LIVE UPDATES
Bota

Analiza: A mund të anëtarësohet Kanada në BE?

Rrjetet sociale janë plot me evropianë dhe kanadezë që bëjnë thirrje që Kanada të anëtarësohet në Bashkimin Evropian. Postimet janë plot me komente nga përdoruesit që sugjerojnë se Kanada mund dhe duhet të bashkohet me BE-në për t’u shkëputur nga lidhjet e saj me Uashingtonin, pasi administrata Trump kërcënon ta bëjë Kanadanë shtetin e saj të 51-të dhe vendos tarifa për aleatët e saj tradicionalë atje dhe në Evropë.

20 Mars 2025, 13:16 Nga DOSJA
Analiza: A mund të anëtarësohet Kanada në BE?
foto ilustruese

KANADA- Janë ngritur pyetje nëse Kanada mund të aplikojë hipotetikisht për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian në mes të marrëdhënieve të saj “të tensionuara” me SHBA-në, por ekspertët thonë se distanca e saj gjeografike dhe kulturore me kontinentin përbën një problem.

Rrjetet sociale janë plot me evropianë dhe kanadezë që bëjnë thirrje që Kanada të anëtarësohet në Bashkimin Evropian. Postimet janë plot me komente nga përdoruesit që sugjerojnë se Kanada mund dhe duhet të bashkohet me BE-në për t’u shkëputur nga lidhjet e saj me Uashingtonin, pasi administrata Trump kërcënon ta bëjë Kanadanë shtetin e saj të 51-të dhe vendos tarifa për aleatët e saj tradicionalë atje dhe në Evropë.

Bëhet e ditur se përkrahësit që Kanada të bëhet shteti i 28-të anëtar i bllokut përmendin sistemin e saj të kujdesit shëndetësor publik të stilit evropian, kulturën e saj unike anglisht dhe frëngjishtfolëse dhe pjesëmarrjen e saj në NATO si disa nga arsyet për tu anëtarësuar.

Megjithatë, më shumë postime të këtij lloji vijnë pasi kryeministri i ri Mark Carney aludoi për rrënjët evropiane të Kanadasë gjatë një vizite në kontinentin e vjetër udhëtimi i tij i parë zyrtar i jashtëm që nga marrja e detyrës ku u takua me presidentin francez Emmanuel Macron dhe kryeministrin e Mbretërisë së Bashkuar Keir Starmer për të diskutuar në lidhje me Trumpin.

“Dua të siguroj që Franca dhe e gjithë Evropa, të punojnë me entuziazëm me Kanadanë, shtetin më evropian nga jo-evropianët”, tha Carney, duke shtuar se ai dëshironte të ruante marrëdhëniet më pozitive të mundshme me SHBA-në.

Takimi vjen pasi një sondazh i publikuar nga Abacus Data në fund të shkurtit zbuloi se 44% e kanadezëve besojnë se vendi i tyre duhet të bashkohet me BE-në, krahasuar me 34% që thonë se nuk duhet. Një tjetër 46% e të anketuarve mbështesin anëtarësimin e Kanadasë, krahasuar me 29% që do ta kundërshtonin atë. Por a është në të vërtetë e mundur kjo? A mund të bashkohet vërtet Kanada me bllokun?

Çfarë thotë ligji i BE-së?

Paula Pinho, zëdhënëse e Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha në një konferencë në fillim të marsit se ata ishin “të nderuar” me rezultatet e sondazhit sepse ato treguan atraktivitetin e BE-së, por shtoi se neni 49 i Traktatit për Bashkimin Evropian thotë se vetëm shtetet evropiane mund të aplikojnë për anëtarësim në BE.

Kjo është në të vërtetë ajo që thotë traktati: “Çdo shtet evropian që respekton vlerat e përmendura në nenin 2 dhe angazhohet për t’i promovuar ato, mund të aplikojë për t’u bërë anëtar i Bashkimit”.

Megjithatë, traktati nuk përcakton saktësisht se çfarë përbën një shtet evropian. Një dokument i vitit 1992 nga komisioni i Komuniteteve të atëhershme Evropiane na jep një të dhënë, megjithatë, duke theksuar rëndësinë e lidhjeve gjeografike dhe kulturore. 

“Termi “evropian” nuk është përcaktuar zyrtarisht. Ai kombinon elemente gjeografike, historike dhe kulturore të cilat të gjitha kontribuojnë në identitetin evropian. Përvoja e përbashkët e afërsisë, ideve, vlerave dhe ndërveprimit historik nuk mund të kondensohet në një formulë të thjeshtë dhe është subjekt i rishikimit të çdo brezi pasardhës”, thuhet në të.

“Organizatat e tjera kontinentale mund të shërbejnë gjithashtu si barometër për evropianitetin”, sipas Peter Van Elsuwege, profesor i së drejtës së BE-së në Universitetin e Gentit.

"Një pikë tjetër referimi është anëtarësimi në Këshillin e Evropës, pasi kjo organizatë është gjithashtu e hapur vetëm për shtetet evropiane. Prandaj, anëtarësimi në Këshillin e Evropës jep një tregues të kufijve të Evropës”, vazhdoi profesori.

Raportohet se Statuti i Këshillit të Evropës, i cili i paraprin BE-së, thotë: “Çdo shtet evropian…mund të ftohet të bëhet anëtar i Këshillit të Evropës nga Komiteti i Ministrave”.

A ka aplikuar më parë ndonjë vend joevropian për t’u anëtarësuar në BE?

Vendet nga jashtë Evropës kontinentale kanë kërkuar më parë dhe madje përfundimisht u bashkuan me BE-në. Qiproja, e cila është kulturalisht dhe politikisht evropiane, por gjeografikisht e vendosur në Azinë Perëndimore, u bë anëtare e plotë e BE-së në vitin 2004. Ndërsa një pjesë e Turqisë ndodhet në Evropë, pjesa më e madhe është gjithashtu në Azinë Perëndimore.

Megjithatë, është një vend zyrtar kandidat për në BE, pavarësisht se bisedimet e pranimit kanë ngecur për vite me radhë. Maroku, megjithatë, aplikoi për t’u bashkuar në 1987, por u refuzua sepse nuk ishte një vend evropian. Ndryshe nga Qiproja dhe Turqia, Maroku nuk është anëtar i Këshillit të Evropës, dhe as Kanadaja, e cila është një nga pengesat më të mëdha për anëtarësimin e saj në BE, sipas Van Elsuwege.

“Kanada ashtu si Maroku në të kaluarën nuk e plotëson kriterin e një shteti evropian. Në veçanti, Kanada gjeografikisht nuk ndodhet në Evropë, nuk është një vend anëtar i Këshillit të Evropës dhe nuk ka ndonjë lidhje të lashtë me zhvillimin kulturor të Evropës”, shtoi Van Elsuwege.

Profesori ndër tjera vuri në dukje se kjo është thelbësisht e ndryshme për Qipron dhe Turqinë. Në rastin e parë, Komisioni Evropian vendosi që roli i Qipros në zhvillimin e kulturës dhe qytetërimit evropian, përveç lidhjeve të ngushta kulturore, politike dhe ekonomike me pjesën tjetër të kontinentit, e bëri aplikimin e saj të pranueshëm. Për Turqinë, gjeografia dhe historia e saj luajnë një rol që ajo të konsiderohet një shtet evropian.

Ky ishte tashmë rasti në marrëveshjen e asocimit të vitit 1963 midis Komunitetit Ekonomik Evropian dhe Turqisë, e cila përfshin një referencë për një aplikim të mundshëm për anëtarësim në të ardhmen nga Turqia”, tha Van Elsuwege.

“Qiproja dhe Turqia janë raste mjaft specifike, të cilat nuk mund të shihen si precedentë për të arritur në përfundimin se Kanada mund të konsiderohet potencialisht si një shtet evropian sipas nenit 49 TEU”, përfundoi ai.

Prandaj, përfundimi më i mundshëm është se Kanada nuk mund të anëtarësohet ligjërisht në BE sepse nuk është evropiane kulturalisht, politikisht apo gjeografikisht dhe një aplikim hipotetik kanadez do të kërkonte një rishikim ligjor të traktateve./EURONEWS

kanada

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet