LIVE UPDATES
Bota

DW: Kush është Ali Larijani, njeriu i fortë jozyrtar në Iran?

Megjithatë, aktualisht, vakumi i pushtetit duket se po mbushet nga zyrtari më i lartë i sigurisë kombëtare të Iranit, Ali Larijani, i cili thuhet se është një nga të paktët njerëz të besuar nga Khamenei për të siguruar mbijetesën e regjimit në rast të vdekjes së ajatollahut.

4 Mars 2026, 07:54 Nga D.S
DW: Kush është Ali Larijani, njeriu i fortë jozyrtar në
Ali Larijani

Sulmi ajror mbi rezidencën e Ajatollah Ali Khameneit në Teheran  një nga shpërthimet e para të luftës aktuale SHBA-Izrael me Iranin vrau udhëheqësin suprem 86-vjeçar së bashku me pjesë të mëdha të strukturës komanduese iraniane. Irani ende nuk ka vendosur për udhëheqësin e ardhshëm.

Megjithatë, aktualisht, vakumi i pushtetit duket se po mbushet nga zyrtari më i lartë i sigurisë kombëtare të Iranit, Ali Larijani, i cili thuhet se është një nga të paktët njerëz të besuar nga Khamenei për të siguruar mbijetesën e regjimit në rast të vdekjes së ajatollahut.

Rreth 24 orë pas sulmit në Teheran, Larijani doli në televizionin kombëtar dhe mediat sociale për të kritikuar SHBA-në dhe Izraelin për vënien në flakë të "zemrës së kombit iranian". "Do t'ua djegim zemrat", tha ai. "Do t'i bëjmë kriminelët sionistë dhe amerikanët e paturpshëm të pendohen për veprimet e tyre".

Ndërsa komente të tilla të zjarrta nuk janë pikërisht të pazakonta për Larijani-n, ai ka ndërtuar gjithashtu një reputacion ndërkombëtar si pragmatist. Gjatë karrierës së tij politike prej dekadash, ai e ka vendosur veten si një ndërmjetës i pamëshirshëm i pushtetit brenda regjimit dhe si një negociator kompetent në marrëdhëniet me Rusinë, Kinën dhe madje edhe me SHBA-në.

Por me SHBA-në dhe Iranin në luftë të hapur , 67-vjeçari Larijani ka hedhur poshtë shkurt pretendimet e Presidentit Donald Trump se udhëheqësit iranianë "duan të flasin" dhe se bisedimet do të zhvillohen , të cilat Trump i bëri për revistën The Atlantic të dielën. "Ne nuk do të negociojmë me Shtetet e Bashkuara", u përgjigj Larijani në X.

'Kenneditë e Iranit'
Pozicioni i ri i Larijanit në krye të hierarkisë iraniane është disi i papritur duke pasur parasysh se ai nuk ka asnjë shans për të pasuar zyrtarisht Ali Khamenein. Si Khamenei ashtu edhe paraardhësi i tij Ruhollah Khomeini ishin klerikë të lartë në Islamin shiit, të emëruar si udhëheqës supremë të teokracisë së krijuar pas Revolucionit Islamik të vitit 1979. Larijani i lindur në Irak nuk është klerik. Megjithatë, ai është pjesë e një familjeje me lidhje të thella fetare dhe politike brenda regjimit, të cilët dikur ishin përshkruar nga revista Time si "Kenneditë e Iranit".

Babai i Larijanit ishte një ajatollah i madh. Vëllai i Ali Larijanit, Sadeq Ardeshir Larijani, gjithashtu ka arritur gradën e ajatollahut gjatë ndërtimit të një karriere politike dhe erdhi për të drejtuar gjyqësorin e Iranit midis viteve 2009 dhe 2019. Një vëlla tjetër, Mohammad-Javad Larijani, është një figurë e lartë e politikës së jashtme i cili shërbeu si këshilltar i të ndjerit Ajatollah Khamenei. Edhe para vdekjes së ajatollahut, kishte zëra se klani Larijani po përpiqej të poziciononte njërin prej tyre si udhëheqësin e ardhshëm suprem.

Vjehrri i Ali Larijani-t, i ndjeri Morteza Motahhari, ishte gjithashtu mik i ngushtë me Ruhollah Khomeinin dhe ndihmësin e tij gjatë revolucionit të vitit 1979. Megjithatë, Ali Larijani zyrtarisht e siguroi pushtetin e tij nëpërmjet sistemit politik të Iranit.

I lindur në vitin 1958, Larijani u bashkua me Trupat e Gardës Revolucionare Islamike në vitin 1981 dhe shërbeu si komandant gjatë viteve të para të luftës Iran-Irak. Ai ndoqi një seminar fetar, por më pas mori një diplomë në shkenca kompjuterike dhe matematikë përpara se të vazhdonte për të siguruar si një master ashtu edhe një doktoraturë në filozofi perëndimore nga Universiteti i Teheranit. Fokusi akademik i Larijani-t, përfshirë tezën e tij të doktoraturës në vitin 1995, ishte mbi filozofin gjerman Immanuel Kant.

I shtyrë nga Ahmadinejadi
Ndërsa ndiqte arsimimin e tij në filozofi, Larijani përdori gjithashtu sfondin e tij të luftës dhe lidhjet familjare për të ndërtuar një karrierë politike, duke u bërë përfundimisht ministër i kulturës i Iranit në mesin e të 30-ave. Në vitin 1994, Ajatollah Khamenei emëroi Larijani si kreun e ri të transmetuesit të financuar nga shteti i Iranit, ku qëndroi për dekadën e ardhshme. Larijani e përdori transmetuesin si një mjet propagande pro-qeveritare, duke mbikëqyrur programe si Hoviat (Identiteti) i cili i etiketoi publikisht intelektualët anti-regjim të Iranit si tradhtarë të financuar nga Perëndimi.

Larijani kandidoi për herë të parë për president në vitin 2005, por mori më pak se 6% të votave në raundin e parë dhe nuk arriti kurrë në balotazh, ku zgjedhjet i shkuan Mahmoud Ahmadinejad, njërit prej mbështetësve të linjës së ashpër. Në vend të kësaj, Larijani vazhdoi të bëhej sekretar i përgjithshëm i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare (SNSC) të Iranit dhe kryenegociatori bërthamor i Iranit. Ai dha dorëheqjen nga pozicioni në vitin 2007 për shkak të mosmarrëveshjeve të dukshme me Ahmadinejadin.

Përballja me partnerët dhe armiqtë e Teheranit
Përplasjet me linjat ekstreme të ashpra të Iranit vazhduan të ndikonin në karrierën politike të Larijanit. Megjithatë, ai arriti të siguronte një pozicion si kryetar parlamenti në vitin 2008 dhe ta mbante atë për 12 vitet e ardhshme.

Gjatë kohës së tij në parlament, Larijani luajti një rol kyç në sigurimin e mbështetjes legjislative për marrëveshjen bërthamore të JCPOA-s të vitit 2015 midis Iranit dhe gjashtë fuqive botërore - përfshirë SHBA-në, Kinën, Rusinë, Gjermaninë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Francën - e cila synonte të frenonte programin bërthamor të Iranit në këmbim të lehtësimit të sanksioneve. Marrëveshja u anulua nga Trump gjatë mandatit të tij të parë në vitin 2018 . Në vitin 2020, Larijani u ngarkua me mbikëqyrjen e një marrëveshjeje strategjike bashkëpunimi 25-vjeçare me Kinën, e cila u finalizua vitin pasardhës.

Larijani nuk lejohet të marrë pjesë në zgjedhjet e viteve 2021 dhe 2024
Duke u mbështetur në marrëveshjen me Kinën, e cila parashikonte 400 miliardë dollarë (345 miliardë euro) investime kineze në sektorin energjetik të Iranit, Larijani u përpoq të kandidonte përsëri për president në vitin 2021.

Papritur, atij iu ndalua kandidimi nga Këshilli i Gardianëve të Iranit . Organi — i cili përfshin gjashtë klerikë islamikë të emëruar nga Ajatollah dhe gjashtë avokatë të miratuar nga Parlamenti — nuk dha arsye për vendimin e tij. Disa spekuluan se Larijani u përjashtua sepse vajza e tij thuhet se jeton në SHBA dhe ka një pasaportë britanike, ndërsa të tjerë besojnë se kjo u bë për t'i hapur rrugën kandidatit të preferuar të regjimit, Ebrahim Raisi. Ajatollah Sadiq Larijani u ankua publikisht se vëllai i tij ishte skualifikuar "bazuar në informacione të rreme nga shërbimi sekret" dhe se "gënjeshtra" ishin përhapur qëllimisht midis Këshillit të Gardës.

Arsyeja kryesore për skualifikimin e Larijanit ishte se ai "kritikoi hapur Raisi-n dhe anëtarët e Gardës Revolucionare" dhe me sa duket nuk sulmoi kurrë figurat e opozitës Mehdi Karroubi dhe Mir Hossein Mousavi, të cilët u vunë në arrest shtëpiak në vitin 2010, tha në atë kohë për DW analisti iranian Ali Afshar. Ebrahim Raisi u bë president. Megjithatë, mandati i tij u ndërpre pasi  Raisi vdiq në një rrëzim helikopteri në vitin 2024 . Larijani më pas u përpoq të kandidonte përsëri për president dhe u përjashtua përsëri nga gara, e cila përfundimisht u fitua nga i moderuari Masoud Pezeshkian.

Njeriu i Khameneit në Moskë
Verën e kaluar, Pezeshkian e riemëroi Larijani-n në pozicionin e tij të vjetër si kreu i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, duke e bërë atë zyrtarin më të lartë të sigurisë së Iranit pas luftës 12-ditore me Izraelin. Në muajt që pasuan, autoriteti dhe qasja e Larijani-t te Khamenei duket se kanë lënë në hije atë të Pezeshkian-it.

Larijani shihej si fuqia prapa skenave që nxiste bisedimet e ripërtërira bërthamore midis SHBA-së dhe Iranit. Ai gjithashtu udhëtoi vazhdimisht në Moskë, duke vepruar si i dërguari i Khameneit te Vladimir Putin - me sa duket me ndihmën e ambasadorit të Iranit Kazem Jalali, i cili është gjithashtu ndihmësi i ngushtë i Larijanit. Duke folur për Al Jazeera vetëm disa ditë para sulmit SHBA-Izrael, Larijani tha se Irani i përdori muajt e fundit për t'u "përgatitur" për luftë.M"Ne i gjetëm dobësitë tona dhe i rregulluam ato", tha ai. "Ne nuk kërkojmë luftë dhe nuk do ta fillojmë luftën. Por nëse na e imponojnë, ne do të përgjigjemi."/DW

ali larijani irani khamenei

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet