LIVE UPDATES
Bota

A mund të bëhet Ngushtica Bab al-Mandab fronti i ri i luftës në Iran?

Situata mund të përkeqësohet edhe më shumë, thonë ekspertët, nëse ndërpritet edhe kalimi përmes Ngushticës Bab al-Mandab, që është një tjetër rrugë kyç detare në Lindjen e Mesme.

17 Mars 2026, 14:42 Nga E.d
A mund të bëhet Ngushtica Bab al-Mandab fronti i ri i luftës
Foto ilustruse

Mbyllja efektive e Ngushticës së Hormzit nga Irani, si përgjigje ndaj fushatës masive bombarduese të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, ka shkaktuar tronditje në tregjet botërore të energjisë dhe ka bërë që çmimet e naftës të rriten.

Situata mund të përkeqësohet edhe më shumë, thonë ekspertët, nëse ndërpritet edhe kalimi përmes Ngushticës Bab al-Mandab, që është një tjetër rrugë kyç detare në Lindjen e Mesme.

Një pikë e ngushtë strategjike pranë brigjeve të Iranit, Ngushtica e Hormuzit e lidh Gjirin Persik me oqeanin dhe tregjet globale përmes Gjirit të Omanit dhe Detit Arabik. Po ashtu, Bab al-Mandab është një kalim i ngushtë për anijet që hyjnë ose dalin nga Deti i Kuq, ndërkaq pjesa më e madhe e bregdetit të Jemenit kryesisht kontrollohet nga rebelët Huthi, një grup i armatosur që mbështetet nga Irani.

Rebelët Huthi, që janë shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe që më herët kanë sulmuar anijet ndërkombëtare në Ngushticën Bab al-Mandab dhe në Detin e Kuq – një nga aleatët më të fuqishëm të Teheranit – deri më tani nuk janë përfshirë në luftën e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit. Nëse ata përfshihen në konflikt, sipas ekspertëve, tregjet e energjisë do të përballen me më shumë tronditje.

“Rreziku nga rebelët Huthi është real”, tha Gregory Brew, historian i naftës iraniane dhe analist i lartë në Grupin e Euroazisë. Nëpër Ngushticën Bab al-Mandab kalon rreth 6 për qind e tregtisë botërore të naftës, që transportohet përmes detit, sipas Administratës amerikane për Informacion të Energjisë.

Arabia Saudite, eksportuesja më e madhe në botë e naftës, ka ndryshuar rrugën e miliona fuçi nafte nga Gjiri Persik drejt Detit të Kuq përmes tubacionit të saj Lindje-Perëndim, që kur ka nisur lufta më 28 shkurt.

“Ka një numër të madh cisternash që tani po kalojnë transit nëpër Detin e Kuq për të marrë naftë të papërpunuar” nga porti saudit në Detin e Kuq, Janbu, që është rruga e vetme tjetër e eksportit të naftës për këtë shtet, tha Brew. “Kjo është shumë e rëndësishme për tregjet e naftës sepse lehtëson presionin që do të krijohej nga mbyllja e plotë e Gjirit Persik”.

“Por, nëse rebelët Huthi do ta sulmonin Janbunin dhe nëse do të bënin mjaftueshëm për të ndërprerë eksportet nga terminali, atëherë do të përballeshim” me një ndërprerje prej rreth 7 milionë fuçish nafte në ditë, tha Brew.

“Gishtat në këmbëz”

Rebelët Huthi nuk kanë bërë ndonjë njoftim zyrtar për bashkëngjitjen në luftën në Iran. Por, udhëheqësi i grupit Abdul Malik al-Huthi, tha se rebelët ishin të gatshëm të nisnin sulme në çdo kohë, nëse e vlerësojnë se duhet të veprojnë kështu.

“Sa i përket përshkallëzimit ushtarak dhe veprimit, gishtat tanë janë në këmbëz në çdo moment, nëse zhvillimet e kërkojnë këtë”, tha ai në një fjalim televiziv më 5 mars.

Agjencia gjysmëzyrtare iraniane e lajmeve, Fars, njoftoi më 12 mars se rebelët Huthi ishin në gatishmëri të plotë dhe mund të bashkoheshin me përpjekjet luftarake të Teheranit. Fars paralajmëroi se përfshirja e rebelëve jemenas në luftë mund të çojë në mbylljen e Ngushticës Bab al-Mandab.

Është e paqartë nëse mungesa e rebelëve Huthi në luftën në Iran është e qëllimshme apo është shenjë e dobësisë aktuale të grupit.

Në vitet e fundit, sulmet ajrore amerikane dhe izraelite kanë shkatërruar kapacitetet luftarake të rebelëve Huthi. Sulmet ishin në përgjigje të sulmeve të rebelëve me dronë dhe raketa ndaj Izraelit dhe tregtisë ndërkombëtare në Detin e Kuq. Në maj të vitit 2025, grupi nënshkroi një marrëveshje armëpushimi me SHBA-në.

Rebelët Huthi janë një anëtar kyç i asaj që Irani e quan bosht të rezistencës, rrjeti i tij i bashkëpunëtorëve dhe grupeve luftarake kundër armikut të përbetuar, Izraelit. Por, ekspertët thonë se rebelët Huthi ruajnë një autonomi të konsiderueshme dhe Irani ka kontroll të kufizuar mbi veprimet e grupit.

Një tjetër anëtar i boshtit, grupi militant libanez, Hezbollah, ka hapur një front të dytë në luftë, duke lëshuar raketa dhe dronë drejt Izraelit. Një gjë e tillë ka nxitur një përgjigje shkatërruese ushtarake nga Izraeli, i cili ka dërguar trupa tokësore në Liban dhe ka kryer një fushatë vdekjeprurëse ajrore.

“Mendoj se situata financiare dhe ushtarake e rebelëve Huthi do t’i dekurajojë që të përfshihen në armiqësi në shkallë të gjerë”, tha Brew. “Fushatat e SHBA-së dhe Izraelit kanë shkaktuar dëme reale në pozicionin e rebelëve Huthi në Jemen. Ata po përballen me vështirësi për t’i paguar luftëtarët e tyre”.

Por, Ahmed Nagi, analist i lartë për Jemenin në Grupin Ndërkombëtar të Krizave me seli në Bruksel, tha se vendimi i rebelëve Huthi për të mos u përfshirë në luftë është një lëvizje e llogaritur dhe e koordinuar me Iranin.

“Në vend se të aktivizohet në të gjitha frontet përnjëherësh, Irani duket se po e menaxhon përshkallëzimin gradualisht dhe po i mban rebelët Huthi si opsion rezervë”, tha Nagi. “Në këtë kuptim, rebelët Huthi funksionojnë si një kartë e rëndësishme që mund të luhet më vonë, veçmas duke pasur parasysh aftësinë e tyre për të penguar trafikun në Detin e Kuq dhe për të bërë presion më të gjerë ekonomik dhe në aspektin e sigurisë”.

Nagi tha se mendon se mbajtja e rebelëve Huthi jashtë luftës e ruan këtë avantazh.

“Nëse presioni ushtarak ndaj Iranit rritet ose nëse lufta hyn në një fazë më kritike, rebelët Huthi mund të ndërhyjnë pavarësisht kostos që mund të kenë në frontin e brendshëm në Jemen”, tha ai. “Prandaj, frenimi i tyre aktual duket më shumë i planifikuar sesa hezitim për t’u përfshirë”./REL

irani ngushtica e hormuzit bab al-mandab

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet