LIVE UPDATES
Bota

Arsenali bërthamor rus: Sa i madh është dhe kush e kontrollon?

Rusia, që ka trashëguar armët bërthamore të Bashkimit Sovjetik, ka numrin më të madh të kokave bërthamore.

22 Shkurt 2023, 08:20 Nga A.B
Arsenali bërthamor rus: Sa i madh është dhe kush e kontrollon?
Foto ilustruese

Presidenti rus, Vladimir Putin, më 21 shkurt bëri një paralajmërim bërthamor ndaj Perëndimit lidhur me Ukrainën, duke pezulluar traktatin kyç të kontrollit të armëve. Ai njoftoi se janë aktivizuar sisteme të reja strategjike dhe paralajmëroi se Moska mund të rinisë testet bërthamore.

Por, sa i madh është arsenali bërthamor i Rusisë dhe kush e kontrollon atë?

Rusia, që ka trashëguar armët bërthamore të Bashkimit Sovjetik, ka numrin më të madh të kokave bërthamore.

Putin kontrollon rreth 5.977 koka bërthamore, krahasuar me 5.428 sa i kontrollon presidenti amerikan, Joe Biden. Këto janë të dhënat e vitit 2022 të Federatës amerikane të Shkencëtarëve

Rreth 1.500 prej këtyre kokave bërthamore nuk përdoren, por ka të ngjarë që ende janë në gjendje të mirë, 2.889 janë në stoqet rezervë dhe rreth 1.588 janë koka strategjike bërthamore të dislokuara.

Për armët bërthamore: “Kurrë mos thuaj kurrë”

Rreth 812 janë të vendosura në raketa balistike që lëshohen nga toka, 576 janë të vendosura në raketat balistike që lëshohen nga nëndetëset, dhe rreth 200 të tjera gjenden në baza të bombarduesve, thuhet në të dhënat e Buletinit të Shkencëtarëve Bërthamor.

Shtetet e Bashkuara kanë të dislokuara rreth 1.644 koka strategjike bërthamore. Sipas të dhënave të Federatës amerikane të Shkencëtarëve, Kina, ka 350 koka bërthamore, Franca 290 dhe Mbretëria e Bashkuar 225.

Kush ka më shumë armë bërthamore?

Këto shifra tregojnë se si Moska, ashtu edhe Uashingtoni, mund ta shkatërrojnë botën disa herë.

Gjatë Luftës së Ftohtë, Bashkimi Sovjetik kishte numrin më të lartë të kokave bërthamore, rreth 40.000 sosh, ndërkaq SHBA-ja kishte rreth 30.000 koka bërthamore.

Faktori kyç janë armët që bartin kokat bërthamore: raketat, nëndetëset dhe bombarduesit.

Rusia duket se ka 400 raketa bërthamore balistike ndërkontinentale që mund të bartin koka bërthamore. Sipas Buletinit të Shkencëtarëve Bërthamor, këto raketa mund të bartin deri në 1.185 koka bërthamore.

Rusia ka 10 nëndetëse që mund të bartin deri në 800 koka bërthamore. Po ashtu, ka 60 deri në 70 bombardues bërthamorë.

Armët e reja bërthamore

SHBA-ja në Rishikimin për Qëndrimin Bërthamor të vitit 2022 tha se Rusia dhe Kina po zgjerojnë dhe modernizojnë forcat e tyre bërthamore, dhe se Uashingtoni do të ndjekë një qasje të bazuar në kontrollin e armëve për të shmangur garën e kushtueshme të armëve.

Putin tha se ka informacion se SHBA-ja po zhvillon lloje të reja të armëve bërthamore.

Rusia është duke modernizuar armët e saj bërthamore.

Çfarë saktësisht janë armët bërthamore taktike?

Që nga rënia e Bashkimit Sovjetik më 1991, pak shtete kanë testuar armë bërthamore, sipas Shoqatës për Kontrollin e Armëve. Shtetet e Bashkuara kanë kryer testin e fundit më 1992, Kina dhe Franca më 1996, India dhe Pakistani më 1998 dhe Koreja e Veriut më 2017.

Bashkimi Sovjetik kishte kryer testin e fundit bërthamor më 1990.

Kush jep urdhra për lëshimin e armëve ruse?

Presidenti rus është vendimmarrësi kryesor kur bëhet fjalë për përdorimin e armëve bërthamore ruse, si ato strategjike dhe jostrategjike, thuhet në doktrinën bërthamore të Rusisë.

E ashtuquajtura çantë bërthamore apo “Cheget” (e emëruar pas Malit Cheget në Malet e Kaukazit), është me presidentin gjatë gjithë kohës. Ministri rus i Mbrojtjes, që aktualisht është Sergei Shoigu, dhe shefi i Shtabit të Përgjithshëm, që aktualisht është Valery Gerasimov, po ashtu besohet se kanë çanta të tilla.

Në thelb, çanta është një mjet komunikimi që lidh presidentin dhe ushtrinë e tij dhe prej andej edhe me forcat raketore nëpërmjet rrjetit elektronik të komandës dhe kontrollit shumë sekret, Kazbek. Kazbek mbështet një tjetër sistem, që njihet me emrin Kavkaz.

Pamjet e shfaqura nga kanali televiziv rus, Zvezda, në vitin 2019 shfaqën atë që thuhej se ishte një nga çantat që kishte një sërë butonash. Në një seksion të quajtur “komandë” kishte dy butona: një buton i bardhë ‘lëshim” dhe një buton i kuq “anulim”. Çanta aktivizohet nga një kartë e posaçme, raportoi Zvezda.

Nëse Rusia do të mendonte se do të përballej me një sulm strategjik bërthamor, presidenti, përmes çantave, do t’i dërgonte një urdhër të drejtpërdrejtë për nisjen e sulmit komandës së Shtabit të Përgjithshëm dhe njësive komanduese rezervë që mbajnë kodet bërthamore. Urdhra të tilla kalojnë me shpejtësi në sisteme të ndryshme të komunikimit në njësitë e forcave të raketave strategjike, të cilat më pas sulmojnë SHBA-në dhe Evropën.

Nëse një sulm bërthamor do të konfirmohej, Putin mund të aktivizonte të ashtuquajturën “Dorë e Vdekur” ose “Perimetrin”, që është mjeti i fundit: që në thelb janë kompjuterët që vendosin fundin e botës. Një qendër komanduese për raketa do të urdhëronte sulme bërthamore nga i gjithë arsenali i madh i Rusisë./REL

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet