LIVE UPDATES
Bota

Dominimi i SHBA-së në nivel global dhe sfidat e BRICS-it. Kush do të përfitojë?

22 vende kanë shprehur zyrtarisht një interes për t'u bashkuar me bllokun, ndërsa shumë kanë bërë gjithashtu hetime jozyrtare, tha muajin e kaluar ambasadori i Afrikës së Jugut në BRICS, Anil Sooklal.

22 Gusht 2023, 21:23 Nga m.s
Dominimi i SHBA-së në nivel global dhe sfidat e BRICS-it. Kush do
Samiti i BRICS

Anëtarët e grupit ekonomik BRICS të ekonomive të mëdha në zhvillim, po takohen këtë javë në Afrikën e Jugut për një samit që mund të përcaktojë të ardhmen e bllokut – dhe sa fort e shtyn atë kundër një rendi botëror që e sheh si të dominuar padrejtësisht nga Perëndimi.

Grupi i Brazilit, Rusisë, Indisë, Kinës dhe Afrikës së Jugut, nuk ka qenë kurrë më i spikatur në skenën botërore. Por vetë BRICS janë të ndërlikuara. Presidenti rus nuk mund të marrë pjesë në samit, sepse vendi pritës Afrika e Jugut do të detyrohej ta arrestonte atë për krime të dyshuara lufte. Dy anëtarë të tjerë, India dhe Kina, kanë një konflikt të zjarrtë kufitar. Dhe ndërsa Pekini është i mbyllur në një rivalitet me Shtetet e Bashkuara, Nju Delhi ka lidhje të ngushta me Uashingtonin.

Diskutimet rreth shtimit të anëtarëve të rinj, pritet të jenë të larta në axhendën e samitit tre-ditor që fillon të martën, ku drejtuesit e BRICS – me përjashtim të Vladimir Putin të Rusisë, do të mblidhen personalisht për herë të parë që nga pandemia. 

Presidenti i Afrikës së Jugut, Cyril Ramaphosa, dha mbështetjen e tij pas zgjerimit të BRICS, duke thënë se një organ më i madh do të "përfaqësonte një grup të ndryshëm kombesh", që ndajnë një "dëshirë të përbashkët për të pasur një rend global më të ekuilibruar" në një botë "gjithnjë e më komplekse dhe të thyer".

Në rrezik në vendimet rreth zgjerimit është drejtimi dhe identiteti i grupit, anëtarët e të cilit synojnë të thonë më shumë në një sistem ndërkombëtar që ata e shohin si favorizimin e vendeve të Perëndimit dhe (G7), pavarësisht nga një ndryshim në atë se kush dominon ekonominë globale mbi dekadat e fundit.

Blloku rrezikon të bëhet më i theksuar gjeopolitik në përpjekjen e tij për të ribalancuar fuqinë globale, thonë analistët, veçanërisht ndërsa Kina dhe Rusia kërkojnë ta vënë atë në krah kundër tensioneve në rritje me Perëndimin – diçka që zgjerimi i tij mund ta lehtësojë.

Duke folur në një konferencë shtypi përpara samitit javën e kaluar, i dërguari i Kinës në Afrikën e Jugut tha se gjithnjë e më shumë vende shpresojnë t'i bashkohen BRICS, për të "mbrojtur interesat e tyre legjitime".

"Përballë disa vendeve që përdorin "shkopin e madh" të sanksioneve të njëanshme dhe angazhohen në juridiksion të gjatë, vendet e BRICS këmbëngulin në dialog dhe konsultim të barabartë", tha ambasadori Chen Xiaodong, duke përdorur gjuhën tipike të Pekinit, për të kritikuar atë që e sheh si politikën amerikane.

Çështja e zgjerimit mund të jetë "testi i parë i stresit i shoqatës në gati një dekadë e gjysmë të ekzistencës së saj", sipas Bhaso Ndzendze, një profesor i asociuar i politikës dhe marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin e Johannesburgut.

Anëtarësimi në klub

Nëse Putin, Xi Jinping i Kinës, Narendra Modi i Indisë, Luiz Inacio Lula da Silva i Brazilit dhe Cyril Ramaphosa i Afrikës së Jugut, vendosin t'i shtojnë bllokut të tyre – dhe si i zgjedhin ata anëtarë të mundshëm – do të ketë implikime të rëndësishme globale, thonë analistët. Një zgjerim do të ishte vetëm i dyti në historinë e grupit, i cili fokusohet në zhvillimin ekonomik dhe rritjen e zërit të anëtarëve të tij në forumet globale.

Grupi ka vazhduar pavarësisht dallimeve të thella në sistemet politike dhe ekonomike midis anëtarëve të tij. Ajo mbajti samitin e parë në vitin 2009 me katër anëtarë, dhe më pas shtoi Afrikën e Jugut vitin e ardhshëm. BRICS lançoi Bankën e re për Zhvillim në 2015.

Tani, 22 vende kanë shprehur zyrtarisht një interes për t'u bashkuar me bllokun, ndërsa shumë kanë bërë gjithashtu hetime jozyrtare, tha muajin e kaluar ambasadori i Afrikës së Jugut në BRICS, Anil Sooklal.

Ata që aplikuan zyrtarisht përfshijnë Argjentinën, Meksikën, Iranin, Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Egjiptin, Nigerinë dhe Bangladeshin, kanë thënë zyrtarët e Afrikës së Jugut.

Vendet kanë një sërë arsyesh për të aplikuar, nga interesi për iniciativa specifike ekonomike, si kalimi në monedhat lokale te "sfidimi i SHBA-së", sipas Mihaela Papa, një anëtare e lartë në Projektin e Aleancave të Fuqisë në Rritje në Universitetin Tufts në SHBA.

"Pastaj ka nga ata që duan qasje më të lehtë në Kinë, ose vende të tjera të BRICS ose më shumë kontroll gjatë tensioneve dhe pasigurive të mëdha të pushtetit", tha ajo, duke shtuar se për anëtarët, "vendosja për zgjerimin do të thotë të vendosësh për drejtimin e ardhshëm të grupit". Zgjedhja e përfshirjes së vendeve që janë hapur antagoniste ndaj Perëndimit, si Irani, mund ta shtyjë atë më tej drejt shndërrimit në një bllok antiperëndimor, thonë ekspertët.

Shtimi i anëtarëve të rinj ka të ngjarë të ketë të paktën disa efekte pozitive për anëtarin më të fuqishëm të grupit, Kinën, veçanërisht pasi Xi përpiqet të pozicionojë vendin e tij si një lider në rishikimin e një sistemi të udhëhequr nga SHBA-ja, që ai e sheh si të prirur për të kufizuar vendin e tij.

Interesi i vendeve për t'iu bashkuar BRICS është gjithashtu një nxitje për Putinin – i cili mbetet i mirëpritur në bllok, pavarësisht se shihet si një i pabesë dhe kriminel lufte në Perëndim. Ai gjithashtu tregon për një hendek në rritje midis prioriteteve të atyre vendeve që rreshtohen për BRICS, dhe vendeve të pasura perëndimore që janë bashkuar kundër tij në mbështetje të Ukrainës, thonë analistët.

Analisti me bazë në Bangalore, Manoj Kewalramani, vuri në dukje një pikëpamje në të gjithë botën në zhvillim. “Ka shumë zhgënjim që Rusia nisi luftën, por ekziston (gjithashtu) ky pranim se duhen dy duar për të duartrokitur dhe ka gjëra që NATO dhe Shtetet e Bashkuara bënë për të ndezur ose zgjatur konfliktin", tha ai.

Kur bëhet fjalë për interesin e këtyre vendeve për të parë përfundimin e luftës, "ata do të shohin se izolimi i Rusisë nuk i ndihmon ata", tha Kewalramani, i cili drejton studimet Indo-Paqësorit në qendrën kërkimore të Institutit Takshashila.

Vendet po e shikojnë BRICS-in si një mjet për t'u marrë me sfida si ndryshimi i klimës dhe aksesi i kufizuar në kapital dhe teknologji, dhe po vendosin të lëvizin drejt tij pasi "Perëndimi duket se po mbyllet në vetvete", tha ai.

Sondazh

Poll

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026