LIVE UPDATES
Bota

Ekspertët: Bisedimet e OKB-së për klimën 'nuk janë më të përshtatshme për qëllimin', kanë nevojë për një rregullim urgjent!

Në një letër drejtuar OKB-së, figura të larta thonë se vendet nuk duhet të jenë nikoqire e bisedimeve nëse nuk mbështesin largimin e energjisë fosile.

15 Nëntor 2024, 09:32 Nga ZH.LL
Ekspertët: Bisedimet e OKB-së për klimën 'nuk janë
Foto ilustruese

BAKU- Bisedimet për klimën COP të Kombeve të Bashkuara "nuk janë më të përshtatshme për qëllimin" dhe kanë nevojë për një rregullim urgjent, kanë thënë ekspertët kryesorë, duke përfshirë një ish-sekretar të përgjithshëm të OKB-së dhe ish-shefin e OKB-së për klimën.

Në një letër drejtuar OKB-së, figura të larta thonë se vendet nuk duhet të jenë nikoqire e bisedimeve nëse nuk mbështesin largimin e energjisë fosile.

Këtë javë, presidenti i Azerbajxhanit u tha udhëheqësve botërorë të mbledhur në vendin e tij për COP29 se gazi natyror ishte një "dhuratë nga Zoti" dhe ai nuk duhet të fajësohet për sjelljen e tij në treg. Kjo erdhi disa ditë pasi BBC raportoi se një zyrtar i lartë Azerbajxhan dukej se kishte përdorur rolin e tij në COP për të organizuar një takim për të diskutuar marrëveshjet e mundshme të karburanteve fosile.

Bisedimet e OKB-së për klimën kanë bërë përparim të rëndësishëm në vitet e fundit, pavarësisht faktit se nevojitet një marrëveshje unanime midis pothuajse 200 vendeve për të ndërmarrë veprime.

Marrëveshja e Parisit për klimën, e nënshkruar në vitin 2015, përshkruan një plan afatgjatë për të frenuar temperaturat në rritje, ndërsa vendet përpiqen ta mbajnë atë rritje nën 1.5C këtë shekull.

Ata gjithashtu kanë rënë dakord të largohen nga lëndët djegëse fosile në sistemet e energjisë dhe të trefishojnë energjinë e rinovueshme deri në vitin 2030. Por ndërsa autorët e kësaj letre i njohin këto arritje, ata mendojnë se procesi i ngadalshëm COP "nuk është më i përshtatshëm për qëllimin" në trajtimin e një krize klimatike që lëviz me shpejtësi.

"Struktura e saj aktuale thjesht nuk mund të sjellë ndryshimin me shpejtësi dhe shkallë eksponenciale, gjë që është thelbësore për të siguruar një ulje të sigurt klimatike për njerëzimin," thanë nënshkruesit e saj.

Ata përfshijnë ish-sekretarin e përgjithshëm të OKB-së Ban-Ki Moon, ish-shefen e klimës së OKB-së, Christiana Figueres dhe ish-presidenten e Irlandës, Mary Robinson.

Ky vit ka të ngjarë të jetë më i ngrohti i regjistruar, me emetimet e gazeve të ngrohjes së planetit ende në rritje, ndërsa ndikimet e ngrohjes shpesh tejkalojnë aftësinë e vendeve për t'u përballur.

"Planeti Tokë është në gjendje kritike," tha shkencëtari kryesor i klimës Johan Rockström, një tjetër nënshkrues.

"Tridhjetë vjet negociata kanë dhënë rezultate shumë domethënëse," i tha ai programit të BBC-së Today.

"Nuk po vë në dyshim procesin COP, përkundrazi, ne kemi nevojë për të më shumë se kurrë, por duhet të kalojmë në modalitetin e veprimit," tha Prof Rockström.

Në konferencën në Baku, negociatorët nga shtetet e vogla ishullore ishin veçanërisht të shqetësuar për çdo përpjekje për të ndryshuar natyrën e COP, ku të gjitha vendet janë të barabarta. Ata shqetësohen se nëse vendimet merren midis emetuesve të mëdhenj në forume të tilla si grupi G20 i kombeve më të pasura, zëri i tyre i vogël në ishull do të përjashtohet.

"Ne nuk jemi pjesë e atyre diskutimeve," tha Micahi Robertson, i cili është një këshilltar i Aleancës së Shteteve të Ishujve të Vogël në këto bisedime.

Letra është nxitur nga shqetësimet në rritje për disa nga vendet e zgjedhura për të pritur bisedimet COP dhe aftësinë e tyre për të dhënë një përparim të rëndësishëm në luftën kundër temperaturave në rritje.

Pak përpara se të fillonte konferenca e fundit, një regjistrim sekret tregoi shefin ekzekutiv të ekipit COP29 të Azerbajxhanit, Elnur Soltanov, duke diskutuar "mundësitë e investimit" në kompaninë shtetërore të naftës dhe gazit me një njeri që paraqitej si një investitor i mundshëm.

Në fillim të COP29, udhëheqësi autoritar i vendit, Ilham Aliyev, mbrojti eksportet aktuale të gazit të Azerbajxhanit dhe planet për të zgjeruar prodhimin me një të tretën në dekadën e ardhshme.

"Është një dhuratë e Zotit," i tha ai një auditori në Baku. "Çdo burim natyror qoftë nafta, gazi, era, dielli, ari, argjendi, bakri, të gjitha ato që janë burime natyrore," tha ai. "Dhe vendet nuk duhet të fajësohen se i kanë ato dhe nuk duhet të fajësohen për sjelljen e këtyre burimeve në treg sepse tregu ka nevojë për to, njerëzit kanë nevojë për to."

Përdorimi i naftës dhe gazit janë shkaqet kryesore të ngrohjes globale, pasi ato lëshojnë gazra që ngrohin planetin si dioksidi i karbonit kur digjen.

Presidenti Aliyev goditi gjithashtu Francën për kryerjen e "krimeve" kolonialiste dhe "shkeljeve të të drejtave të njeriut" në territoret jashtë shtetit.

Pikëpamjet e tilla të shprehura fort janë jashtëzakonisht të rralla nga drejtuesi i një hosti COP, ku qëllimi është të ndërtohet konsensus se si të trajtohen temperaturat në rritje.

Autorët e letrës janë gjithashtu të shqetësuar nga procesi i përzgjedhjes për pritjen e COP-ve. Azerbajxhani pasoi nga një tjetër prodhues i madh i naftës, Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat mbajtën konferencën në Dubai vitin e kaluar.

"Në COP-in e fundit, lobistët e karburanteve fosile tejkaluan në numër përfaqësuesit e institucioneve shkencore, komuniteteve indigjene dhe kombeve të cenueshme," tha ish-shefi i klimës i OKB-së, Christiana Figueres. "Ne nuk mund të shpresojmë të arrijmë një tranzicion të drejtë pa reforma të rëndësishme në procesin COP që sigurojnë përfaqësim të drejtë të atyre që janë më të prekurit."

Autorët thonë se vendet pritëse “duhet të demonstrojnë nivelin e tyre të lartë të ambicies për të mbështetur qëllimet e marrëveshjes së Parisit”. Ata gjithashtu duan COP më të vogla dhe më të shpeshta me përgjegjësi të qartë për premtimet që bëjnë vendet.

 

baku cop29 ekspertet samiti i klimes

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet