LIVE UPDATES
Bota

Ebola në Afrikë/ Analiza e DW: Pse mund të cilësohet se është një kërcënim i vazhdueshëm

Sipas Euronews, ambasadori hungarez tha në një takim javën e kaluar se Budapesti është tani gati të angazhohet në Ukrainë për të arritur rezultate konkrete, ndërsa qeveria e re e Péter Magyar fillon diskutime teknike me Kievin se si të adresohet çështja e mprehtë e pakicës hungareze.

18 Maj 2026, 14:50 Nga D.S
Ebola në Afrikë/ Analiza e DW: Pse mund të cilësohet se
KONGO

AFRIKË- Organizata Botërore e Shëndetësisë shpalli një emergjencë shëndetësore publike me shqetësim ndërkombëtar më 17 maj 2026, pas raportimeve për një shpërthim të Ebolës, të shkaktuar nga virusi Bundibugyo, në Republikën Demokratike të Kongos dhe Ugandë .

Por OBSH tha se shpërthimi "nuk i plotësonte kriteret e emergjencës pandemike". Kjo vjen menjëherë pas  shpërthimit të hantavirusit në MV Hondius dhe - ndoshta prekëse - ndërsa OBSH-ja takohet për Asamblenë e saj të 79-të të Përgjithshme (18-23 maj 2026).  

Ebola mbetet një sfidë e vazhdueshme për njerëzit dhe autoritetet në rajonet e prekura. Zhvillimi i vaksinës mund të ndihmojë në lehtësimin e barrës. Më shpesh, shpërthimet e Ebolës janë shkaktuar nga lloji Zaire i virusit Ebola ( virusi Zaire ebola ) dhe lloji Sudan ( virusi Sudan ebola ).

Gjatë shpërthimeve më të fundit, të cilat kanë pasur një numër të lartë të personave të infektuar, studiuesit i kanë përdorur këto situata të gjalla për të testuar vaksinat në zhvillim e sipër.

Cilat kanë qenë shpërthimet më të rënda të Ebolës?

Shpërthimi më i madh i Ebolës ndodhi katër dekada pasi sëmundja u identifikua fillimisht. Midis viteve 2014 dhe 2016, Ebola u përhap nga Republika Demokratike e Kongos (RDK) në Afrikën Qendrore në Liberi , Guine dhe Sierra Leone në perëndim të kontinentit. Pati më shumë se 28,600 infeksione dhe 10,000 vdekje.

Nga viti 2018 deri në vitin 2020, Ebola u përhap përsëri nga Republika Demokratike e Kongos në Ugandë . Ka pasur shpërthime të mëtejshme në Gabon, Afrikën e Jugut , Bregun e Fildishtë , Nigeri , Mali dhe Senegal, duke vrarë të paktën 2,000 njerëz.

Cili është ndryshimi midis virusit Ebola dhe virusit Sudan?

Ebola u zbulua pranë lumit Ebola, gjatë dy shpërthimeve të njëkohshme në vitin 1976 — në Zaire, tani Republika Demokratike e Kongos, dhe në Sudanin e Jugut.  Sëmundja e virusit Ebola (EVD), e emëruar sipas lumit, është forma më vdekjeprurëse e virusit . Ka një shkallë mbijetese prej 10% të rasteve.

Sëmundja e virusit të Sudanit (SVD) shkakton vdekjen në rreth 50% të rasteve. Varianti i tretë më i zakonshëm në Afrikë është virusi Bundibugyo, i zbuluar në vitin 2007. Simptomat janë të ngjashme: ethe, të përziera, dobësi, humbje e oreksit dhe gjakderdhje e pashpjegueshme. Dhimbja në gjoks mund të ndodhë me SVD, por më pak me EVD.

Si trajtohet virusi Ebola?

Nëse kapet herët, trajtimi spitalor, me lëngje dhe ilaçe orale dhe intravenoze, mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të vdekshmërisë. Një ilaç i tillë është Ebanga, një ilaç i bazuar në antitrupa që parandalon hyrjen e virusit në qeliza, duke ngadalësuar kështu përhapjen e tij në trup. Një ilaç i dytë është Inmazeb, një koktej me tre antitrupa. Në të dyja rastet, pacientët duhet të shmangin përdorimin e vaksinave me viruse të gjalla në të njëjtën kohë.

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) këshillon kundër trajtimit të njerëzve në shtëpi, veçanërisht pa ndihmën e kujdesit shëndetësor profesional. Virusi është shumë ngjitës dhe njerëzit e tjerë në shtëpi ka të ngjarë të sëmuren. Trajtime të tjera përfshijnë transfuzionet e gjakut, ilaçet për të trajtuar simptomat - dhimbjen, të përzierat, të vjellat dhe diarrenë - ose sëmundjet bashkëshoqëruese, të tilla si malaria.

A ka vaksina kundër Ebolës?

Ervebo është miratuar për përdorim në SHBA dhe Bashkimin Evropian.Mund të përdoret për të mbrojtur të rriturit dhe fëmijët kundër EVD-së. Megjithatë, rregulloret ndryshojnë - Ervebo është miratuar për përdorim në Evropë nga mosha 1 vjeç, ndërsa SHBA-ja e ka miratuar atë vetëm për persona 18 vjeç e lart.

Miratimet e barnave dhe vaksinave nga agjencitë kryesore amerikane dhe evropiane (përkatësisht FDA dhe EMA) konsiderohen standardi global, kështu që Ervebo mund të përdoret edhe në Afrikë. Është gjithashtu e nevojshme që njerëzit që vizitojnë rajonet e prekura nga Ebola të vaksinohen përpara se të udhëtojnë.

Çfarë është Ervebo?

Ervebo është një vaksinë e gjallë e dobësuar. Kjo do të thotë se përmban një proteinë të dobësuar nga EVD, e cila nuk është aq e fortë sa për të shkaktuar një infeksion të plotë, por është aq sa duhet për të shkaktuar një përgjigje imune.

Pastaj, nëse personi i vaksinuar ndonjëherë has virusin e vërtetë, trupi e di se si të reagojë dhe të mbrohet kundër sulmit viral. Në shkurt të vitit 2025, Iniciativa Ndërkombëtare e Vaksinimit kundër AIDS-it, Ministria e Shëndetësisë e Ugandës, Universiteti Makerere në Kampala dhe OBSH-ja nisën një provë për një vaksinë kandidate kundër SVD-së.

Ishte prova e parë e kryer gjatë një shpërthimi të gjallë, shpërthimi i gjashtë i virusit të tipit Sudan në Ugandë. Vaksina Sudan është një vaksinë e projektuar në mënyrë të ngjashme me Ervebo-n. Thuhet se është një nga llojet më premtuese të vaksinës kundër Ebolës dhe të ashtuquajturve filoviruse të tjera, përfshirë Marburg./DW

ebola ebola ne afrike obsh

Sondazh

Poll

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!