LIVE UPDATES
Aktualitet

Ndotja nga plastika, sa i kushton Shqipërisë në sektorin e turizmit dhe peshkimit

Studimi i Çmimit të Ndotjes Plastike të Deloitte (Price Tag of Plastic Pollution) për vitin 2019, përdor një model vlerësimi për kostot ekonomike të mbeturinave ujore, të cilat zakonisht rrjedhin nga lumenjtë për në dete dhe oqean.

7 Korrik 2023, 14:25 Nga k.m.
Ndotja nga plastika, sa i kushton Shqipërisë në sektorin e
Foto ilustruese

Ka një total prej 139 milionë tonësh plastikë në oqeanet, detet dhe lumenjtë e botës, duke përfshirë artikullin numër një më të shpërdoruar në botë: filtrat e cigareve me një përdorim. Dhe ndërsa ne e dimë se mbetjet plastike kanë ndikim masiv mjedisor, cilat janë kostot ekonomike të lidhura me to? Duke përdorur vlerësimet e zhvilluara nga Deloitte për The Ocean Cleanup, të dhënat paraqesin koston e ndotjes nga plastika.

Studimi i Çmimit të Ndotjes Plastike të Deloitte (Price Tag of Plastic Pollution) për vitin 2019, përdor një model vlerësimi për kostot ekonomike të mbeturinave ujore, të cilat zakonisht rrjedhin nga lumenjtë për në dete dhe oqean.

Vlerësimet që rezultojnë për 87 vende mbulojnë kostot e drejtpërdrejta të qeverisë dhe të ardhurat e humbura nga turizmi, peshkimi dhe akuakultura. Për Britaninë e Madhe, për shembull, kostot direkte të përballuara nga qeveria, ishin midis 7.1 dhe 31.7 milion dollarë, por raporti vlerësoi se kostot totale ishin midis 29.6 dhe 266.2 milion dollarë.

Deloitte dhe Ocean Cleanup, zgjodhën vendet në bazë të dendësisë së mbetjeve të rrugëve ujore.

Ndotja nga plastika në vendet bregdetare

Çdo vit, ndotja nga plastika u kushton vendeve bregdetare midis 6.0 dhe 19.2 miliardë dollarë. Kostot direkte të pastrimit të vijave bregdetare, rrugëve ujore, marinave dhe porteve, luhaten midis 5.6 dhe 15.0 miliardë dollarë shpenzime qeveritare.

Por, kostot e pastrimit nuk janë ndikimi i vetëm. Plazhet e ndotura dhe mbeturinat, gjithashtu kanë ndikim në turizëm, që vlerësohet të jetë midis 237.8 milionë dhe 2.4 miliardë dollarë. Dhe ndërsa dëmi për ekosistemet detare, nuk mund të përllogaritet, kostoja për peshkimin dhe akuakulturën, dhe komunitetet që varen prej tyre, është reale, midis 114.4 milion dhe 1.9 miliardë dollarë në vit.

Sa i kushton Shqipërisë?

Kostoja e ndotjes nga plastika në sektorin e turizmit në Shqipëri përllogaritet të jetë midis 150 000 dhe 1 480 000 dollarë.

Në sektorin e përshkimit dhe akuakulturës, kostot e ndotjes së shkaktuar nga plastika, përllogaritet të jetë nga 20 000 deri në 450 000 dollarë. Ndërsa shpenzimet qeveritarë për trajtimin e mbeturinave plastike, janë nga 130 000 deri në 490 000 dollarë.

‘Lumenjtë’ e ndotjes nga plastika

Por, nga vijnë gjithë këto mbeturina plastike?

Sipas vlerësimeve më të fundit, deri në 1656 lumenj, kontribuojnë në 80% të ndotjes plastike në oqeane. Ky studim i vitit 2021, përditëson vlerësimet e mëparshme, që fajësuan vetëm një pjesë të vogël të lumenjve. 10 lumenjtë kryesorë janë të gjithë në Azi. Azia është shtëpia e shumicës së popullsisë së botës dhe e shumë vendeve në zhvillim, me sisteme të dobëta të menaxhimit të mbetjeve. Shumë pjesë të Azisë, veçanërisht në juglindje, kanë gjithashtu reshje të mëdha, të cilat janë një faktor kontribuues. Afërsia me qytetet është gjithashtu e rëndësishme, siç është distanca me bregdetin. Në fakt, tre lumenjtë kryesorë, që transportojnë më shumë mbeturina plastike, kalojnë nëpër qytetet kryesore bregdetare Manila, Kuala Lumpur dhe Mumbai.

Si rezultat, jo vetëm që Azia është burimi më i madh i ndotjes nga plastika, 81% e ndotjes në të gjithë botën, por gjithashtu ka kostot më të larta direkte dhe indirekte nga ndotja nga plastika, midis 5.4 dhe 16.4 miliardë dollarë në vit.

Çfarë duhet bërë?

Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (Organisation for Economic Co-operation and Development, OECD), vlerësoi se ndotja globale nga plastika, mund të trefishohej në 1.0 miliardë ton deri në vitin 2060. Dhe ndërsa ata vlerësojnë se pjesa e plastikës, që i shpëton sistemeve të menaxhimit të mbetjeve, do të bjerë nga 22% (2019) në 17% (2060), kjo është ende një sasi shumë e madhe. Nuk është për t’u habitur, që kanë filluar fushatat kundër përdorimit të produkteve plastike me një përdorim, ndërsa shumë qeveri kanë ndërmarrë masa. Bangladeshi ishte vendi i parë, që ndaloi qeset plastike në vitin 2002, ndërsa SHBA-ja ndaloi mikroplastikën në produktet e kujdesit personal në 2015, e ndjekur nga MB (2018), Kanadaja (2018) dhe më pas Kina (2020-2022).

Në nivel ndërkombëtar, 170 vende ranë dakord së fundmi, që të kenë një draft të parë të një traktati global të plastikës, gati deri në nëntor 2023.

Po rritet lëvizja kundër filtrave plastikë të cigareve

Filtrat plastikë të cigareve, të cilët rregullisht kryesojnë pastrimin vjetor ndërkombëtar të bregdetit të Ocean Conservancy, janë gjithashtu nën shqyrtim. Direktiva e BE-së për plastikën me një përdorim, nuk ndaloi plotësisht filtrat plastikë, por vendosi masa reduktuese ndaj tyre. Gjermania, nga ana tjetër, së shpejti do t’u kërkojë prodhuesve të plastikës, që të paguajnë për të financuar një fond qendror pastrimi.

Kjo nismë, pritet të sjellë 450 milionë euro, vetëm gjatë vitit të parë dhe ndikon tek prodhuesit e kontejnerëve të pijeve, të paketimeve për produktet ushqimorë dhe gjithashtu, filtrave të cigareve./Monitor

ndotja nga plastika

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera