LIVE UPDATES
Bota

8 mars, një fushatë botërore për kriminalizimin e aparteidit gjinor sipas ligjeve ndërkombëtare

Afganët dhe iranianët thonë se ligjet aktuale nuk përfshijnë shtypjen sistematike të grave

8 Mars 2023, 09:56 Nga f.g
8 mars, një fushatë botërore për kriminalizimin e aparteidit
Foto ilustrim

Një grup i shquar i grave afgane dhe iraniane po mbështesin një fushatë që kërkon që aparteidi gjinor të njihet si një krim sipas ligjit ndërkombëtar. Fushata, e nisur në Ditën Ndërkombëtare të Gruas, pasqyron besimin se ligjet aktuale që mbulojnë diskriminimin ndaj grave nuk kapin natyrën sistematike të politikave të imponuara në Afganistan dhe Iran për të ulur statusin e grave në shoqëri.

Nënshkruesit e letrës së hapur përfshijnë laureaten iraniane të çmimit Nobel për paqe, Shirin Ebadi; nënkryetarja e parë femër e parlamentit afgan, Faëzia Koofi; një komisionere e Komisionit të Pavarur Afgan për të Drejtat e Njeriut, Benafsha Yaqoobi; si dhe shumë aktivistë që ende luftojnë për të drejtat e tyre në Afganistan dhe Iran.

Ndërsa ekziston një krim i aparteidit në të drejtën ndërkombëtare, ai zbatohet vetëm për grupet racore, jo për gjininë.

Fjala aparteid vjen nga fjala afrikane për "veç" dhe u përdor për herë të parë për të përshkruar trajtimin e njerëzve me ngjyrë në Afrikën e Jugut nën sundimin e pakicës së bardhë nga viti 1948 deri në fillim të viteve 1990.

Autorët e letrës së hapur, duke përfshirë avokatët ndërkombëtarë, argumentojnë se përkufizimi ligjor i aparteidit si krim kundër njerëzimit, i miratuar nga OKB në 1973 dhe i mbështetur nga Statuti i Romës i vitit 1998, nuk i përshtatet rastit të Afganistanit dhe Iranit, edhe nëse termi përshkrues bën.

“Është parësore të kuptojmë se aparteidi gjinor aktualisht ka fuqi vetëm si term përshkrues,” tha Gissou Nia, një nga avokatët e të drejtave të njeriut që mbështet fushatën. “Sipas ligjit ndërkombëtar, krimi i aparteidit vlen vetëm për hierarkitë racore, jo për hierarkitë e bazuara në gjini. Kjo fushatë do të kërkojë të zgjerojë grupin e mjeteve morale, politike dhe ligjore në dispozicion për të mobilizuar veprimet ndërkombëtare kundër dhe përfundimisht për t'i dhënë fund sistemeve të aparteidit gjinor.

Letra argumenton se nën regjimin e talebanëve, grave në Afganistan u ndalohet arsimimi, punësimi në OJQ dhe në qeveri, dhe të udhëtojnë në distanca të gjata pa një kujdestar mashkull, të gjitha ndërkohë që duhet të respektojnë një kod të ashpër veshjeje.

Ai thotë: “Në Republikën Islamike të Iranit, grave u ndalohet nga shumë fusha studimi, ngjarje sportive, të udhëtojnë pa një kujdestar mashkull, vlejnë sa gjysma e burrit sipas ligjit dhe detyrohen të mbajnë hixhabin e detyrueshëm. Këto ndalime dhe sistemet më të gjera juridike të cilave u përkasin, synojnë të vendosin dhe ruajnë nënshtrimin e grave ndaj burrave dhe shtetit. Shkelja e këtyre ligjeve mund të çojë në dhunë, burgim dhe vdekje.”

Autorët e letrës thonë se ata nuk janë diskriminues ndaj normave të shoqërive muslimane, ose nuk po kërkojnë të imponojnë vlera kulturore perëndimore, por po trajtojnë përpjekjet sistematike për të nënshtruar gratë që nuk kanë vend në asnjë shoqëri, pavarësisht nga feja./Dosja.al

8 mars grate ne iran

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë