All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

BE nuk mund të qëndrojë neutrale përballë provokimeve dhe tendencave autoritare të Aleksandar Vuçiç

Panorama e parë: tabloidet e kudo gjendura dhe kanalet televizive popullore. Nëse duam t’u besojmë titujve të çuditshëm, në ish-Jugosllavi është kthyer lufta. Serbia po lufton ende betejat e djeshme kundër shqiptarëve të Kosovës, boshnjakëve dhe herë pas here Kroacisë apo vendeve të tjera fqinje.

12 Janar 2024, 13:38 Nga Dimitar Bechev
BE nuk mund të qëndrojë neutrale përballë provokimeve
Aleksandar Vuçiç
All - Paragraf - 1

Nga Dimitar Bechev “Carnegie Europe”

Serbia ka një mani të vazhdueshme për t’u rikthyer tek e shkuara. Shumëkush do të mendonte se vendi është distancuar prej kohësh nga situata e zymtë e viteve 1990. Por të paktën disa serbë ndjejnë se vendi është rikthyer pas në epokën e ish-presidentit autoritar Slobodan Miloshevic.

Panorama e parë: tabloidet e kudo gjendura dhe kanalet televizive popullore. Nëse duam t’u besojmë titujve të çuditshëm, në ish-Jugosllavi është kthyer lufta. Serbia po lufton ende betejat e djeshme kundër shqiptarëve të Kosovës, boshnjakëve dhe herë pas here Kroacisë apo vendeve të tjera fqinje.

Panorama e dytë: Perëndimi i lig është pa dyshim bashkëpunëtor, duke ndihmuar dhe nxitur armiqtë e huaj dhe tradhtarët në Beograd. Aq sa pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare dhe lokale të 17 dhjetorit, presidenti serb Aleksandar Vuçiç tha se “një vend i rëndësishëm” kishte ndërhyrë “në mënyrën më brutale” në zgjedhje (një referencë e nënkuptuar ndaj Gjermanisë).

Kryeministrja Ana Brnabic është në të njëjtën linjë. Duke folur për protestat e opozitës kundër parregullsive në zgjedhje, ajo falënderoi shërbimet ruse të sigurisë për paralajmërimin e qeverisë mbi “atë që po përgatitej në Beograd”. Për opozitën, dhuna policore në tubimin e 24 dhjetorit të kujton metodat e Milosevic.

Koalicioni opozitar Serbia Kundër Dhunës (SPN), udhëheq protestat kundër vjedhjes së zgjedhjeve. Vëzhguesit kanë ngritur alarmin mbi lojën dinake të Vucic dhe njerëzve të tij. Listat e zgjedhësve përfshinin regjistrimin e votuesve fantazmë në lagjet qendrore të Beogradit, transportin me autobusë me njerëz nga Republika Srpska, entiteti i dominuar nga serbët në Bosnje-Hercegovinë, blerjen e votave, mbushjen e kutive të votimit dhe votimin më shumë se një herë.

Këto praktika e shtrembëruan rezultatin në zgjedhjet lokale në Beograd, që u zhvilluan krahas zgjedhjeve parlamentare. Në një raport të posaçëm, një mision vëzhgues ndërkombëtar i zgjedhjeve arriti në përfundimin se parregullsitë e kishin dëmtuar procesin. Vucic dhe Partia e tij Progresiste Serbe (SNS), patën një mbulim jo-proporcional dhe shumë më të madh si në mediat publike po ashtu edhe në ato private.

Opozita kishte shanse për të marrë drejtimin e Beogradit. SNS dhe aleatja e saj, Partia Socialiste Serbe (SPS) e Ivica Dacic, humbën shumicën në këshillin bashkiak të kryeqytetit. Megjithatë, sipas rezultateve përfundimtare të bëra publike më 4 janar, SNS përfundoi sërish e para, përpara SPN.

Dhe drejtimi i parlamentit lokal do të vendoset nga një grupim populist, “Ne, Zëri i Populliy (MI-GN), i krijuar nga teoricieni i konspiracionit dhe kundërshtari i vaksinave Branimir Nestorović. Nuk duhet shumë për të kuptuar se Nestorović mund të jetë në anën e Vucic, duke e çimentuar statuskuo-në në Beograd.

Për momentin, ai thotë se nuk ka synime të tilla. SPN po bën thirrje për ripërsëritje të zgjedhjeve. Dhe siç e treguan Krishtlindjet Ortodokse Serbe, protestat në rrugë do të rikthehen. Marinika Tepic, e cila hyri për disa ditë në grevë urie, është bërë simboli i demonstratave anti-Vucic.

Kriza politike në Serbi është larg fundit të saj. Deri disa vite më parë BE-ja do të kishte preferuar të mbante një rol neutral. Simpatitë e zyrtarëve të Brukselit mund të ishin për opozitën demokratike, por marrja anë në mënyrë publike do të ishte e pakëndshme.

Sepse Vucic është për BE-në sa një sfidë po aq edhe një partner, dhe sidomos në bisedimet e e vështira me Kosovën. Dhe ndonëse Serbia është një republikë parlamentare, presidenti është prej kohësh udhëheqësi real i vendit, një fakt që dihet nga pak zyrtarë në Bruksel.

Por një qasje e tillë nuk mund të vazhdojë më në të ardhmen. Qeveria serbe ka vënë në shënjestër BE-në, duke e akuzuar atë për një fushatë të destabilizimit të vendit. Më 8 janar, zëdhënësi i Komisionit Evropian, Peter Stano, i dënoi akuza të tilla, duke i krahasuar ato me propagandën ruse.

Kritika ka pasur edhe nga një anëtar socialdemokrat i Bundestagut gjerman, teksa edhe qeveria e koalicionit në Berlin pritet të ashpërsojë retorikën e saj. Lufta e fjalëve mund të përshkallëzohet më tej, sidomos nëse zyrtarët serbë vazhdojnë të lavdërojnë dhe mbajnë raporte të ngushta me Rusinë, apo të bisedojnë publikisht me ambasadorin rus në Serbi, Aleksandar Botsan-Kharchenko, duke e sfiduar Perëndimin.

Sigurisht, opozita serbe do të dëshironte ndryshimin e tonit në Bruksel dhe kryeqytetet kryesore të BE-së. Akuzat kundër personaliteteve evropiane për bashkëpunim me Vucic janë më pak bindëse sot se disa kohë më parë. Njëkohësisht, presioni perëndimor ndaj autoriteteve serbe mund të mos ndihmojë as vendosjen e balancave në konkurrencën politike, që është në fakt rezultati që e synon më shumë opozita serbe.

Vucic mund të pranojë përsëritjen e zgjedhjeve lokale në Beograd, dhe të përballet këtë herë në një mënyrë më të ndershme, por kjo nuk garanton një përparim të SPN-së në kryeqytet. Zgjedhjet kombëtare janë edhe më pak të mundshme të përsëriten.

Por edhe nëse do të ndodhë, SNS mund të dalë sërish triumfuese. Partia e Vucic krenohet me një anëtarësi prej 800.000 personash në një vend me një popullsi me më pak se 7 milionë. Është një makineri klienteliste në shkallë të gjerë, e cila ofron qasje në punët e sektorit publik dhe burimet shtetërore.

Vucic ka marrëdhënie shumë të ngushta me mediat më të ndjekura në vend, sidomos me kanalet televizive TV Pink dhe TV Happy. Dhe ai propagandon vazhdimisht një narrativë bindëse se si po punon pa u lodhur për ta bërë Serbinë më të pasur, më të zhvilluar dhe më me ndikim në çështjet rajonale.

Në kohën e duhur, ai ndoshta do të përpiqet t’i sigurojë liderët perëndimorë se nuk do të bëjë asnjë kthesë drejt Rusisë në politikën e jashtme. Nga ana tjetër, opozitës serbe i mungon një narrative bindëse për shumicën e serbëve, përtej thirrjes për të rrëzuar Vucic nga pushteti, imazhi i të cilit është dëmtuar jo pak nga skandalet korruptive dhe lidhjet e dyshuara me krimin e organizuar.

Në vitin 2019, Freedom House e riklasifikoi Serbinë si një vend “pjesërisht të lirë”, pra një regjim “hibrid”, në krahasim me një klasifikimin më të mirë të një “demokracie të pa konsoliduar”. Ngjarjet e javëve të kaluara e mbështesin këtë gjykim.

Lajmi i mirë është se Serbia ka ende shumë demokratë që e shohin BE-në si një aleate. Por lajmi i keq, është se brenda vendit ata nuk kanë ndonjë ndikim shumë të madh. Arritja më e madhe për të cilën mund të shpresojnë është marrja e drejtimit të bashkisë së Beogradit, një sukses të cilin opozita anti-Milosevic e arriti në nëntorin e vitit 1996.

dimitar bechev aleksandar vuçiç

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet