LIVE UPDATES
Bota

Analiza e DW: Ndikimi i Erdoganit te turqit jashtë vendit

Gokay Sofuoglu, kryetari i Komunitetit Turk në Gjermani (TGD), e kritikon qëndrimin e ministrit gjerman. Ai tha se nuk duhen sulmuar të gjithë votuesit me origjinë turke që jetojnë në Gjermani. Në një intervistë për DW, ai tha se në Gjermani jetojnë rreth tre milionë turq. Nga këta votuan rreth 500 000 vetë për Erdoganin. Në relacion me numrin e përgjithshëm të turqve në Gjermani, ata përbëjnë vetëm rreth 17 për qind.

8 Qershor 2023, 15:11 Nga f.i
Analiza e DW: Ndikimi i Erdoganit te turqit jashtë vendit
turqit

TURQI- Shumë krerë shtetesh morën pjesë në ceremoninë e betimit të presidentit turk Erdogan. Të pranishëm ishin edhe përfaqësues të turqve jashtë vendit. Këta janë veçanërisht të rëndësishëm për Erdoganin - edhe në Gjermani.

Ministri gjerman i Bujqësisë Cem Ozdemir, vetë me prejardhje turke,  nuk ishte në humor për të festuar. Pas fitores së Erdoganit në zgjedhje, ai shprehu zhgënjimin e tij dhe bëri thirrje për një ndryshim rrënjësor të politikës së qeverisë gjermane ndaj Turqisë. “E pamë se çfarë ndodhi me Putinin, e pamë se çfarë ndodh kur zbukurojmë realitetin”, -tha politikani i partisë Të Gjelbërit. Ai parashikon një rritje të nacionalizmit dhe fundamentalizmit turk në Gjermani.

"Ministri kritikoi edhe turqit që jetojnë në Gjermani, që festuan me bujë në rrugët e Gjermanisë  fitoren e Erdoganit. “Ata i bien borisë për dikë që po e kthen vendin në një burg të hapur, por njëkohësisht gëzojnë avantazhet e demokracisë liberale që kemi këtu”, kritikoi Özdemir.

Gokay Sofuoglu, kryetari i Komunitetit Turk në Gjermani (TGD), e kritikon qëndrimin e ministrit gjerman. Ai tha se nuk duhen sulmuar të gjithë votuesit me origjinë turke që jetojnë në Gjermani. Në një intervistë për DW, ai tha se në Gjermani jetojnë rreth tre milionë turq. Nga këta votuan rreth 500 000 vetë për Erdoganin. Në relacion me numrin e përgjithshëm të turqve në Gjermani, ata përbëjnë vetëm rreth 17 për qind.

65 për qind votuan Erdoganin dhe Aleancën e tij Popullore

Kemal Bozay, profesor në Qendrën për Kërkimin dhe Parandalimin e Radikalizimit në Universitetin Ndërkombëtar të Këlnit bën një llogaritje tjetër. Fakt është se mbi 65 për qind e shtetasve turq që jetojnë në Gjermani e që morën pjesë në zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare ia dhanë votën Erdoganit dhe Aleancës së  tij Popullore. Bozay shton se, në zgjedhjet parlamentare,  disa votues votuan edhe për partinë ultra-nacionaliste MHP. MHP është një aleate e rëndësishme e  Erdoganit. Sipas Zyrës Federale për Mbrojtjen e Kushtetutës (BfV), ajo rrjedh nga organizata nacionaliste e djathtë, Ujqit Gri.

Për Bozay-n nuk duhet anashkaluar fakti se ndikimi konservatoro-nacionalist dhe ekstremist fetar tek njerëzit me origjinë turke po rritet. Sipas mendimit të tij, organizata të tilla si Unioni i Demokratëve Ndërkombëtarë (UID), një organizatë lobuese e partisë turke në pushtet AKP, Unioni Turko-Islamik i Institutit për Fenë (DITIB), i cili dërgon imamë nga Turqia, komuniteti islamik Millî -Görüs (IGMG) dhe Federata e Shoqatave Idealiste Demokratike Turke (ADÜTDF), e cila shihet  si një "grupim ujqish gri", po ndihmojnë në forcimin e mëtejshëm të këtij ndikimi.

Politika dezintegruese në emër të AKP-së

UID u themelua në vitin 2004 si një organizatë lobuese e partisë qeverisëse turke AKP në Këln. Tani ajo është grupi më i madh që lobon  pro qeverisë e që bën fushatë intensive për politikën aktuale turke dhe përpiqet të ndikojë në formimin e opinionit të komunitetit turk. Selia e saj është në Këln dhe sipas Zyrës Federale për Mbrojtjen e Kushtetutës ajo ka 15 shoqata rajonale në mbarë vendin, të cilave u përkasin disa shoqata lokale.

Fakti që organizata të tilla ombrellë veprojnë si bazë për fushatën zgjedhore të AKP-së në fakt nuk është problem, thotë eksperti Bozay. Por problematik bëhet kur kjo fushatë zgjedhore përhap qëndrime ekstreme të djathta, ultranacionaliste dhe ekstremiste fetare dhe propagandon qëndrime antidemokratike. Me rreth një milion anetare, komuniteti më i madh turk jeton në landin Renani Veriore – Vestafali (NRW). Sipas Zyrës Shtetërore për Mbrojtjen e Kushtetutës, kjo paraqet një mobilizim dhe potencial të konsiderueshëm të votuesve, gjë që bie në sy nga një politikë shpesh që nxit mosintegrimin e diasporës turke.

Sipas autoriteteve, një pjesë e rëndësishme e kësaj politike konsiston në vënien në pah të vazhdueshme dhe përmes shumë kanaleve të ndryshme të rasteve të supozuara ose aktuale të racizmit, islamofobisë dhe armiqësisë ndaj Turqisë në shoqërinë gjermane dhe shtetin gjerman. Nga ana tjetër, theksohet vlerësimi dhe rëndësia e madhe e komunitetit që jeton në Gjermani për qeverinë turke. Për të arritur tek njerëzit me origjinë turke dhe për t'i lidhur ata ngushtë me Turqinë, këto organizata përhapin narrativat e qeverisë turke.

"Ushtarë krenarë të Erdoganit"

Një vështrim në kanalet e mediave sociale të UID tregon se çfarë do të thotë kjo. Në një video të regjistruar përpara pallatit presidencial të Erdoganit në Ankara, kryetari i UID, Köksal Kus, mban një fjalim para një grupi të madh njerëzish që siç duket vinin nga jashtë. Në Evropë nuk është e lehtë të jesh mbështetës i AKP-së dhe Erdoganit, thotë  Kus në video. “Megjithatë, ju keni treguar se jeni ushtarë krenarë të Erdoganit”. Euforinë e shoqërojnë duartrokitjet dhe thirrjet në emër të Zotit. Ai vazhdoi: "Ju keni bërë një punë të shkëlqyer në të dyja fletët e votimit. Ne e shkruam këtë epope heroike së bashku." Më pas grupi marshon drejt hyrjes së pallatit duke përsëritur në ritëm: “Në krahun e kujt janë turqit jashtë vendit? Në krahun e udhëheqësit!”

UID ka qenë koordinator i fushatës zgjedhore me qendrën koordinuese të AKP-së për zgjedhjet e diasporës. Në bazë të të dhënave të UID, brenda një viti janë ngritur 750 përfaqësi në 180 rajone në mbarë botën, janë mobilizuar 15 000 të punësuar dhe më shumë se 30 000 vullnetarë për fushatën zgjedhore. Fotografitë tregojnë se ata shkonin nëpër shtëpia, shpërndanin pamflete dhe dhurata dhe çonin votuesit drejt qendrave të votimit. Edhe përfaqësuesit e UID i kanë vizituar qendrat e votimeve. Në mbrëmjen e zgjedhjeve, ata u rrinin te koka ndihmësve gjatë numërimit në Ankara. Një punonjëse e zgjedhjeve të opozitës nga Gjermania thotë se këto vizita nga përfaqësues të shumtë të UID i konsideronte jashtëzakonisht të pakëndshme dhe një përpjekje për intimidim.

Roli i xhamive

Që nga futja e të drejtës së votës për turqit që jetojnë jashtë vendit, shoqatat e xhamive janë kritikuar shpesh. Ato akuzohen se kanë bërë fushatë për qeverinë turke. Emrat më të lakuar janë  DITIB dhe Bashkësia Islame Milli Görüs (IGMG). Organizata më e madhe ombrellë myslimane DITIB i ka hedhur poshtë akuzat, duke thënë se nuk i toleron eventet e fushatave dhe reklamat për partitë në komunitetet e saj. Por ajo shton se nuk ka asnjë ndikim mbi faktin, që hyrjet e objekteve të DITIB liheshin si pikë takimi për transportin e votuesve në qendrat e votimit.

Megjithatë, DITIB nuk e ka komentuar propagandën qeveritare të disa imamëve. Para zgjedhjeve, disa imamë përhapën fjalën se fuqitë e huaja donin të ndanin Turqinë. Është koha për të luftuar për fenë, autoritetin fetar dhe flamurin turk, thoshin ata. Pothuajse të gjithë imamët e punësuar në xhamitë turke dërgohen nga Ankaraja. Ata janë nëpunës civilë turq që paguhen nga autoriteti fetar i Diyanetit. Diyanet i raporton drejtpërdrejt presidentit turk Erdogan.

Thirrje për politika aktive me turqit e Gjermanisë

Ministri gjerman Cem Özdemir është i shqetësuar se brezi i ardhshëm i imamëve të dërguar në Gjermani mund të jetë edhe më nacionalist dhe fundamentalist. Arsyeja për këtë është se Erdogan e ka zgjeruar aleancën e tij me aleatët e tjerë nacionalistë, islamikë dhe antisemitë. Studiuesi i ekstremizmit Bozay ka të njëjtin shqetësim.

Sidomos këtu ne kemi nevojë për një politikë pjesëmarrjeje aktive që të mbledhë të rinjtë me origjinë turke dhe t'i përfshijë ata në strukturat sociale,” thotë ai. Është e rëndësishme që organizatat e djathta ekstreme, islamike dhe antisemite turke të përjashtohen nga proceset demokratike në vend. Por kjo do të ishte e mundur vetëm nëse qeveria gjermane do të  hartonte një politikë njohjeje aktive dhe do t’i  mblidhte të rinjtë në një fazë të hershme, thotë Bozay.

Marrë nga DW

turqi zgjedhjet ne turqi 2023

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës