LIVE UPDATES
Bota

DW: Ligji i ri në Kroaci, konsiderohet vepër penale transferimi i informacioneve nga hetimet policore tek gazetarët

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

17 Mars 2024, 22:50 Nga h.k
DW: Ligji i ri në Kroaci, konsiderohet vepër penale transferimi i
Foto ilustruese

KROACI-Megjithë protestat e forta, parlamenti kroat e miratoi një ligj që e vështirëson punën e gazetarëve në Kroaci. Edhe masa të tjera të kryeministrit në largim, Andrej Plenkovic bëhen shkas për shqetësim.

Në fund gjërat rrodhën shpejt: Pas një debati shumë të ashpër, por të shkurtër parlamenti në Kroaci miratoi në seancën e fundit të legjislaturës të enjten (14.03.2024) me votat e koalicionit qeverisës një ligj mjaft të kontestuar të kodit penal. Sipas ligjit të ri konsiderohet si vepër penale transferimi i informacioneve nga hetimet policore tek gazetarët dhe ndiqet penalisht sipas ligjit. Kështu whistleblowerët e zbuluar kërcënohen nga disa vite burg.

Shndërrimi i një nxënësi shembullor

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

Kështu Plenkovic megjithë protestat vendosi si Prokuror të Përgjithshëm, njeriun “e tij”, Ivan Turudic, megjithëse ish-gjykatësi me prova kishte bërë dëshmi të gabuara. Ai kishte komunikuar në mirëbesim me persona të përfshirë në afera korrupsioni dhe të paktën ishte takuar dy herë me ish-presidentin e klubit Dinamo Zagreb, të akuzuar për korrupsion, në kohën që kundër zhvilloheshin hetime. Si prokuror i përgjithshëm, Turudic është përgjegjës ndër të tjera edhe për aferat e mëdha të korrupsionit. Turudic u betua në mars, megjithëse në maj do të fillojë nga detyra, betimi i tij u krye në mandatin e Plenkovic dhe para zgjedhjeve. Të gjithë gjykatësit e Gjykatës Kushtetuese e bojkotuan ceremoninë, një hap i pazakontë për marrëdhëniet kroate.

Maja Sever thotë se këtyre i shtohet një numër në rritje i rasteve të presionit ndaj mediave që kërcënohen me heqjen e të ardhurave nga reklamat e institucioneve shtetërore, nëse raportojnë në mënyrë kritike. E gjitha kjo tregon për një përpjekje për “orbanizim” të Kroacisë”, pra të qeverisjes sipas modelit të Viktor Orbanit, thotë Sever. “Bëhet fjalë për destabilizimin e institucioneve demokratike dhe të gjithë shoqërisë.”

Nëse pas këtyre masave vërtet fshihen “qëllime të rrezikshme” si pretendon opozita, ndoshta mund të kuptohet pas zgjedhjeve parlamentare në Kroaci që zhvillohen së shpejti dhe zgjedhjeve të Parlamentit Europian në qershor. Në të kaluarën është spekuluar shpesh se Andrej Plenkovic në të vërtetë nuk interesohet shumë për politikën në Kroaci, po synon një post të lartë në Bruksel.

Mijëra gazetarë nënshkruan një peticion kundër nenit të ri të ligjit, u organizuan protesta kundër qeverisë, në debatet parlamentare u përdor një gjuhë e ashpër dhe fajësime të mëdha. Bëhet fjalë për një “ligj për mbulimin e korrupsionit politik”, ishin të mendimit shumë politikanë të opozitës dhe analistë në mediat kritike të qeverisë. Kryeministri Plenkovic u krahasua herë me Hitlerin, herë me kryeministrin hungarez, Viktor Orban apo presidentin serb, Vucic. Qeveria u akuzua për përpjekje për shtypjen e mendimit të lirë dhe “mbytjen e demokracisë që janë tipare të një regjimi totalitar”, akuza tjetër, “vendi është i pushtuar nga mafia që është në pushtet”. Po krijohet një “ligj i qëllimeve të këqija”, që “fsheh format e ndryshme të mashtrimit të parave publike dhe kriminaliteti, që sundojnë në shoqërinë kroate”. Në media u fol për një “Lex AP”, shkurt për kryeministrin Plenkovic që megjithë kritikat i qëndroi nenit të ri.

Kufizim i lirisë së mendimit

Kroacia prej vitesh tronditet nga skandale të shumta. Plenkovicit në tetë vitet e fundit i është dashur të ndërrojë rreth 30 ministra, një pjesë të madhe për shkak të përfshirjes në skandale të ndryshme. Shumica u zbuluan nga mediat, pasi whistlblower dhanë në media informacione të ndryshme si përmbajtje të një SMS-je apo E-maileve privatë. Maja Sever, presidente e Shoqëtës së Gazetarëve të Kroacisë dhe Federatës së Gazetarëve Europiane, EJF është e mendimit se pikërisht këto janë shkak i nenit të ri të kodit penal. “Kjo është bërë për Plenkovic shumë e rrezikshme. Prandaj ai përpiqet të ndalë këtë”, thotë ajo për DW.

“Ky ashpërsim i ligjit bën një kriminalizim të gazetarëve si autorë apo bashkëautorë të një vepre penale”, kritikon Sever. Përmes ligjit të ri në Kroaci kufizohet liria e mendimit. “Nëse bëhet fjalë për një vepër penale, policia ka në dorë masa të tjera kundër gazetarëve se ndryshe, ajo mund të kontrollojë celularët e tyre, laptopët apo dhomat redaksionale” për të gjetur burimin e informacionit. Ky është sulm kundër raportimit të lirë”, paralajmëron Sever.

Qeveria i hedh poshtë akuzat. Qëllimi i ashpërsimit të ligjit është vetëm “të sigurohet prezumimi i pafajësisë” dhe “të mbrohen të drejtat e personalitetit të njeriut, kundër të cilit zhvillohen hetimet”, deklaroi ministri i Drejtësisë, Ivan Malenica.

Edhe Këshilli i Europës ka shprehur shqetësimin për zhvillimin e situatës së mediave në Kroaci. Në një raport vjetor të publikuar mbi lirinë e medias, Kroacia përmendet në disa vende. Në lidhje me Lex AP thuhet se “kritikët paralajmërojnë që ky ligj i jep fund gazetarisë së pavarur në Kroaci dhe mund të përcaktojë një epokë të re të mediave të kontrolluara nga shteti. Kjo është në kundërshtim me standartet europiane.”

Shndërrimi i një nxënësi shembullor

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

Kështu Plenkovic megjithë protestat vendosi si Prokuror të Përgjithshëm, njeriun “e tij”, Ivan Turudic, megjithëse ish-gjykatësi me prova kishte bërë dëshmi të gabuara. Ai kishte komunikuar në mirëbesim me persona të përfshirë në afera korrupsioni dhe të paktën ishte takuar dy herë me ish-presidentin e klubit Dinamo Zagreb, të akuzuar për korrupsion, në kohën që kundër zhvilloheshin hetime. Si prokuror i përgjithshëm, Turudic është përgjegjës ndër të tjera edhe për aferat e mëdha të korrupsionit. Turudic u betua në mars, megjithëse në maj do të fillojë nga detyra, betimi i tij u krye në mandatin e Plenkovic dhe para zgjedhjeve. Të gjithë gjykatësit e Gjykatës Kushtetuese e bojkotuan ceremoninë, një hap i pazakontë për marrëdhëniet kroate.

Maja Sever thotë se këtyre i shtohet një numër në rritje i rasteve të presionit ndaj mediave që kërcënohen me heqjen e të ardhurave nga reklamat e institucioneve shtetërore, nëse raportojnë në mënyrë kritike. E gjitha kjo tregon për një përpjekje për “orbanizim” të Kroacisë”, pra të qeverisjes sipas modelit të Viktor Orbanit, thotë Sever. “Bëhet fjalë për destabilizimin e institucioneve demokratike dhe të gjithë shoqërisë.”

Nëse pas këtyre masave vërtet fshihen “qëllime të rrezikshme” si pretendon opozita, ndoshta mund të kuptohet pas zgjedhjeve parlamentare në Kroaci që zhvillohen së shpejti dhe zgjedhjeve të Parlamentit Europian në qershor. Në të kaluarën është spekuluar shpesh se Andrej Plenkovic në të vërtetë nuk interesohet shumë për politikën në Kroaci, po synon një post të lartë në Bruksel.

DW

ligji ne kroaci

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet