LIVE UPDATES
Aktualitet

Viti 2022/ Dymbëdhjetë muajt më të këqij për Tokën dhe mjedisin, epoka e thatësirës sapo ka filluar

Asnjëherë në histori nuk ka pasur kaq shumë ngjarje ekstreme sa në vitin 2022. Por ne mbetemi indiferentë, pa marrë kundërmasa që po bëhen gjithnjë e më urgjente.

31 Dhjetor 2022, 17:56 Nga F.M
Viti 2022/ Dymbëdhjetë muajt më të këqij për
Toka

Sapiensët janë një specie inteligjente dhe bashkëpunuese, ndërtuan piramidat dhe sunduan atomin që pas braktisjes së rolit të majmunit. Ne kemi kapërcyer pothuajse të gjithë kufijtë e natyrshëm me besimin se përparimi u identifikua pikërisht me kapërcimin e atyre kufijve. Dhe këtë e bëmë me pajisje teknologjike që rriten vit pas viti, duke u bërë më të pazëvendësueshme se kurrë.

Është e vështirë të kujtosh, qoftë edhe duke shqyrtuar me kujdes të dhënat shkencore, një vit më të tmerrshëm se 2022 për atë që ka të bëjë me mjedisin dhe sapiens-ët. Është edhe më e vështirë të imagjinohet nëse mund ta kujtojmë atë si një nga më të mirët në të ardhmen e afërt, gjë që do të ndodhë nëse nuk merren masa serioze ndaj mjedisit. Dhe ky nuk është një parashikim pesimist, por një ekzaminim i arsyetuar.

Çdo parametër mjedisor që duam të marrim në konsideratë, në çdo profil dhe gjerësi, ka treguar kufijtë e tij këtë vit, që janë kufijtë e zhvillimit të një njerëzimi që nuk dorëzohet për të kërkuar një harmoni më fitimprurëse për t’ju imponuar botës natyrore. Nga pikëpamja klimatike, vlen të kujtohet se temperaturat e ajrit dhe detit të arritura në vitin 2022 janë më të ngrohtat se kurrë më parë.

Dhe se e gjithë kjo varet në mënyrë të padiskutueshme nga aktivitetet tona prodhuese: duke djegur lëndët fosile, ne sapiensët gjenerojmë dioksid karboni i cili nuk do të kishte marrë pjesë në ciklet natyrore, nëse nuk do të donim ne, por sot është në një nivel që nuk ka arritur kurrë më parë.

Asnjë veprim serioz nuk është ndërmarrë në asnjë COP, konferencë apo samit për të zbutur ndryshimet klimatike, thjesht deklarata. Gjërat janë edhe më keq për sa i përket pasurisë së jetës, biodiversitetit. Në Cop15 që sapo ka përfunduar, u ra dakord për mbrojtjen e 30% të biodiversitetit të planetit: një masë më e mirë se zero, por që është ende kryesisht e pamjaftueshme.

Askush në Tokë nuk kujdeset për gjallesat e tjera, duke përfshirë bimët. Dhe kështu, ne gjithashtu mashtrojmë veten se shkatërrimi i ekosistemeve është i parëndësishëm, duke injoruar se shërbimet që na ofron natyra pa pagesë variojnë nga ajri i pastër deri te ruajtja e CO2.

Shkalla e zhdukjes së gjallesave është edhe më e lartë sot se sa ishte përpara pesë zhdukjeve të mëdha masive të kaluara që kanë shënuar historinë e jetës në Tokë, por ne mashtrojmë veten. Ne nuk jemi të interesuar për biodiversitetin, po aq sa për humbjen e disa jetëve, përshembull të pasagjerëve të një avionic që rrëzua, ne e konsiderojmë të parëndësishme një insekt ose bime.

Por zhdukja e një specieje sjell gjithmonë zhdukjen e një tjetri, e kështu me radhë deri në katastrofë. Zjarret e vitit 2022 ishin kolosale dhe prekën gjithashtu stepat siberiane, si dhe përvëluan Mesdheun.

Ndryshimi i klimës ka lejuar një fillim më të shpejtë dhe një përhapje më të gjerë. Nga zjarri dhe thatësira e madhe, duke pasur parasysh gjendjen e krizës së akuiferëve nëntokësorë, lumenjve dhe liqeneve të planetit Tokë, jemi në grahmat e një thatësire që është parë rrallë në të kaluarën, pavarësisht nga reshjet e shumta të vjeshtës.

Me shpyllëzimin ne kemi zbërthyer kutinë e patogjenëve të Pandorës. Por ajo që bie më në sy është indiferenca përballë degradimit të mjedisit dhe ngjarjeve natyrore të shndërruara në katastrofa për shkakun tonë, gjithmonë të gatshëm ashtu siç jemi ne për t’ia atribuar fajin perëndive, fatit dhe shansit.

Ashtu si banorët e ishullit të famshëm, të cilët, të goditur për vdekje nga rrëshqitjet e baltës, ua atribuan dëmet praktikave të të ndërtimit, por në fakt, ishte lakmia e tyre.  Këta jemi ne: njerëz të epokës së gurit (mendërisht dhe emocionalisht), por me teknologji. Duke akumuluar sikur nuk ka të nesërme që me siguri, me këto hapa, nuk do të jetë e mirë.

viti 2022 ndryshimet klimatike

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet