LIVE UPDATES
Bota

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të shkatërrojë objektin bërthamor të Iranit dhe a do ta përdorë Trump atë?

I varrosur thellë poshtë një mali, uzina iraniane e pasurimit të uraniumit në Fordow është jashtë mundësive të shumicës së armëve të Izraelit. Cilat janë bombat kundër bunkerëve që mund të përdorë Izraeli për të provuar ta depërtojë atë?

18 Qershor 2025, 10:02 Nga r.ll
Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
bomba shkaterruese

SHBA- Fabrika sekrete e pasurimit të uraniumit në Fordow e Iranit është varrosur thellë poshtë një mali, centrifugat e saj jetësore të mbrojtura nga ton e ton shkëmbinj. Izraeli nuk e ka mbajtur sekret dëshirën e tij për të shkatërruar programin bërthamor të Iranit, por e vetmja bombë që besohet të jetë mjaftueshëm e fuqishme për të depërtuar në impiantin Fordow është një bombë amerikane "shkatërruese bunkerësh" që izraelitët nuk e kanë ende.

Ndërsa Presidenti Donald Trump duket se po kalon midis thirrjes ndaj Iranit për të negociuar dhe kërcënimit për hakmarrje në nivele të papara më parë, diskutimi tani po kthehet në faktin nëse SHBA-të do të përfshihen në mënyrë të pashmangshme në një konflikt tjetër në Lindjen e Mesme, diçka që presidenti ka thënë vazhdimisht se nuk e dëshiron.

Çfarë janë bombat shpërthyese të bunkerëve?

Thënë më thjesht, bombat që shkatërrojnë bunkerët janë të projektuara të shpërthejnë dy herë. Një herë për të thyer sipërfaqen e tokës dhe përsëri pasi bomba të jetë zhytur në një thellësi të caktuar. Ato përdoren për të arritur në selitë ushtarake, bunkerë dhe objekte të tjera të varrosura thellë nën tokë - prandaj edhe emri i tyre.

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Foto nga arkivi e një bombe shkatërruese bunkeri GBU-28 që lëshohet nga një aeroplan luftarak amerikan

"Ato janë të mëdha, shumë të rënda. Ka shumë eksplozivë brenda tyre", thotë analisti ushtarak Michael Clarke. Ushtria izraelite ka një numër bombash shpërthyese bunkerësh, por nuk e ka të famshmen GBU-57, një bombë 14-tonëshe aq e rëndë sa mund të lëshohet vetëm nga flota amerikane e avionëve bombardues të rëndë.

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Një GBU-57, ose bomba Massive Ordnance Penetrator, në Bazën Ajrore Whiteman në Missouri, në vitin 2023.

Është ajo GBU-57 që besohet të jetë e vetmja e aftë të shkatërrojë uzinën shumë të mbrojtur në Fordow. Analistët thonë se mund të dërgohet vetëm nga një bombardues i fshehtë amerikan B-2. Pesha e tij prej 13,600 kg do të thotë se forca e tij kinetike i mundëson të arrijë objektiva të varrosura thellë. Kuptohet që mund të depërtojë rreth 61 metra nën sipërfaqe përpara se të shpërthejë.

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Një bombardues i fshehtë B-2 fluturon mbi Uashington DC gjatë një festimi të 4 korrikut

Cilat janë objektet kryesore bërthamore të Iranit?

Kryeministri Benjamin Netanyahu e ka bërë të qartë dëshirën e tij për të shkatërruar programin bërthamor të Iranit dhe çdo aluzion për kërcënim me armë bërthamore, diçka që Irani e ka mohuar prej kohësh se e kërkon. Gjatë disa ditëve që kur Izraeli nisi sulmin e tij të papritur ndaj Iranit, i është kushtuar shumë vëmendje se sa mirë do të ishin në gjendje të pengonin programin bërthamor të Iranit, pjesa më e madhe e të cilit është varrosur thellë nën tokë.

"Tre vendet që ata duan vërtet janë Natanz, Isfahan dhe Fordow", thotë Prof Clarke. Natanz dhe Fordow janë vende të pasurimit të uraniumit dhe Isfahani është një nga qendrat më të mëdha të kërkimit bërthamor në Iran.

Çfarë dëmi i ka shkaktuar Izraeli programit bërthamor të Iranit?

Impianti i pasurimit të Natanzit është goditur nga Izraeli ditët e fundit, dhe salla e saj nëntokësore e centrifugave besohet të jetë e dëmtuar, por jo e shkatërruar. Rafael Grossi, kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, i tha BBC-së se uzina e Natanzit pësoi dëme të mëdha, duke shkatërruar me shumë gjasa 15,000 centrifuga. Kjo ndoshta ishte për shkak të një sulmi ajror izraelit që ndërpreu furnizimin me energji të centrifugave, në vend të dëmtimit fizik të sallës së centrifugave, tha ai.

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Makineri centrifuge në impiantin e pasurimit të uraniumit në Natanz të parë në vitin 2019.

Megjithatë, në Fordow nuk u vu re asnjë dëm. Grossi shtoi: "Ka shumë pak ose aspak dëme të regjistruara (atje)."

Në Isfahan, vendndodhjen e tretë kyçe bërthamore të Iranit, pati dëme në ndërtesa, përfshirë laboratorin qendror kimik dhe një uzinë konvertimi të uraniumit.

Grossi tha: "Në Isfahan keni edhe hapësira nëntokësore, të cilat nuk duket se janë prekur."

Çfarë është bomba GBU-57, e vetmja që mund të
Një imazh satelitor tregon uzinën bërthamore të Natanzit në Iran pas sulmeve ajrore.

Profesor Clarke thotë se Izraeli ka të ngjarë të vazhdojë fushatën e bombardimeve kundër objekteve bërthamore të Iranit.

"Mendoj se ata do të vazhdojnë ta vizitojnë përsëri Natanzin," tha ai. "Ata do të duan të vazhdojnë të synojnë më shumë shkatërrues bunkerësh derisa të godasin vetë sallën e centrifugave."

Fordow, nga ana tjetër, duket shumë i thellë edhe për bombat izraelite kundër bunkerëve.

"Është më e rëndësishmja sepse është ajo që iranianët mendojnë se mund ta mbrojnë", shton ai. "Duhet ta shkatërrosh malin për të arritur atje."

Është e mundur, thotë profesor Clarke, që Izraeli mund të përpiqet ta dëmtojë atë në një mënyrë të ngjashme me atë që i ndodhi Natanzit, duke ndërprerë furnizimin me energji elektrike,  gjë që mund të ketë efektin kumulativ të bërjes së centrifugave jofunksionale.

"Ajo që Netanyahu dëshiron të thotë: shikoni shkatërrimin që i kemi shkaktuar Iranit. Programi i tyre i armëve është shkatërruar, do t'u duheshin 30 vjet për ta rindërtuar... i kemi hequr nga tryeza si kërcënim për ne për një brez."

Por mbetet për t’u parë nëse kjo është e mundur pa ndërhyrjen e drejtpërdrejtë amerikane - diçka që Presidenti Trump mund të dëshirojë ta shmangë me çdo kusht./Sky News

konflikti iran-izrael shba donald trump bomba gbu-57


Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet