LIVE UPDATES
Aktualitet

Humbja e të madhit Ismail Kadare/ Le Courrier des Balkans: Gjiganti i letrave shqipe është larguar! Pretendentë për çmimin Nobel

Në artikullin e Le Courrier des Balkans shkruhet se ai eksploroi mitet dhe historinë e Shqipërisë përmes veprës së tij.

2 Korrik 2024, 17:55 Nga M.B
Humbja e të madhit Ismail Kadare/ Le Courrier des Balkans: Gjiganti i
Ismail Kadare

TIRANA- Le Courrier des Balkans i ka dedikuar një artikull ndarjes nga jeta të gjeniut të letrave shqipe, Ismail Kadare. Në artikullin e Le Courrier des Balkans shkruhet se ai eksploroi mitet dhe historinë e Shqipërisë përmes veprës së tij.

Artikulli shton se Kadare konsiderohej edhe si ndër pretendentët për të marrë çmimin Nobel për Letërsinë. Gjithashtu mes shkruhet se në botën shqiptare ngushëllimet dhe homazhet janë shumëfishuar që nga shpallja e vdekjes së tij. 

Artikulli i plotë i Le Courrier des Balkans:

Letërsia shqipe dhe bota janë në zi pas vdekjes së Ismail Kadaresë, e cila ndodhi mëngjesin e 1 korrikut 2024 në Tiranë. I lindur më 28 janar 1936 në Gjirokastër, ai ishte shkrimtar shqiptar më i njohur dhe më i përkthyer në botë. Ai e përshkroi veten si “një shkrimtar normal në një vend të çmendur”. Ismail Kadaré vdiq nga sulmi në zemër të hënën 1 korrik në mëngjes në spitalin e Tiranës, ku mbërriti “pa shenja jete”.

Një romancier, ai eksploroi mitet dhe historinë e Shqipërisë përmes veprës së tij. I lindur në vitin 1936 në Gjirokastër, një qytet i zhytur në histori që ai e donte veçanërisht dhe që ndikoi në shkrimin e tij, Ismail Kadaré u vendos nga romani i tij i parë te Gjenerali i Ushtrisë Vekur (1963), si një nga figurat më të shquara të letërsisë shqipe. Librat e tij, të shënuar përmes një reflektimi mbi historinë e trazuar të Ballkanit dhe një eksplorimi të temave të tiranisë dhe rezistenca, kanë mahnitur breza të tërë lexuesish në botën shqiptare dhe më gjerë.

E përkthyer në më shumë se 45 gjuhë, vepra e tij ka marrë nderime nga çmimet më të mëdha letrare, çmime ndërkombëtare, duke përfshirë prestigjiozin Man Booker International (2005) dhe Çmimin Princi i Asturias(2009). Ai gjithashtu konsiderohej edhe si ndër pretendentët për të marrë çmimin Nobel për Letërsinë.

Në mesin e tij romanet më të famshme, ne do të kujtojmë 'Urën me tre harqe', 'Kronikën e qytetit të gurtë' dhe 'Pallati i ëndrrave', secili përfaqëson një eksplorim të gjendjes njerëzore dhe kompleksitetit të tij. I mbrojtur apo disident nga regjimi komunist?

“Ferri komunist, si çdo ferr tjetër, është mbytës,” shpjegoi shkrimtari për AFP gjatë një interviste të fundit, në tetor 2023. “Por në letërsi kjo kthehet në një forcë jete, një forcë që të ndihmon të mbijetosh, të mundësh diktaturën kokë më kokë. » Në një Shqipëri i shënuar nga tirania komuniste e Enver Hoxhës, Ismail Kadaré ishte për disa “një dritë e papritur gjatë natës. I njohur si “i paprekshëm”, megjithatë ai u përball me shumë akuza për paqartësi politike.

Shkrimtari i dashur i regjimit, “u hodh” në skenë letrare ndërkombëtare, ai do të ketë ditur të lundrojë nëpër censurë, gjithmonë në teh të briskut. Ai u vendos në Francë në vitin 1990, ndërsa diktatura shqiptare po largohej. Një imazh i një “disidenti”, ai që nuk u shqetësua kurrë nga regjimi enverist.

Atje ai vazhdoi punën e tij duke u fokusuar në temat e lirisë, totalitarizmit dhe marrëdhënieve Komplekset ballkanike. Në vitin 1996, ai u bë anëtar i asociuar i Akademisë Franceze të shkencat morale dhe politike, përpara se të promovohej në Komandant të Legjionit të Nderit në 2015 dhe komisionuar në vitin 2023.

Një vështrim kritik ndaj pushtimit osman

Dikush që kishte lindur në një familje myslimane, por që e quajti veten ateist, i erdhi keq që sundimi osman e shkëputi vendin e tij nga Evropa. Ai e quajti një tragjedi të madhe, që shqiptarët kanë qenë të shkëputur nga kontinenti i tyre nga një fuqi që ai fillimisht e konsideronte aziatike.

Prania e Islamit në Shqipëri ishte problematike edhe për Ismail Kadaré, i cili shkruante tekste polemika shumë të ashpra mbi këtë temë. Katolicizmi dhe ortodoksia janë ruajtur atje megjithatë besonte se shqiptarët mund të përfitonin nga kjo bashkëjetesë. “Është e natyrshme për ne të merresh me njerëz të një feje tjetër,” pranoi ai.

Në fund të viteve 1990, shkrimtari u përfshi në çështjen e shqiptarëve në Kosovë, kundër Serbisë, ai kishte shtuar intervistat dhe angazhimet e tij në fjalime publike. “Kombi Shqipja do të gjejë vendin e saj të natyrshëm”, tha ai në vitin 2006, i intervistuar nga Zëri i Amerikës, dy vjet para shpalljes së pavarësisë së Kosovës.

“Nuk ka rëndësi nëse është në një hapësirë ​​të vetme ose në dy hapësira të veçanta. Megjithatë, ajo që ka rëndësi është se kombi shqiptar është brenda duke hyrë në Evropë, në përmasat e saj reale dhe jo të copëtuar siç ishte deri dje."

Në maj 2019, ish-banesa e Kadaresë në Tiranë, ku ai jetonte me gruan e tij nga viti 1973 deri në vitin 1990 është bërë muze. Aty shkrimtari kishte hedhur në letër disa nga romane më të mëdha. Vepra e tij e fundit, Mosmarrëveshjet në Samitin (2022), rindërton bisedën në telefon midis Stalinit dhe Pasternakut gjatë arrestimit të poetit Mandelstam në qershor 1934.

Bisedë e cila zgjati, mezi, tre minuta, por që e ndjek Kadarenë që nga vitet e tij të rinisë, ndërsa studionte në Moskë. Jeta normale është makthi i vendeve totalitare’ thoshte ai.

Homazhe në Shqipëri dhe Kosovë

Në botën shqiptare ngushëllimet dhe homazhet janë shumëfishuar që nga shpallja e vdekjes së tij. Duke harruar grindjet e tyre politike, personalitete nga të gjitha anët vlerësojnë kujtimin e tij dhe të veprave që la.

Në Tiranë, kryeministri Edi Rama i dërgoi “një falenderim të thjeshtë” dhe “të thellë mirënjohje” për promovimin e gjuhës shqipe. Paraardhësi dhe rivali i tij i madh, Sali Berisha, foli për “gjeninë botërore të letrave shqipe dhe një nga shkrimtarët më të mëdhenj të të gjitha kohërave “.

Fjalë që sigurisht i gjejmë në Kosovë, ku edhe atje, figura politike, figura intelektuale, por edhe institucione kulturore dhe media shprehën mesazhet e tyre të ngushëllime mëngjesin e së hënës. “Populli shqiptar ka humbur kolosin dhe dijetarin e tij më të madh.

Ismail Kadare ishte gjeniu, shqiptari, njeriu dhe shkrimtari që ia kushtoi jetën dhe veprën e tij dashurisë për vendlindjen, për gjakun e tij dhe atdheun e shqiptarëve”, tha presidentja Vjosa Osmani.

“Me vdekjen e Ismail Kadaresë, kultura shqiptare ka humbur ambasadorin e saj më të madh’, shtoi kryetari i Kuvendit, Glauk Konjufca.

“Kadaré do të mbetet përgjithmonë më i madhi mbrojtës i identitetit europian të shqiptarëve. Vepra e tij është e pavdekshme. Bota humbi shkrimtarin më të madh të gjallë”, shpreh keqardhje kreu i qeverisë, Albin Kurti.

“Kadaré mbylli sytë përgjithmonë, por sytë tanë kanë parë dhe do të shohin më mirë falë imagjinatës dhe njohjes së këtij shkrimtari të madh.

Edhe Qendra PEN e Kosovës shprehu respektin e saj: “Ismail Kadaré jo vetëm që mbajti Shqipërinë dhe Kosovën në botë, përmes letërsisë, por ai e solli edhe botën këtu.

Më 3 korrik, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, ku Kadaré ishte anëtar i jashtëm, do të organizojë një ceremoni përkujtimore. Deri atëherë, homazhet do të vazhdojnë.

ismail kadare

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet