Përshkallëzohet situata në Lindjen e Mesme/ SHBA vijon bombardimet, Irani përgjigjet me sulme në shtetet e Gjirit
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Atentati në Sarandë/ Si u organizua sulmi ndaj 50-vjeçarit, dyshimet për arratisjen me skaf 18 Korrik, 10:00 ...
Kështu mund të përshkruhet shkurtimisht bilanci i deritanishëm i marrëdhënieve të zyrtarëve rusë me Republikën Sërpska në Bosnje dhe Hercegovinë.
Mbështetje politike pa përfitime të mëdha ekonomike, por me lidhje të herëpashershme kulturore. Kështu mund të përshkruhet shkurtimisht bilanci i deritanishëm i marrëdhënieve të zyrtarëve rusë me Republikën Sërpska në Bosnje dhe Hercegovinë.
I ftuari më i fundit nga Moska është Aleksandar Grushko, zëvendësministër i Punëve të Jashtme i Rusisë, përgjegjës për Evropën. Sipas njoftimeve nga kabineti i presidentit të Republikës Sërpska, ai, më 21 prill, do të zhvillojë bisedime me zyrtarë të këtij entiteti, do të vizitojë tempullin ruso-serb që është në ndërtim e sipër dhe do të marrë pjesë në një forum për zhvillimet gjeopolitike në Evropë.
Kjo vizitë ka peshë shtesë, pasi Grushko është zyrtari i parë rus i këtij niveli që viziton Republikën Sërpska që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022.
Gjatë dekadës së fundit, vizitat e zyrtarëve rusë në Republikën Sërpska ishin sporadike, por me mesazhe të qarta politike.
Nga Moska dërgoheshin mesazhe mbështetjeje për udhëheqjen e drejtuar nga Millorad Dodiku, theksohej rëndësia e Marrëveshjes së Dejtonit për Paqe dhe bëhej thirrje për mbylljen e Zyrës së Përfaqësuesit të Lartë.
Qëllimet ruse në Bosnje dhe Hercegovinë
Ish-ambasadori i Bosnje dhe Hercegovinës në Rusi, Enver Haliloviq, thotë për Radion Evropa e Lirë se Moska, me vizitën e Grushkos, “po vazhdon punën për destabilizimin e gjendjes politike dhe të sigurisë në Bosnje dhe Hercegovinë”.
Sipas tij, kjo është një qasje e vazhdueshme që zbatohet në disa nivele dhe faza.
“Kjo bëhet në mënyra të ndryshme: ekonomikisht, financiarisht dhe përmes ndikimit në zgjedhje. Është pjesë e agjendës politike të Federatës Ruse ndaj Bosnje dhe Hercegovinës, por njëkohësisht edhe pjesë e agjendës së saj ndaj Bashkimit Evropian”, vlerëson Haliloviq.
Ai thekson se kjo vizitë nuk është një zhvillim i ri, por vetëm një hallkë në një seri të gjatë ngjarjesh.
“Sikur ky delegacion ta vizitonte vetë shtetin e Bosnje dhe Hercegovinës dhe të shprehej në favor të anëtarësimit të tij në BE, atëherë do të ishte një vizitë me qëllime pozitive. Kështu siç është, është një lloj diverzioni politik ndaj Bosnje dhe Hercegovinës”, shton Haliloviq.
Sipas tij, Bashkimi Evropian duhet të reagojë ndaj kësaj situate.
“Tani është e qartë që BE-ja ndodhet në një krizë serioze, por së paku duhet ta shohë këtë në mënyrën e duhur, nëse nuk mund të bëjë më shumë”, thotë Haliloviq.
Ai vlerëson se Uashingtoni ka bërë një hap të drejtë kur e ka detyruar Dodikun të tërhiqet nga disa vendime të mëparshme dhe shton se për këtë arsye i janë hequr edhe sanksionet.
Megjithatë, ai thekson se rikthimi i sanksioneve mbetet ende i mundshëm, pasi, siç shprehet, nuk ka ndryshuar shumë në “qëndrimin dhe sjelljen e tij politike në Bosnje dhe Hercegovinë”.
Haliloviq paralajmëron, gjithashtu, se vizitat te një komunitet etnik në Bosnje dhe Hercegovinë mund të shihen si mbështetje për qasjen e politikës së Serbisë ndaj Bosnje dhe Hercegovinës.
“Kjo, jo vetëm që forcon separatizmin e nxitur nga strukturat politike të Republikës Sërpska, por njëkohësisht rrit edhe ndikimin dhe i jep justifikim ndikimit të Serbisë në të njëjtin drejtim ndaj Bosnje dhe Hercegovinës”, thotë Haliloviq.
Radio Evropa e Lirë kërkoi komente nga Bashkimi Evropian dhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara, në lidhje me vizitën e Grushkos, por nuk mori përgjigje.
Vizitat e zyrtarëve të lartë
Zyrtarët më të lartë rusë rrallë vizitojnë Banjallukën, qytetin më të madh dhe qendrën administrative të Republikës Sërpska. Vizitat, në përgjithësi, janë nga zyrtarë në nivel qytetesh, siç ishte rasti i vizitës së përfaqësuesve të Drejtorisë Kryesore të Ministrisë së Brendshme të Federatës Ruse për qytetin e Moskës në Ministrinë e Brendshme të entitetit, në nëntor të vitit të kaluar.
Banjalluka shpesh vizitohet edhe nga përfaqësues të sektorit të arsimit dhe shëndetësisë nga Rusia, të cilët qëndrojnë në Universitetin e Banjallukës ose në Qendrën Klinike Universitare.
Gjatë dhjetë vjetëve të fundit, zyrtarë të lartë rusë kanë vizituar Republikën Sërpska vetëm tri herë.
Ministri i Jashtëm i Rusisë, Sergei Lavrov, ishte herën e fundit në Bosnje dhe Hercegovinë në dhjetor të vitit 2020. Atëkohë, ai zhvilloi një vizitë zyrtare në Sarajevë, ndërsa më pas qëndroi edhe në Sarajevën Lindore.
Dy vjet më herët, Lavrov, pas vizitës në Sarajevë, qëndroi edhe në Banjallukë, ku vizitoi vendin e ndërtimit të tempullit dhe qendrës kulturore ruso-serbe.
“Ne shohim përkushtimin e Dodikut ndaj Marrëveshjes së Dejtonit, ndërsa një çështje që ka kohë që është lënë pas dore, është çlirimi i Bosnje dhe Hercegovinës nga administrimi i jashtëm, në mënyrë që vetë të vendosë për të ardhmen e saj”, tha Lavrov në atë kohë.
Disa muaj para tij, në Banjallukë qëndroi edhe Valentina Matvijenko, kryetare e Këshillit të Federatës Ruse, që është Dhoma e Lartë e Parlamentit rus. Ajo deklaroi atëkohë se ky entitet është “vend vëllazëror i Rusisë” dhe se Moska është kundër zgjerimit të NATO-s në Evropë.
Vizitat më të shpeshta në Rusi sesa nga Rusia
Ndërsa zyrtarët e lartë rusë janë vizitorë relativisht të rrallë në Republikën Sërpska, në drejtim të kundërt vizitat janë dukshëm më të shpeshta.
Millorad Dodik, si në kohën kur ka qenë president i Republikës Sërpska, ashtu edhe më herët si anëtar i Presidencës së Bosnje dhe Hercegovinës, ka zhvilluar takime të rregullta me presidentin rus, Vladimir Putin.
Këto vizita janë intensifikuar ndjeshëm pas shkurtit të vitit 2022, kur ka nisur pushtimi rus i Ukrainës.
Që nga fillimi i luftës, Dodik dhe Putin janë takuar gjithsej nëntë herë dhe të gjitha takimet janë mbajtur në territorin e Rusisë.
Dodik ka paralajmëruar se do të udhëtojë në Rusi edhe me rastin e Ditës së Fitores kundër fashizmit, që shënohet më 9 maj.
Edhe deputetët e Kuvendit Popullor të Republikës Sërpska udhëtojnë shpesh në Rusi, në kuadër të delegacioneve parlamentare.
Vizita e fundit e tillë ishte në mes të tetorit, kur një delegacion i kryesuar nga kryetari Nenad Stevandiq vizitoi Asamblenë Legjislative të Shën Petersburgut.
Rusia dhe Republika Sërspka: Politika, nafta dhe gazi
Prania ekonomike ruse në Bosnje dhe Hercegovinë është më e theksuar në sektorin e industrisë së naftës.
Kompania shtetërore ruse Zarubezhnjeft zotëron kompaninë Optima Grup, nën të cilën funksionojnë rrjeti i pompave Nestro, rafineria e naftës në Brod dhe rafineria e vajit në Modriçë.
Autoritetet e Republikës Sërpska, të udhëhequra në atë kohë nga Dodiku si kryeministër, ua shitën industrinë e naftës kompanive ruse në vitin 2007, për rreth 120 milionë euro.
Republika Sërpska planifikon edhe gazifikimin e rreth 20 komunave në këtë entitet, duke u mbështetur në gazin rus.
Plani parasheh ndërtimin e një gazsjellësi nga Shepka, pranë Zvornikut, në kufirin lindor të Bosnje dhe Hercegovinës me Serbinë, ku hyn gazi rus, deri në Novi Grad në veriperëndim të vendit.
Komisioni Evropian ka paralajmëruar më herët se ky projekt nuk kontribuon në uljen e varësisë së Bosnje dhe Hercegovinës nga gazi rus.
Rezultatet ekonomike të Rusisë në Republikën Sërpska janë relativisht të kufizuara në shkëmbimin tregtar.
Sipas të dhënave të Administratës për Tatimet Indirekte të Bosnje dhe Hercegovinës për vitin 2024, Rusia renditet në vendin e 40-të si destinacion eksporti për Republikën Sërpska, ndërsa sa i përket importit zë vendin e 18-të.
E, sa i takon “fuqisë së butë”, ajo është më e theksuar përmes bashkëpunimit në fushën fetare.
Në Banjallukë, që nga viti 2018 po ndërtohet tempulli dhe qendra kulturore ruso-serbe, e cila financohet pjesërisht nga buxheti i Republikës Sërpska.
Për këtë projekt janë ndarë rreth 9.5 milionë euro, përfshirë edhe fondet e planifikuara për këtë vit.
Në mes të vitit 2024, në Banjallukë, përballë ndërtesës së Qeverisë së Republikës Sërpska, është hapur Zyra e Ambasadës së Rusisë.
Në kuadër të Bibliotekës Popullore dhe Universitare të Republikës Sërpska, në Banjallukë funksionon edhe Qendra Kulturore e fondacionit “Bota Ruse” , që nga viti 2012 - e para e këtij lloji në Bosnje dhe Hercegovinë, me qëllim promovimin e gjuhës dhe kulturës ruse./REL
Foto ilustruse SHBA- Kush e kujton Yitzhak Rabinin? Është e sigurt të thuhet se në Amerikë pak veta nën 40 vjeç do ta ...
Ministri i Pakistanit, Attaullah Tarar PAKISTAN- Ministri i Pakistanit, Attaullah Tarar ka deklaruar se Irani ende nuk ka konfirmuar nëse do...
Donald Trump SHBA- Bllokada "po e shkatërron plotësisht Iranin”, shkroi Donald Trump në rrjetet online. "Ata po humbasin 500...
Foto ilustruse Kina e ka lidhur vendosjen e rregullave të reja të ashpra për zinxhirët e furnizimit me luftën në Iran dhe nj&...
SHBA- Apple ka emëruar John Ternus si drejtorin e ri ekzekutiv për të zëvendësuar Tim Cook, i cili po jep dorëheqjen pas 15...
Meqë armëpushimi në luftën mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit pritet të skadojë më 22 prill, veprimet e SH...
SHBA- Autoritetet e Los Angelesit kanë akuzuar reperin D4vd për vrasjen e 14-vjeçares Celeste Rivas, trupi...
Donald Trump SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka bërë një postim në Truth Social, ku trajton çështjen e ...
Përfundimi i nxjerrë nga organizata e të drejtave të njeriut Amnesty International në raportin e saj të vitit të kaluar &eu...
Donald Trump SHBA- Ishte e premte pasdite dhe Krahu Perëndimor i Shtëpisë së Bardhë ishte pothuajse bosh kur Donald Trump u inform...
