LIVE UPDATES
Bota

ANALIZA/ Pse të paguash njerëzit për t’u vaksinuar mund të rezultojë një bumerang

18 Janar 2021, 13:21 Nga DOSJA
ANALIZA/ Pse të paguash njerëzit për t’u vaksinuar mund

Miratimi i vaksinës së parë anti-Covid në Shtetet e Bashkuara, shënoi edhe fillimin e fundit të pandemisë. Por rruga nga vaksinimet e para deri tek ato masive, që do të ndalojnë përhapjen e koronavirusit është e gjatë.

Përveç sfidave logjistike të shpërndarjes së vaksinës, njerëzit duhet të jenë të gatshëm ta marrin atë. Deri në fund të nëntorit, 37 për qind e amerikanëve thanë se nuk do të vaksinoheshin. Dy ekonomistë të shquar, N.Gregory Mankiw dhe Robert Litan, dhe politikanët John Delaney dhe Andrew Yang kanë propozuar ose mbështetur idenë e pagimit të amerikanëve që pranojnë të vaksinohen.

Në pamje të parë, kjo duket si një ide e arsyeshme;ekonomia na mëson se njerëzit reagojnë ndaj stimujve financiarë. Por hulumtimi i sjelljes, sugjeron që kjo strategji mund të japë efektin e kundërt. Njerëzit nuk u përgjigjen stimujve.

Ata përpiqen të kuptojnë se çfarë do të thotë pagesa e ofruar. Në këtë rast, oferta rrezikon të nënkuptojë se vaksina nuk është diçka me vlerë. Studimet e cituara në një studim me titull “Tom Soëyer dhe ndërtimi i vlerës” (duke iu referuar një episodi të famshme të librit të Mark Twain, ku Tom i bind shokët e tij se lyerja me bojë e një gardhi është një aktivitet i dëshirueshëm), kanë zbuluar se kur njerëzit nuk janë të sigurt nëse diçka është e mirë apo e keqe, perspektiva e pagesës i ndihmon ata të vendosin, por në një qasje negative.

Në një nga studimet, një profesor i pyeti studentët e tij nëse do të merrnin pjesë në një lexim të poemës “Fije bari” të shkrimtarit Walt Whitman, duke i ofruar gjysmës së studentëve një pagesë në para për të ndjekur leximin, ndërsa pyeti gjysmën tjetër nëse do të paguanin ata vetë për të marrë pjesë në këtë aktivitet.

Atyre që iu ofruan para, raportuan më pak interes për të marrë pjesë. Edhe ata që nuk janë të sigurt nëse do të vaksinohen, ashtu si ata që nuk janë të sigurt nëse do të ndjekin leximin e poemës së njohur, pagesa ka shumë të ngjarë të dërgojë mesazhin se vaksinimi nuk është diçka që nuk do të donit t`a bënit pa kompensim.

Gjithashtu, për shkak të pagesës njerëzit ka gjasa të mbërrijnë në përfundimin se vaksina mund të jetë e rrezikshme. Në studimin tonë me Kevin Volp dhe Alesk London, ne zbuluam se njerëzit supozojnë në mënyrë të natyrshme se pagesat sinjalizojnë praninë e një rreziku.

Përmes disa eksperimenteve, ata përshkruan disa teste klinike ku u ofruan shuma të ndryshme për pjesëmarrjen në një studim, që përfshinte një procedurë të panjohur të testimit. U zbulua se njerëzit besonin se rrezikshmëria e një studimi ishte më e madhe kur pagesa ishte më e lartë, edhe pse përshkrimet e procedurave të studimit ishin të njëjta.

Ngjashëm, pagimi i njerëzve për t’u vaksinuar, mund t’i çojë ata të arrijnë në përfundimin se ajo është më e rrezikshme, nga sa do të supozonin në një rrethanë tjetër.

Të dhënat e deritanishme sugjerojnë që vaksinat e hershme kundër Covid-19 nga Pfizer dhe Moderna, janë të sigurta dhe efektive. Megjithëse pagesat direkte për vaksinimin, mund të shtojnë në një periudhë afatshkurtër numrin e atyre që vaksinohen, në fund efektet e përshkruara mund të çojnë në të kundërtën e efekteve të synuara, sidomos tek ata që nuk janë të sigurt nëse rreziqet e vaksinimit i tejkalojnë përfitimet e tyre.

Përveç faktit që vaksina u duket më e rrezikshme, pagesa mund të bëjë që njerëzit të kenë më pak të ngjarë të vaksinohen në funksion të qëllimit vetëmohues për të ndihmuar të tjerët. Shumë studime kanë treguar se pagimi i njerëzve për të ndërmarrë veprime altruiste, jep shpesh efektin e kundërt.

Një qasje më premtuese, mund të jetë kushtëzimi me vaksinimin e aktiviteteve të dëshiruara siç janë udhëtimet. Linja ajrore australiane “Qantas”, raporton se ajo dhe linjat e tjera ajrore po konsiderojnë mundësinë që vaksinimi të jetë një kriter detyrues për udhëtimet ajrore ndërkombëtare.

Nëse një vaksinim lidhet me aktivitete, si udhëtimet dhe qasja në ngjarje të mëdha publike, vetë vaksinimi do të vlerësohet pozitivisht. Kur njerëzit perceptojnë përfitimet e ndryshme të vaksinimit, skepticizmi ka të ngjarë të zhduket, të paktën tek disa prej tyre.

Marrë nga ABC

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota vaksinimi ne shba vaksinimi ne shba

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet