LIVE UPDATES
Bota

Arritje historike, NASA krijon paisjen që prodhon oksigjen për 100 minuta frymëmarrje për një astronaut në Mars

Metoda e përmendur MOXIE (Eksperimenti i shfrytëzimit të burimeve të oksigjenit në Mars në vend) tani do të përdoret në një shkallë më të madhe për të ndihmuar misionet e ardhshme të drejtuara.

1 Shtator 2022, 09:11 Nga d.a.
Arritje historike, NASA krijon paisjen që prodhon oksigjen për 100
Paisja e ndertuar nga NASA

SHBA- Një pajisje e vogël eksperimentale në roverin robotik Perseverance të Agjencisë Amerikane të Hapësirës (NASA) e prodhuar në vend në Mars, ka bërë "punën" e një peme të vogël duke mundësuar oksigjen të mjaftueshëm për të lejuar një astronaut të marrë frymë për 100 minuta.

Sipas Protothemës, metoda e përmendur MOXIE (Eksperimenti i shfrytëzimit të burimeve të oksigjenit në Mars në vend) tani do të përdoret në një shkallë më të madhe për të ndihmuar misionet e ardhshme të drejtuara. MOXIE, e cila kishte mbërritur në Mars në shkurt të vitit 2021 me roverin, arriti të prodhonte oksigjen me një shpejtësi prej rreth gjashtë gramë në orë (rreth aq sa prodhon një pemë e vogël) dhe madje edhe në kushte të vështira planetare. Në total ka prodhuar tashmë 50 gram oksigjen, të mjaftueshëm për 100 minuta frymëmarrje për një astronaut.

Hulumtuesit prezantuan rezultatet e MOHIE për herë të parë në revistën shkencore "Science Advances". 

Ishte një "sukses i shkëlqyer", tha studiuesi kryesor Michael Hecht i MIT, pasi pajisja vazhdoi të prodhonte oksigjen me cilësi të lartë ditën dhe natën, në të gjitha stinët marsiane dhe në ekstreme të ndryshme të temperaturës, edhe pas një stuhie pluhuri.

“Është demonstrimi i parë i marrjes së burimeve nga sipërfaqja e një trupi tjetër planetar dhe i transformimit kimik të tyre në diçka që mund të jetë e dobishme për një mision njerëzor . Në këtë kuptim, është historike”, tha profesori i Departamentit të Aeronautikës dhe Astronautikës në MIT, Jeffrey Hoffman.

Pajisja përdor filtra, pompa dhe kompresorë për të nxjerrë dioksid karboni nga atmosfera e Marsit, për ta filtruar dhe pastruar, e ngjesh dhe e ngrohë në 800 gradë Celsius, më pas e ndajë atë elektrokimikisht në atome (jone) të oksigjenit dhe monoksidit të karbonit, derisa përfundimisht të izolohet dhe duke kombinuar atomet e oksigjenit për të prodhuar gaz molekular të oksigjenit të frymëmarrjes, i cili lëshohet në ajër.

NASA tani po punon në një version më të madh të pajisjes, rreth një metër kub në vëllim (100 herë më i madh se MOJIE aktual), i cili paraqet sfida teknike. Një pajisje kaq e madhe mund të prodhojë mjaft oksigjen, në një normë të barabartë me qindra pemë, jo vetëm për të gjithë ekuipazhin e një misioni në Mars, por edhe për 30 deri në 50 tonë shtytës (oksigjen i lëngshëm) që do të nevojiten për të nisur dhe për t'u kthyer në Tokë, në mënyrë që të ndodhë nuk duhet të ketë transferuar paraprakisht aq shumë oksigjen nga planeti ynë në Mars.

Gradualisht më shumë njësi të tilla do të formojnë së bashku një fabrikë oksigjeni në planetin fqinj, duke shfrytëzuar dioksidin e bollshëm të karbonit që ekziston atje dhe përbën rreth 96% të atmosferës marsiane. Megjithatë, për të mbështetur një mision astronaut, gjeneratori i oksigjenit do të duhej të punonte vazhdimisht për rreth 400 ditë, dhe deri më tani MOXIE, i cili vazhdon të punojë në Mars, ka punuar për një maksimum prej një ore çdo herë (gjithsej shtatë herë në periudha të ndryshme kohore). Në çdo rast, teknologjia e tij konsiderohet premtuese.

nasa jeffrey hoffman michael hecht

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera