LIVE UPDATES
Bota

Ekzistonte edhe 4500 vjet më parë, analiza e ADN-së zbulon sindromën Down tek njerëzit parahistorikë

Gjashtë raste të sindromës Down dhe një rast i sindromës Edward (një gjendje më e rëndë) janë gjetur në ADN-në e mbijetuar të popullatave njerëzore që jetonin në Spanjë, Bullgari, Finlandë dhe Greqi 4500 vjet më parë, thanë studiuesit.

22 Shkurt 2024, 16:21 Nga E.d
Ekzistonte edhe 4500 vjet më parë, analiza e ADN-së zbulon
Foto ilustruese

SPANJË- Një analizë e re e ADN-së antike ka zbuluar se defekte të rralla të drejtuara nga gjenet, si sindroma Down, kanë ndodhur te qeniet njerëzore për shumë mijëra vjet. Jo vetëm që ekzistonin defektet e lindjes, por këto foshnje shpesh varroseshin me kujdes nga komuniteti i tyre. Kjo sugjeron se ata ishin përfshirë si pjesë e komunitetit pavarësisht dallimeve të tyre. Gjashtë raste të sindromës Down dhe një rast i sindromës Edward (një gjendje më e rëndë) janë gjetur në ADN-në e mbijetuar të popullatave njerëzore që jetonin në Spanjë, Bullgari, Finlandë dhe Greqi 4500 vjet më parë, thanë studiuesit.

Këto rezultate erdhën nga analiza e ADN-së e rreth 10,000 njerëzve të lashtë që kërkonin trisomi autosomale, një defekt i lindur në të cilin njerëzit mbajnë një kopje shtesë të një prej 22 kromozomeve të parë. Të gjitha rastet u zbuluan në varrosjet e foshnjave, por nga kultura dhe periudha të ndryshme kohore.

"Duke përdorur një model të ri statistikor, ne ekzaminuam ADN-në e nxjerrë nga mbetjet njerëzore nga epoka e Mesolitit, Neolitit, Bronzit dhe Hekurit deri në mesin e viteve 1800," tha studiuesi kryesor Adam Rohrlach.

Sindroma Down ndodh kur një person lind me një kopje shtesë të kromozomit 21. Ajo shoqërohet me vonesa në zhvillim, paaftësi intelektuale të lehtë deri në mesatare dhe një grup karakteristik të tipareve të fytyrës.

“Ndërsa ne prisnim që njerëzit me sindromën Down sigurisht të ekzistonin në të kaluarën, kjo është hera e parë që ne kemi qenë në gjendje të zbulojmë me besueshmëri raste në mbetjet antike, pasi ato nuk mund të diagnostikohen me siguri duke parë vetëm mbetjet skeletore.” tha Rohrlach në një njoftim.

"Ne më pas krahasuam mbetjet e individëve me sindromën Down për anomalitë e zakonshme skeletore si rritja e parregullt e kockave ose poroziteti i kockave të kafkës, të cilat mund të ndihmojnë në identifikimin e rasteve të ardhshme të sindromës Down kur ADN-ja e lashtë nuk mund të rikuperohet," tha Patxuka de Miguel Ibanez studiuesja e Universitetit të Alicantes në Spanjë. 

Studimi zbuloi gjithashtu një rast të sindromës Edwards, një gjendje edhe më e rrallë e shkaktuar nga tre kopje të kromozomit 18. Ky defekt gjenetik shkakton simptoma shumë më të rënda se sindroma Down. Mbetjet treguan shenja të anomalive të rënda në rritjen e kockave dhe fëmija vdiq rreth javës së 40-të të shtatzënisë. Të gjithë këta foshnje u varrosën me kujdes, duke treguar se shoqëritë e lashta e kuptonin se ata ishin pjesë e komunitetit të tyre pavarësisht defekteve të tyre të lindjes. Kjo ishte veçanërisht e vërtetë për epokën e hershme të hekurit në Spanjë, ku studiuesit gjetën një rast të vetëm të sindromës Edwards dhe një numër në rritje të rasteve të sindromës Down.

"Eshtrat nuk mund të konfirmonin se këto foshnje mbijetuan deri në lindje, por ata ishin midis foshnjave të varrosura brenda shtëpive në vendbanim, ose brenda ndërtesave të tjera të rëndësishme. Ne nuk e dimë pse ndodhi kjo, pasi shumica e njerëzve u dogjën gjatë kësaj kohe, por duket sikur ata po i zgjidhnin me qëllim këto foshnja për varrime të veçanta," tha studiuesi Roberto Risch, një arkeolog nga Universiteti Autonom i Barcelonës.

sindroma down

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera