LIVE UPDATES
Bota

8 mars, një fushatë botërore për kriminalizimin e aparteidit gjinor sipas ligjeve ndërkombëtare

Afganët dhe iranianët thonë se ligjet aktuale nuk përfshijnë shtypjen sistematike të grave

8 Mars 2023, 09:56 Nga f.g
8 mars, një fushatë botërore për kriminalizimin e aparteidit
Foto ilustrim

Një grup i shquar i grave afgane dhe iraniane po mbështesin një fushatë që kërkon që aparteidi gjinor të njihet si një krim sipas ligjit ndërkombëtar. Fushata, e nisur në Ditën Ndërkombëtare të Gruas, pasqyron besimin se ligjet aktuale që mbulojnë diskriminimin ndaj grave nuk kapin natyrën sistematike të politikave të imponuara në Afganistan dhe Iran për të ulur statusin e grave në shoqëri.

Nënshkruesit e letrës së hapur përfshijnë laureaten iraniane të çmimit Nobel për paqe, Shirin Ebadi; nënkryetarja e parë femër e parlamentit afgan, Faëzia Koofi; një komisionere e Komisionit të Pavarur Afgan për të Drejtat e Njeriut, Benafsha Yaqoobi; si dhe shumë aktivistë që ende luftojnë për të drejtat e tyre në Afganistan dhe Iran.

Ndërsa ekziston një krim i aparteidit në të drejtën ndërkombëtare, ai zbatohet vetëm për grupet racore, jo për gjininë.

Fjala aparteid vjen nga fjala afrikane për "veç" dhe u përdor për herë të parë për të përshkruar trajtimin e njerëzve me ngjyrë në Afrikën e Jugut nën sundimin e pakicës së bardhë nga viti 1948 deri në fillim të viteve 1990.

Autorët e letrës së hapur, duke përfshirë avokatët ndërkombëtarë, argumentojnë se përkufizimi ligjor i aparteidit si krim kundër njerëzimit, i miratuar nga OKB në 1973 dhe i mbështetur nga Statuti i Romës i vitit 1998, nuk i përshtatet rastit të Afganistanit dhe Iranit, edhe nëse termi përshkrues bën.

“Është parësore të kuptojmë se aparteidi gjinor aktualisht ka fuqi vetëm si term përshkrues,” tha Gissou Nia, një nga avokatët e të drejtave të njeriut që mbështet fushatën. “Sipas ligjit ndërkombëtar, krimi i aparteidit vlen vetëm për hierarkitë racore, jo për hierarkitë e bazuara në gjini. Kjo fushatë do të kërkojë të zgjerojë grupin e mjeteve morale, politike dhe ligjore në dispozicion për të mobilizuar veprimet ndërkombëtare kundër dhe përfundimisht për t'i dhënë fund sistemeve të aparteidit gjinor.

Letra argumenton se nën regjimin e talebanëve, grave në Afganistan u ndalohet arsimimi, punësimi në OJQ dhe në qeveri, dhe të udhëtojnë në distanca të gjata pa një kujdestar mashkull, të gjitha ndërkohë që duhet të respektojnë një kod të ashpër veshjeje.

Ai thotë: “Në Republikën Islamike të Iranit, grave u ndalohet nga shumë fusha studimi, ngjarje sportive, të udhëtojnë pa një kujdestar mashkull, vlejnë sa gjysma e burrit sipas ligjit dhe detyrohen të mbajnë hixhabin e detyrueshëm. Këto ndalime dhe sistemet më të gjera juridike të cilave u përkasin, synojnë të vendosin dhe ruajnë nënshtrimin e grave ndaj burrave dhe shtetit. Shkelja e këtyre ligjeve mund të çojë në dhunë, burgim dhe vdekje.”

Autorët e letrës thonë se ata nuk janë diskriminues ndaj normave të shoqërive muslimane, ose nuk po kërkojnë të imponojnë vlera kulturore perëndimore, por po trajtojnë përpjekjet sistematike për të nënshtruar gratë që nuk kanë vend në asnjë shoqëri, pavarësisht nga feja./Dosja.al

8 mars grate ne iran

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet