LIVE UPDATES
Bota

Bosnje Hercegocina duhet të largohet nga parimet nacionaliste dhe të aplikojë ato demokratike

15 Shtator 2021, 10:29 Nga DOSJA
Bosnje Hercegocina duhet të largohet nga parimet nacionaliste dhe të

BOSNJE HERCEGOVINË- Ministri i Brendshëm i Serbisë, Aleksandër Vulin konsiderohet si një lloj zëdhënësi me ndikim i presidentit serb, Aleksandër Vuçiç. Kohët e fundit ai ka folur shpesh për një nga projektet më të rëndësishme të politikës së jashtme serbe. “Bota serbe”, thotë Vulin, “duhet të bashkohet sa më shpejt që të jetë e mundur”. Duke vepruar kështu, qeveria në Beograd po propagandon një ringjallje të rrezikshme të ideve nacionaliste që çuan në luftërat jugosllave në vitet 1990. Dhe e fundit por jo më pak e rëndësishme, sollën deri tek gjenocidi i Srebrenicës.

Gjenocidi ndaj më shumë se 8.000 djemve dhe burrave myslimanë në Bosnjën Lindore në korrik 1995 mohohet nga udhëheqësit politikë në Serbi, por edhe nga politikanët në pjesën e dominuar nga serbët në Bosnjë-Hercegovinë, në Republikën Serpska. Gjenerali serb Ratko Mlladiq, i cili u dënua si kriminel lufte në shkallën e fundit para gjykatës në Hagë në qershor dhe që organizoi vrasjet masive, ende konsiderohet hero nga shumë serbë.

Ndaj Ligji që ish-përfaqësuesi i Lartë në B-H, Valentin Inzko, prezantoi në fund të mandatit të tij konsiderohet si shumë i rëndësishëm. Ligji penalizon mohimin e gjenocidit në Srebrenicë – dhe bashkë me të mohimin e të gjitha krimeve të luftës të kryera në këtë vend. Në një vend ku madhërimi i shkeljeve të ligjit dhe ngritja e kriminelëve të luftës nga politikanë të rangut të lartë është pjesë e politikës së përditshme, rëndësia e një ligji të tillë është e jashtëzakonshme.

Mesazhet nga Beogradi dhe Zagrebi

Fakti që politikanët boshnjakë, mbi të gjitha, përfaqësuesi serb në Presidencë, Milorad Dodik, si dhe kreu i partisë Bashkësia Demokratike Kroate (HDZ), Dragan Çoviq, kishin parandaluar gjithmonë miratimin e një ligji të tillë në parlament është dëshmi se 26 vjet pas përfundimit të luftës, forcat ekstremiste janë akoma në pushtet dhe pengojnë seriozisht proceset e pajtimit.

Kundër interesave të shtetit të përbashkët bashkëpunojnë ngushtë partitë e Dodikut dhe Çoviqit, me mbështetjen e qeverive në Beograd dhe Zagreb, kryeqyteteve të Serbisë dhe Kroacisë. Këto janë forcat që ende ëndërrojnë një Serbi të Madhe dhe Kroaci të Madhe – që ishte plani i vjetër i Tugjmanit dhe Millosheviqit.

Shoqëria civile

Në këtë kuptim, ligji i futur nga Inzko me dekret, ashtu sikur Akti i Mohimit të Holokaustit në Gjermani, ka kryesisht një efekt civilizues: mundësia e zjarrvënësve nacionalistë për të interpretuar historinë në mënyra të ndryshme ka përfunduar. Aktivistja serbe e të drejtave të njeriut, Sonja Biserko thotë se ligji hapë perspektivë për një të ardhme më të mirë në Bosnjë-Hercegovinë. Mesazhi i ligjit duhet të kuptohet edhe në Kroaci. Paraqitjet si ajo e presidentit Zoran Milanoviq, i cili nderoi pa turp shoqatat ushtarake kroate gjatë luftës në Bosnje 1992-95, të cilat ishin përfshirë në krime lufte në vendin fqinj, përfaqësojnë përpjekje famëkeqe të shtrembërimit të historisë.

Shuplakë edhe për BE

E fundit por jo për nga rëndësia është se ligji i Inzkos është një shuplakë e fortë edhe ndaj BE-së, sepse politika e BE-së në Ballkan karakterizohet si shumë e dobët. Prej vitesh BE-ja ka dhënë vetëm premtime boshe. Nga Brukseli kanë ardhur nisma të gabuara dhe nuk ka pasur vendime të rëndësishme. Brukseli është përpjekur të qetësojë krerët nacionalistë dhe kështu humbi besimin, ndërkohë që ata janë nën influencën e fuqishme të aktorëve si Rusia apo Kina.

Ligji i Inzkos përgënjeshtron edhe të gjithë ata që thonë se stanjacioni i Bosnjës mund të zgjidhet sipas parimit të “pronësisë lokale”. Me aplikimin e këtij parimi në 15 vitet e fundit është ndihmuar padashur që shteti boshnjak të mos forcohet, por të rrezikojë dështimin total. Radikalizimi i gjendjes mund të çojë në skenare të reja të gjakderdhjeve etnike.

Duke pasur parasysh këto dinamika të rrezikshme, përfaqësuesi i ri i lartë, gjermani Christian Schmidt do të duhej të vazhdonte rrugën e normalizimit që ka nisur paraardhësi i tij. Ai duhe të ushtrojë presion politik, në mënyrë që të avancohet, denacionalizohet dhe demokratizohet shteti. Kjo përfshin reformën e gjyqësorit, luftën kundër korrupsionit, minimizimin e ndikimit të palëve në institucione dhe media, zbatimin e vendimeve të gjykatës për të drejtat e njeriut në Strasburg (si ato në rastet Sejdiq-Finci, Zorniq etj.), si dhe përfundimin e diskriminit të grupeve të tjera etnike, që nuk janë kroatë, myslimanë apo serbë.

Schmidt duhet të refuzojë qartë përçarjet e mëtutjeshme në shoqëri dhe mashtrimet në zgjedhje, që kanë ndodhur në mënyrë masive në të kaluarën. E një sfidë tjetër është përmirësimi i gjendjes ekonomike.

Vetëm në vitin 2020, nga B-H janë larguar 85.000 njerëz. Ky proces mund të ndalet vetëm nëse njerëzit e kuptojnë se në këtë vend zbatohen standardet ndërkombëtare dhe se etno-nacionalizmi i karteleve politike kriminale nuk është më një element përcaktues. “Ne duhet t’i japim fund eksperimenteve dhe standardeve të dyfishta për Bosnjën”, kërkon aktivistja boshnjake Amna Popovac. “Ajo që na nevojitet janë parime demokratike të panegociueshme.”/DW/

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota aleksander vucic aleksander vulin christian schmidt dragan çoviq milorad dodik aleksander vucic aleksander vulin christian schmidt dragan çoviq milorad dodik

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet