LIVE UPDATES
Aktualitet

Gjuha e Kodit Penal shqiptar ruan stigmën rreth homoseksualitetit

Ekspertë ligjorë dhe aktivistë të të drejtave thonë se Kodi Penal Shqiptar duhet të rishkruhet për të hequr diferencimin midis heteroseksualit dhe homoseksualit sa i takon krimeve seksuale.

18 Korrik 2023, 10:54 Nga k.m.
Gjuha e Kodit Penal shqiptar ruan stigmën rreth homoseksualitetit
Foto ilustruese

Homoseksualiteti mund të jetë dekriminalizuar në Shqipëri në vitin 1995, por vetë termi ende gjendet 21 herë në Kodin Penal Shqiptar, një fakt që ekspertët ligjorë dhe aktivistët e të drejtave LGBT thonë se duhet të ndryshojë. Seksioni i Gjashtë i Kodit Penal, i cili ka të bëjë me “krimet seksuale”, bën dallimin midis marrëdhënieve “seksuale” dhe “homoseksuale” kur bëhet fjalë për klasifikimin e një sërë krimesh të lidhura me seksin, një anomali që kritikët thonë se vetëm stigmatizon më tej shqiptarët LGBT.

Komuniteti LGBT i vendit vazhdon të përballet rregullisht me gjuhë urrejtjeje, diskriminim dhe homofobi, një fakt që Komisioni Evropian, në raportin e fundit mbi progresin e Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, tha se ndikon në aksesin në kujdes shëndetësor, arsim, drejtësi, punësim dhe strehim.

“Ekzistenca e këtij diferencimi nga legjislativi shqiptar… nuk ka asnjë përfitim ligjor teknik, por përforcon problemet dhe vakumet me të cilat përballemi në seksionin e krimeve seksuale”, tha avokatja Dea Nini.

Për më tepër, tha Nini, ligji shqiptar aktualisht njeh si viktima të dhunës seksuale vetëm të miturit si rezultat i marrëdhënieve heteroseksuale ose homoseksuale, gratë dhe vajzat si rezultat i marrëdhënieve heteroseksuale ku autori kuptohet se është mashkull, dhe burrat dhe djemtë si pasojë e marrëdhënieve homoseksuale, duke mos marrë parasysh faktin se marrëdhëniet homoseksuale “nuk ndodhin vetëm mes meshkujve homoseksualë, por edhe midis individëve biseksualë, queer, panseksualë”.

"Dallimi midis marrëdhënieve heteroseksuale dhe homoseksuale krijon vetëm paqartësi,"-tha Nini për BIRN.

Synimi mund të ketë qenë ofrimi i një ndarjeje më të detajuar të të dhënave dhe shtrirje të mbrojtjes për të gjithë, por, tha ajo, “në praktikë, kjo kryen funksionin e kundërt, duke shkaktuar paqartësi dhe duke lënë disa subjekte jashtë fokusit të mbrojtjes dhe gjuhës së përdorur”.

Kodi Penal po ndryshohet

Ministria shqiptare e Drejtësisë thotë se nisi punën për ndryshimin e Kodit Penal në shkurt, por në një përgjigje për BIRN ajo nuk hyri në detaje, duke thënë vetëm se Kodi i ri do të jetë në përputhje me Konventën dhe Direktivën e BE-së.

“Në kuadër të harmonizimit të dispozitave të Konventave, të cilat tashmë janë pjesë e legjislacionit të brendshëm, si dhe të harmonizimit me Direktivën e BE-së, për përmbushjen e detyrimeve që rrjedhin nga Marrëveshja e Stabilizim Asociimit, si dhe unifikimin e terminologjisë, parashikimet e bëra në këto akte synojnë të pasqyrohen plotësisht në Kodin e ri Penal,”- tha ajo.

Vendi ka një rrugë të gjatë për të bërë kur bëhet fjalë për qëndrimet ndaj komunitetit LGBT. Në vitin 2022, Komisioni Evropian shkroi se, “Në shoqërinë shqiptare, diskriminimi ndaj personave lesbike, homoseksualë, biseksualë, transgjinorë, interseksualë dhe queer (LGBT) është ende shumë i përhapur, veçanërisht në lidhje me qasjen në kujdesin shëndetësor, arsimin, drejtësinë, punësimin dhe strehimin.”

Ai vuri në dukje mungesën e legjislacionit që njeh bashkëjetesën civile ose martesën e të njëjtit seks dhe shprehu keqardhjen për “agresionin fizik dhe gjuhën e urrejtjes, veçanërisht në mediat sociale”, me të cilat përballen shqiptarët LGBT. Çështja mori sërish vëmendje vitin e kaluar kur autoritetet refuzuan të regjistronin një çift lesbikesh si prindër të dy vajzave foshnje; vetëm njëra nga gratë mund të njihej – si nënë beqare. Altin Hazizaj, kreu i Qendrës për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijëve në Shqipëri, CRCA, dhe Ambasadës PINK në Shqipëri, e cila promovon të drejtat LGBT, tha se gjuha e përdorur në ligjin shqiptar për të përshkruar dhunën seksuale është “diskriminuese”.

“Mënyra se si Kodi Penal në Shqipëri përdor termin ‘homoseksual' është paragjykuese dhe diskriminuese”, tha Hazizaj për BIRN.

“Termi përdoret vetëm në seksionin e krimeve seksuale ndërsa përdorimi i fjalës është krejtësisht i gabuar.”

“Merrni për shembull veprën penale ‘marrëdhënie seksuale e dhunshme ose homoseksuale me një fëmijë' – as mjekët dhe as psikologët nuk bëjnë dallim mes dhunës seksuale bazuar në gjininë e fëmijës, pasi dhuna seksuale ka të njëjtat pasoja për fëmijët dhe seksi i tyre nuk është përcaktues në këtë aspekt.”

“Përdorimi i termit ‘homoseksual' mbart konotacione negative në shumë gjuhë, përfshirë në gjuhën shqipe”, tha Hazizaj.

“Për vite me radhë, bota e zhvilluar ka filluar të përdorë terma që respektojnë identitetin e një personi ose shprehjen e orientimit seksual.”

“Absurde”

Xheni Karaj, drejtuese e Aleancës LGBT në Tiranë, tha se prania e këtij termi në Kodin Penal ishte një dhimbje koke e një periudhe më të hershme kur homoseksualitetit ishte i jashtëligjshëm dhe konsiderohej një sëmundje.

“Si rezultat, ai duhet të ndryshohet nga organet legjislative në atë mënyrë që gjuha e Kodit Penal të mos jetë diskriminuese, por gjithëpërfshirëse dhe respektuese ndaj komuniteteve vulnerabël”, tha Karaj për BIRN.

Kristi Pinderi, një aktivist i të drejtave të njeriut dhe studiues shqiptar me bazë në Kanada, tha se përdorimi i vazhdueshëm i tij ishte “absurd” dhe veçanërisht i dëmshëm në një vend si Shqipëria.

“Një marrëdhënie është seksuale mes dy ose më shumë individëve, si në rastet kur individët e përfshirë në seks janë të të njëjtit seks, ashtu edhe në rastet kur ata janë të sekseve të ndryshme”, tha ai.

“Në një mjedis si Shqipëria, kur izolimi, stereotipet dhe përjashtimi social për shkak të orientimit seksual janë ende shumë të mëdha, përdorimi i termit ‘homoseksual' në kontekstin e një vepre penale përforcon, ose shton edhe më shumë, kriminalizimin social që vazhdon t'i bëhet komunitetit LGBT.”

“Homoseksualiteti” në ligjin shqiptar

Neni 100 – “Marrëdhënie seksuale ose homoseksuale me të mitur.”

Neni 101 – “Marrëdhënie seksuale ose homoseksuale të dhunshme me të mitur të moshës 14-18 vjeç.”

Neni 102/a – “Marrëdhënie e dhunshme homoseksuale me të rritur.”

Neni 103 – “Marrëdhënie seksuale ose homoseksuale me persona që nuk janë në gjendje të mbrohen.”

Neni 104 – “Marrëdhënie seksuale ose homoseksuale nën kërcënimin e armës.”

Neni 105 – “Marrëdhënie seksuale ose homoseksuale në shpërdorim detyre.”

Neni 106 – “Marrëdhënie seksuale ose homoseksuale me persona të mitur ose nën kujdestari.”

Neni 107 – “Marrëdhënie seksuale ose homoseksuale në vende publike.”/BIRN

pasi homoseksualiteti ndryshime per lgbt ne shqiperi

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë