re asnjë dëm. Grossi shtoi: "Ka shumë pak ose aspak dëme të regjistruara (atje)."

Në Isfahan, vendndodhjen e tretë kyçe bërthamore të Iranit, pati dëme në ndërtesa, përfshirë laboratorin qendror kimik dhe një uzinë konvertimi të uraniumit.

Grossi tha: "Në Isfahan keni edhe hapësira nëntokësore, të cilat nuk duket se janë prekur."

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Një imazh satelitor tregon uzinën bërthamore të Natanzit në Iran pas sulmeve ajrore.

Profesor Clarke thotë se Izraeli ka të ngjarë të vazhdojë fushatën e bombardimeve kundër objekteve bërthamore të Iranit.

"Mendoj se ata do të vazhdojnë ta vizitojnë përsëri Natanzin," tha ai. "Ata do të duan të vazhdojnë të synojnë më shumë shkatërrues bunkerësh derisa të godasin vetë sallën e centrifugave."

Fordow, nga ana tjetër, duket shumë i thellë edhe për bombat izraelite kundër bunkerëve.

"Është më e rëndësishmja sepse është ajo që iranianët mendojnë se mund ta mbrojnë", shton ai. "Duhet ta shkatërrosh malin për të arritur atje."

Është e mundur, thotë profesor Clarke, që Izraeli mund të përpiqet ta dëmtojë atë në një mënyrë të ngjashme me atë që i ndodhi Natanzit, duke ndërprerë furnizimin me energji elektrike,  gjë që mund të ketë efektin kumulativ të bërjes së centrifugave jofunksionale.

"Ajo që Netanyahu dëshiron të thotë: shikoni shkatërrimin që i kemi shkaktuar Iranit. Programi i tyre i armëve është shkatërruar, do t'u duheshin 30 vjet për ta rindërtuar... i kemi hequr nga tryeza si kërcënim për ne për një brez."

Por mbetet për t’u parë nëse kjo është e mundur pa ndërhyrjen e drejtpërdrejtë amerikane - diçka që Presidenti Trump mund të dëshirojë ta shmangë me çdo kusht./Sky News

konflikti iran-izrael shba donald trump bomba gbu-57


Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë