LIVE UPDATES
Bota

"Ata po kursejnë si kurrë më parë!" Si do të ndikojë në ekonominë botërore brezi kursimtar “baby boomer”?

Shkaqet për këtë janë të shumta: zgjatja e periudhës së jetës të kaluar si pensionist, nevoja për të ruajtur para për banimin në një azil, pasiguria e pashmangshme se për sa kohë do të jetojnë, si dhe dëshira për t’ua kaluar pasurinë fëmijëve.

14 Korrik 2024, 08:22 Nga M.B
"Ata po kursejnë si kurrë më parë!" Si do të
Foto ilustruese

SHBA- Perëndimorët e brezit “baby boomer” (siç quhen ata njerëz të lindur në vitet 1946-1964), janë brezi më i pasur që ka jetuar ndonjëherë, por nuk shpenzojnë si të tillë. Sipas raportimeve të ndryshme, të moshuarit po ruajnë para mënjanë, shkruan The Economist.

Shkaqet për këtë janë të shumta: zgjatja e periudhës së jetës të kaluar si pensionist, nevoja për të ruajtur para për banimin në një azil, pasiguria e pashmangshme se për sa kohë do të jetojnë, si dhe dëshira për t’ua kaluar pasurinë fëmijëve. Ndërsa në mesin e viteve 1990, amerikanët e moshës 65-74 vjeç po shpenzonin 10% më shumë se të ardhurat e tyre, që nga viti 2015, e njëjta grupmoshë është treguar kursimtare e madhe.

Vërejmë një gjendje të ngjashme në të gjitha shtetet e pasura të botës, nga Kanadaja në Japoni. Ky brez, që shpesh dallohet për lundrimet me kroçiere luksoze dhe pushimet në Château Margaux, duket se në fakt, është shumë dorështrënguar.

Kjo ka rëndësi sepse pensionistët janë aq të shumtë dhe të pasur, sa që sjellja e tyre mund të nxisë tregjet e kapitalit. Brezi “boomer” i Amerikës ka një vlerë neto prej 76 trilionë dollarësh, ose e barasvlefshme me mbi 1 milion dollarë për njeri.

Për dekada, kursimet e tyre për pension kanë ndihmuar në uljen e normave të interesit, të cilat në një periudhë afatgjatë, pritet të baraspeshojnë kursimet dhe investimet globalisht. Por ekonomistët kishin hamendësuar se, me ardhjen e fundit të karrierës, brezi “boomer” do të hapte kuletat, duke përmbysur këtë prirje. Disa ekonomistë madje shqetësoheshin se pensionistët që do të likuidonin me shpejtësi asetet, mund të shkaktonin trazira në tregun e aseteve.

Nuk duket se ka pasur një përmbysje të tillë. Në një pamje të parë, kjo mbështet tezën se së shpejti, do të bien ndjeshëm normat e interesit, të cilat kanë qenë vazhdimisht të larta këtë vit ndërsa bankat qendrore kanë luftuar për të mposhtur inflacionin.

Në nivel global, pritet vazhdimi i plakjes së popullsisë dhe rritjes së kursimeve. Një grup akademikësh vlerëson se trysnia për rënien e interesave, për shkak të ndryshimit demografik, po bëhet më e fortë, jo më e dobët me kalimin e viteve, për shkak të plakjes së popullsive në ekonomitë e mëdha si Kina, Japonia, Gjermania dhe, me kalimin e kohës, edhe India.

Problemi është se kursimi privat është vetëm një nga nxitësit e normave të interesit. Askush nuk do të ishte më i lehtësuar se qeveritë, nëse do të binin normat e interesit. Por yield-et e bonove afatgjata janë të larta pjesërisht sepse financat e qeverive janë në një gjendje aq të keqe, saqë borxhet e tyre mund të shkatërrojnë “cunamin” e kursimeve.

Borxhet publike të Amerikës parashikohet të rriten përsëri sa gjysma e rritjes së ekonomisë, gjatë dekadës së ardhshme, duke arritur në 48 trilionë dollarë (sa 116% e PBB-së). Buxhetet e një së tretës së vendeve të pasura, po shkojnë në një drejtim që është i paqëndrueshëm në planin afatgjatë. Pjesërisht, huamarrja e tepërt reflekton rritjen e shpenzimeve qeveritare për të moshuarit, qoftë nëpërmjet shërbimeve të përgjithshme si kujdesi shëndetësor falas dhe pensionet, ose ndihmat e posaçme për pensionistët e varfër.

(Edhe pse brezi “boomer” mesatarisht është i pasur, të moshuarit në gjendje të vështirë ekonomike janë ende të shumtë në numër, në terma absolutë). Huamarrja e tepërt ka ardhur gjithashtu nga nevoja e madhe për investime të gjelbra, për të eliminuar emetimet e karbonit, si dhe nga rritja e shpenzimeve për zhvendosjen e zinxhirëve të ndjeshëm të furnizimit dhe forcimin e mbrojtjes së vendeve.

FMN-ja parashikon se shtetet e pasura, do të kenë nevoja shtesë vjetore për shpenzime, prej 6-7% të PBB-së, deri në vitin 2030. Investimet më të larta të sektorit privat në ndjekjen e këtyre qëllimeve do të ndikojnë gjithashtu në baraspeshën midis kursimeve dhe investimeve, si dhe rritjen e shpenzimeve kapitale për Inteligjencën Artificiale.

Po bëhet gjithnjë e më e pamundur që kursimet, madje edhe ato të popullsisë së moshuar, të mund t’i financojnë të gjitha këto me një çmim të ulët, sidomos në një kohë kur qeveritë po kthehen në proteksioniste dhe po harxhojnë para me bollëk për politika joefikase industriale. Dëshira globale për të investuar mund të tejkalojë kërkesën për të kursyer, madje edhe atë të brezit koprrac “baby boomer”./ Monitor

ekonomia

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera