LIVE UPDATES
Ekonomi

Investimet e huaja, rajoni konsolidohet me qendra prodhuese, ne bëhemi ekonomi "real estate"

I njëjti nënvizon se ka një përmirësim cilësor brenda industrive në vendet e Ballkanit Perëndimit ku po bëhen zëvendësime nga vlera më e ulët tek një më e lartë.

30 Prill 2026, 08:09 Nga D.S
Investimet e huaja, rajoni konsolidohet me qendra prodhuese, ne bëhemi
Foto ilustruese

Një analizë e fundit e Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor nxjerr në pah se teksa disa vende po konsolidohen si qendra prodhuese Shqipëria bashkë me Kosovën dhe Malin e Zi po shkojnë drejt pasurive të paluajtshme kur flitet për Investimet e Huaja Direkte (IHD).

“Më e rëndësishme se nivelet, IHD-të në WB6 kanë pësuar një zhvendosje të dukshme strukturore. Ekonomitë e rajonit mund të grupohen gjerësisht në destinacione të orientuara drejt prodhimit, Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Bosnja dhe Hercegovina, dhe destinacione të orientuara drejt shërbimeve, Shqipëria, Kosova dhe Mali i Zi, ku dominojnë turizmi dhe pasuritë e paluajtshme ” thuhet në raport.

I njëjti nënvizon se ka një përmirësim cilësor brenda industrive në vendet e Ballkanit Perëndimit ku po bëhen zëvendësime nga vlera më e ulët tek një më e lartë.

“Bosnjë Hercegovina është zhvendosur nga ushqimet dhe pijet drejt industrisë automobilistike dhe pajisjeve të transportit, Maqedonia e Veriut ka kaluar drejt makinerive dhe pajisjeve me teknologji më të lartë, ndërsa Shqipëria ka parë pajisjet elektrike të zëvendësojnë tekstilet si nënsektorin kryesor të IHD-ve”.

IHD-të nuk po gjenerojnë më punësim të lartë

Një element që Banka Botërorë sjell në raport është punësimi që vjen nga investimet e huaja Direkte. Nivelet e tij kanë rënë në raport me një dekadë më parë dhe kjo sipas BB lidhet edhe me investime që kanë një vlerë të shtuar më të lartë.

“Megjithatë, numri i vendeve të punës të krijuara nga projektet e reja të IHD-ve ka ndjekur prirje rënëse në shumicën e ekonomive, me vetëm Bosnjën dhe Hercegovinën dhe Kosovën që kanë regjistruar rritje margjinale.

Në Shqipëri, për shembull, krijimi vjetor i vendeve të punës ishte pranë 9,000 në periudhën 2010–2014, ndërsa në vitet 2022–2025 ishte rreth 3,700.

Në Serbi, numri mesatar i vendeve të reja të punës nga IHD-të ra nga rreth 21,000 në vit në periudhën 2010–2013, në rreth 10,000 në vitet 2022–2025.

Në Maqedoninë e Veriut, mesatarja vjetore ra nga rreth 5,800 në periudhën 2010–2016, në afërsisht 2,200 në vitet 2019–2025 (Këto prirje mund të pasqyrojnë ngopjen graduale të tregjeve të punës në Ballkanin Perëndimor, ku papunësia ka rënë ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit, por edhe ulja e intensitetit të krijimit të vendeve të punës nga IHD-të mund të lidhet me një zhvendosje sektoriale në vijim, me një pjesë në rritje të investimeve të drejtuara drejt aktiviteteve me produktivitet më të lartë dhe me vlerë të shtuar më të madhe”.

Hap pas, Shqipëria po zhvendoset drejt sektorëve me vlerë të shtuar të mesme

Sipas BB “vendet e punës të krijuara përmes IHD-ve të reja greenfield (investime që nisin nga zero) ishin të përqendruara në sektorë me vlerë të shtuar të lartë dhe të mesme. Ky trend u bë veçanërisht i theksuar nga viti 2021 e në vijim, duke sugjeruar se, ndërsa IHD-të po krijojnë më pak vende pune, vetë projektet e investimeve të huaja janë të një shkalle dhe sofistikimi më të madh.

Serbia dhe Shqipëria kanë afërsisht 80 për qind të vendeve të punës nga IHD-të në sektorë me vlerë të shtuar të lartë, ndërsa Bosnja dhe Hercegovina, Maqedonia e Veriut dhe Kosova rreth 75 për qind.

Mali i Zi është një përjashtim i dukshëm, me vetëm 37 për qind të vendeve të punës nga IHD-të në aktivitete me vlerë të shtuar të lartë dhe me një pjesë më të madhe në sektorë me vlerë të shtuar të mesme, megjithëse ka treguar shenja përmirësimi në periudhën më të fundit.

Disa ekonomi, përfshirë Shqipërinë dhe Bosnjën dhe Hercegovinën, kanë shfaqur gjithashtu një zhvendosje të fundit drejt sektorëve me vlerë të shtuar të mesme, duke nënvizuar rëndësinë e strategjive të vazhdueshme të promovimit të investimeve që i japin përparësi cilësisë mbi volumin” nënvizon raporti./Monitor.al

real estate

Sondazh

Poll
Ekonomi 25 Prill 2026, 08:36

Nafta që trazoi të gjithë

KOSOVË- Në muajt e parë të vitit, në Kosovë janë importuar mbi 200 milionë litra karburant, me vlerë 133 milion&eum...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet