LIVE UPDATES
Bota

Analiza e DW: Kush i paguan dëmet e klimës?

Në vitin 2009, vendet më të pasura vendosën të ndajnë 100 miliardë dollarë (92 miliardë euro) në vit deri në vitin 2020 për të ndihmuar vendet në zhvillim të zbusin dhe të përballen me krizën klimatike. Megjithatë, sipas rezultateve të kontrollit të kryer nga OECD, ky synim u arrit për herë të parë në vitin 2022.

6 Qershor 2024, 08:02 Nga N.F
Analiza e DW: Kush i paguan dëmet e klimës?
Foto ilustruese

GJERMANI- Financimi i dëmeve klimatike është një temë e rëndësishme në Samitin e ardhshëm të Klimës COP 29 në Baku. Ekspertët ndërkombëtarë po diskutojnë aktualisht bazat në një takim përgatitor në Bonn. Kush duhet të paguajë kostot në rritje për dëmtimet si pasojë e ndryshimit të klimës? Për vite me radhë, vendet kanë debatuar për këtë. Për shkak të rritjes së temperaturave dhe rritjes së ngjarjeve ekstreme të motit, kjo temë po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme dhe akute.

Në këtë kuadër, disa mijëra përfaqësues të qeverisë, studiues dhe anëtarë të shoqërisë civile do të diskutojnë në Bonn të Gjermanisë prej tani deri më 13 qershor. Ata po diskutojnë modelet e negociatave për Konferencën e ardhshme të Klimës që do të mbahet në Baku (Azerbajxhan) në nëntor.

Këto janë pyetje delikate: Cilat vende të industrializuara duhet të paguajnë? Sa para duhet të vijnë nga arkat e shtetit dhe sa nga kompanitë private? Dhe si mund të tregojnë vendet në mënyrë transparente se ku shkojnë paratë?

"Çështjet janë kaq komplekse dhe kaq shumë vende janë të përfshira sa dy javë në nëntor nuk janë të mjaftueshme," thotë Petter Lyden, kreu i politikës ndërkombëtare të klimës në organizatën joqeveritare Germanwatch. "Një konferencë si kjo në Bonn është shumë e rëndësishme për përgatitje," shton ai.

Rritja e kostove të klimës: nga miliarda në triliona

Në vitin 2009, vendet më të pasura vendosën të ndajnë 100 miliardë dollarë (92 miliardë euro) në vit deri në vitin 2020 për të ndihmuar vendet në zhvillim të zbusin dhe të përballen me krizën klimatike. Megjithatë, sipas rezultateve të kontrollit të kryer nga OECD, ky synim u arrit për herë të parë në vitin 2022.

100 miliardë dollarë në vit janë një lajm i mirë, thotë Melanie Robinson e Institutit të Burimeve Botërore (WRI) në një deklaratë për shtyp. Megjithatë, "fondet nuk janë të mjaftueshme për të justifikuar efektet në rritje të ndryshimeve klimatike në vitet e ardhshme". Në marrëveshjen e Parisit për klimën, vendet ranë dakord të vendosnin një objektiv të ri financiar përpara vitit 2025. Presioni tani është në rritje për të rritur pagesat financiare.

Sipas një studimi të WRI të vitit 2021, financimi i klimës duhet të rritet në 5 trilion dollarë në vit deri në vitin 2030. Arsyeja: vendet e industrializuara vazhdojnë të djegin qymyr, naftë dhe gaz. Dhe ndërsa temperaturat rriten, si pasojë të kemi edhe valët e të nxehtit dhe thatësirat, përmbytjet dhe zjarret e shtuara, duke shkatërruar gjithnjë e më shumë vende në mbarë botën.

"Nuk është thjesht një shpenzim, është një investim," thotë Joe Thwaites, një ekspert i politikave klimatike në NRDC jofitimprurëse të SHBA. "Edhe nëse investimi arrin në miliarda dollarë, ne do të kursejmë disafishin e kësaj shume duke shmangur dëmet”.

Kush duhet të paguajë dëmet?

Pyetja mbetet se kush duhet t'i paguajë dëmet. Shumë vende të industrializuara që janë përkushtuar ndaj objektivave financiarë po u bëjnë thirrje edhe vendeve të tjera me industri të mëdha të bëjnë pjesën e tyre financiare. Vendet me emetimet më të larta në botë, si Kina dhe Arabia Saudite, deri më tani janë përjashtuar sepse konsiderohen si vende në zhvillim nga Kombet e Bashkuara.

"Tani është koha për të bërë diçka. Ne kemi nevojë për më shumë vende për të dhënë një kontribut të ndershëm," tha ministrja gjermane e Zhvillimit Svenja Schulze në një konferencë të mbajtur në Berlin në prill. "Të gjithë ata që shkaktojnë emetime të mëdha, duke përfshirë shtetet e Gjirit, duke përfshirë Kinën, ne të gjithë duhet të bëjmë më shumë”, tha ajo.

Një pyetje tjetër e rëndësishme është se si mund të përdoren paratë private për mbrojtjen e klimës. Thwaites thotë se shtetet duhet të mbledhin fonde të tilla përmes taksave, rregulloreve ose subvencioneve të përshtatshme. Gjithashtu, thotë ai, janë qeveritë ato që negociojnë dhe zbatojnë objektivin e ri financiar, jo sektori privat.

"Ndërsa të gjitha pjesët e ekonomisë globale kanë një rol për të luajtur në adresimin e sfidës klimatike, qeveritë duhet të mbajnë përgjegjësi për detyrimet e tyre," thekson Thwaites.

Marrëveshja për rregullat e transparencës

Një nga sfidat në zbatimin e qëllimit financiar është transparenca. Pa rregulla të sakta se si të raportohen lloje të ndryshme financimi, interpretimet ndërmjet vendeve donatore dhe vendeve marrëse janë shpesh të paqarta. Me fjalë të tjera, paratë që ishin të destinuara për për shembull, një projekt zhvillimi mund të përdoret për të reduktuar emetimet ose për t'iu përshtatur ndryshimeve klimatike.

Kjo mungesë qartësie e ka bërë më të vështirë për të kuptuar se cilat vende kanë përmbushur premtimet e tyre financiare.

"Vendet e zhvilluara kanë shumë hapësirë ​​për të paraqitur statistikat e tyre të financave të klimës," thotë Tom Evans, këshilltar i lartë i politikave në grupin e ekspertëve për klimën E3G. "Kjo ka çuar në shumë mosbesim dhe skepticizëm nëse qëllimet do të arrihen," thotë ai.

Një kornizë e re për sigurimin e transparencës duhet të miratohet në Konferencën vjetore të Klimës në fund të vitit. Në të ardhmen, vendet duhet të përdorin udhëzime uniforme raportimi për të treguar se si po kontribuojnë në luftën kundër ndryshimeve klimatike - dhe gjithashtu me çfarë financimi.

Konferenca përgatitore në Bonn i hap rrugën COP 29 në Baku

Krerët e shteteve dhe qeverive do të udhëtojnë në Konferencën e Klimës në Baku për të gjetur një marrëveshje politike. Në një konferencë përgatitore, të mbajtur në Bonn çdo gjashtë muaj përpara samitit, negociatorët e vendeve takohen paraprakisht për të diskutuar detajet teknike.

"Këto aspekte teknike janë çelësi për një marrëveshje të mirë," thotë Evans. "Sfida në Bonn është gjithmonë të shohim se sa afër mund të arrijmë një marrëveshje përfundimtare pa u bërë detyruese," thotë Evans.

Ndërsa konferenca përgatitore në Bonn ofron një bazë të rëndësishme, politikanët e lartë duhet të marrin vendimet përfundimtare për çështje të diskutueshme. Në Azerbajxhan, ata do të vendosin se çfarë të bëjnë me themelet e hedhura për ta në Bonn.

Marrë nga DW

klima deme

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë