LIVE UPDATES
Bota

Burrat e përdhunuar gjatë luftës në Kosovë, 44-vjeçari rrëfen historinë e tij: Policia më çoi në banjo dhe më bëri gjënë më të keqe! Nuk e di as familja ime

Shabani në vitin 1998 ishte vetëm 19 vjeç. Shqiptari i Kosovës, emri i vërtetë i të cilit është ndryshe, preferonte ta rrëfente për DW në mënyrë anonime historinë e tij traumatike. Kur trupat serbe arritën në rrethin e tij në Kosovën qendrore në shtator 1998 gjatë ofensivës së tyre kundër luftëtarëve çlirimtarë të Kosovës të UÇK-së, ata e arrestuan atë dhe rreth 200 burra të tjerë dhe i çuan në rajonin e policisë. Ai nuk e dinte se ajo që ndodhi më pas do të ndryshonte gjithë jetën e tij.

13 Mars 2024, 08:03 Nga N.F
Burrat e përdhunuar gjatë luftës në Kosovë,
Foto ilustruese

KOSOVË- Përdhunimi masiv ishte një krim i zakonshëm lufte gjatë luftërave në ish-Jugosllavi, veçanërisht në Kosovë në vitet 1998-1999 përfshiheshin edhe burra. Një person i prekur flet për DW. Shabani në vitin 1998 ishte vetëm 19 vjeç. Shqiptari i Kosovës, emri i vërtetë i të cilit është ndryshe, preferonte ta rrëfente për DW në mënyrë anonime historinë e tij traumatike. Kur trupat serbe arritën në rrethin e tij në Kosovën qendrore në shtator 1998 gjatë ofensivës së tyre kundër luftëtarëve çlirimtarë të Kosovës të UÇK-së, ata e arrestuan atë dhe rreth 200 burra të tjerë dhe i çuan në rajonin e policisë. Ai nuk e dinte se ajo që ndodhi më pas do të ndryshonte gjithë jetën e tij.

Ata janë thirrur individualisht që të merreshin në pyetje, tregon Shabani. Trajtimi ishte i ashpër dhe poshtërues. Ata janë rrahur dhe shkelmuar vazhdimisht. Ata e zgjodhën në mënyrë specifike Shabanin nga radhët e të arrestuarve. "Pastaj policia më çoi në tualet dhe më bëri gjënë më të keqe”, thotë Shaban me zë të dridhur. Më të keqen – kështu e quan ai përdhunimin. Ai nuk dëshiron të thotë asgjë për detajet. Edhe tani, dekada më vonë, ai gati sa nuk shpërthen në lot, kaq shumë momente drithëruese ka në kujtesën e tij. Por ky ishte vetëm fillimi. E futën në burg për terrorizëm. "Akuza për veprimtari terroriste ishte e pabazë dhe thjesht e sajuar." thotë Shabani.

Kosova dhe NATO

Përshkallëzimi i luftës ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve të Kosovës - veçanërisht masakrat e Reçakut dhe Prekazit, në të cilat u vranë rreth 100 kosovarë nga forcat serbe të sigurisë - përfundimisht çoi në ndërhyrjen e NATO-s. Në qershor 1999, serbët u detyruan të dorëzoheshin nën presionin e sulmeve të NATO-s. Përpjekja për shfuqizimin e autonomisë së shqiptarëve të Kosovës brenda Serbisë, të cilën ua kishte garantuar themeluesi i Jugosllavisë, Tito, kishte dështuar. Për Shabanin, megjithatë, kjo nuk do të thoshte fundi i vuajtjeve të tij. Ai u transferua nga burgu në Kosovë në Nish në Serbinë jugore dhe qëndroi i burgosur edhe për tre vjet të tjera deri në vitin 2001.

Përdhunimi është një krim i ndaluar lufte. Viktima janë veçanërisht gratë. Nga ana tjetër, vështirë se dëgjon ndonjë gjë për burrat që përdhunohen. Përdhunimi bart të paktën po aq stigmë për ta sa për gratë. "Koncepti tradicional i burrit si një figurë e fortë që përballet me sfida të vështira bie ndesh me përvojën e dhunës seksuale në luftë”, thotë psikologia Sevie Izeti, e cila prej vitesh studion çështjen e burrave të përdhunuar.

"Psikologjikisht, përvoja e dhunës seksuale i lëkund themelet e identitetit të tyre dhe i shtyn ta mbajnë të fshehtë këtë vuajtje”, thotë Selvie Izeti. "Ndihesh i dobët dhe i turpëruar”. Një pasojë logjike e kësaj është "që burrat e mbajnë të fshehtë dhe për këtë arsye kanë më shumë vështirësi se gratë për të aksesuar shërbimet e nevojshme rehabilituese dhe ngurrojnë t'i nënshtrohen trajtimit profesional dhe njohjes së statusit të tyre". Kjo është edhe arsyeja pse vetëm disa dhjetëra viktima janë raportuar deri më tani në Qendrën Kosovare të Rehabilitimit për Viktimat e Torturës së Luftës.

Familja nuk di asgjë

Në mes të Prishtinës, tek statuja e Heroinave, e cila ndodhet në kujtim të viktimave femra të përdhunimit, pikërisht pranë monumentit dhe motos së Kosovës: NEWBORN: Relievi katër me pesë metra i fytyrës së një gruaje është bërë nga 20,000 pllaka metalike, secila simbolizon një grua të përdhunuar gjatë luftës. Shteti u paguan një pension mujor prej pak më shumë se 200 euro për viktimat e provuara të përdhunimit. Megjithatë, kjo provë do të thotë të përballen me përvojat e tyre dhe t'i përshkruajnë ato para një komisioni.

Për një kohë të gjatë ishte e paimagjinueshme që Shabani të fliste para një komisioni. As familja e tij nuk e di fatin e tij. Ai është i martuar dhe ka fëmijë. Por ai nuk ia tregoi historinë e tij familjes së tij. Kështu ndodh edhe me shumë viktima të tjera që heshtin për krimin ndaj tyre. Shabani përfundimisht vendosi të flasë gjithsesi me komisionin dhe tani ai është një nga ata të cilëve u njihet dhunimi gjatë luftës në Kosovë.

Mundimi i jetës më pas

Pasojat e përdhunimit të tij janë masive. Shabani jeton çdo ditë me frikë. Ai nuk mund të flejë pa terapi. Shabani ka qenë nën trajtim mjekësor dhe mjekim afatgjatë që pas lirimit nga burgu. "Unë nuk mund të jetoj si duhet pa ilaçe. Kam qenë pa ilaçe për dy ditë, pastaj i gjithë trupi im filloi të dridhej dhe kujtimet u kthyen përsëri."

Komisioni Qeveritar i Kosovës, i cili evidenton viktimat, ka njohur statusin e viktimave të dhunës seksuale për 1,102 persona; Prej tyre 1054 janë femra dhe 48 meshkuj, përfshirë Shabanin. Nëse numri i pllakave në Sheshin e Heroinave për viktimat është edhe përafërsisht i saktë, numri i rasteve të paraportuara është 20 herë më i lartë. Anasjelltas, kjo do të thotë gjithashtu se rreth 1000 burra mund të supozohet se janë përdhunuar gjatë luftës së Kosovës.

Fshehtësia është më e rëndësishme se paratë

Kjo temë ende nuk është diskutuar hapur. Edhe perspektiva e kompensimit rrallë i inkurajon viktimat e mundshme të ecin një hap përpara. Do të ishte një lehtësim i madh për të prekurit nëse mund të flisnin me dikë në mënyrë konfidenciale. "Biseda do të ishte si një çlirim shpirtëror,” thotë Shabani. "Nuk ka të bëjë me para. Për ne, trajtimi dhe konfidencialiteti janë shumë më të rëndësishme." Kjo është edhe arsyeja pse shumica e viktimave të përdhunimit kanë zgjedhur të heshtin edhe sot e kësaj dite.

"Nëse njerëzit e marrin vesh, nuk do të kem asgjë për të jetuar”, thotë Shabani. "E gjithë frika ime është se të afërmit e mi ose dikush tjetër do ta zbulojnë sekretin tim. Atëherë njerëzit do të fillojnë të flasin për fatin tim, kjo është frika ime më e madhe."

Marrë nga DW

kosove perdhunim serbi lufte

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet