LIVE UPDATES
Insights

Shënimi/ Dosja: Errësira e shtëpive të kujdesit, çfarë dihet për gjendjen e azileve në Shqipëri

Janë me qindra, nuk janë numra, janë persona, njerëz që i kanë dhënë këtij vendi fëmijë, ide, të ardhme. Por çfarë bëhet sot me ta? Shumë pak dihet. Faji është imi, yti, i të gjithëve ne. Shumë pak ka folur në Komisionin e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale përgjatë ditëve të fundit, ministrja Ogerta Manastirliu. Edhe pse do të duhet të thoshte në publik si është gjendja...

2 Nëntor 2022, 20:48 Nga f.m;f.g
Shënimi/ Dosja: Errësira e shtëpive të kujdesit,
Dhunuesja Aurona Pelaj dhe e moshuara

E pamë të gjithë, disa edhe u përlotën, mënyrën e pistë sesi mundet pamundësia. Një grua, nënë dëshmori u dhunua dhe u përqesh nga një infermiere dhe dy shoqet e saj, brenda një qendre azili privat në Pejë. Në ambientet e Azilit "Orenda", e moshuara që duhet të merrte ndihmë kishte rënë pre e së paku një episodi keqtrajtimi nga infermierja Aurona Pelaj, ndërsa mediat zbulojnë se skandali është edhe më i thellë se kaq. Në këtë qendër, një qytetar Tomor Hasani ka denoncuar pranë autoriteteve që injoruan ankesën, se ishte dhunuar halla e babait të tij. Streha e ngrohtë u kthye në kurthin e dhunës ndërsa pafuqia ka shpërthyer në një valë zemërimi në rrjet, ku sulmohet makabriteti i kujdestares tashmë e markuar përjetë me vulën e të mos paturit përjetimin e ndjesisë që të qenit njeri, me vend do të ishte të shihnim çfarë ndodh edhe përreth nesh. Shumë pranë nesh, janë disa qendra të kujdesit të të moshuarve ku proklamohet kujdesja për ata që u gjetën tepër dhe familjet nuk mundën ti kujdesonin. Janë me qindra, nuk janë numra, janë persona, njerëz që i kanë dhënë këtij vendi fëmijë, ide, të ardhme. Por çfarë bëhet sot me ta? Shumë pak dihet. Faji është imi, yti, i të gjithëve ne. Shumë pak ka folur në Komisionin e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale përgjatë ditëve të fundit, ministrja Ogerta Manastirliu. Edhe pse do të duhet të thoshte në publik si është gjendja...

Dhunimi i të moshuarës ngriti pikëpyetje të mëdha për mënyrën se si trajtohen të moshuarit në këto strehime, se si rekrutohen punonjësit që supozohet se ndodhen aty për tu kujdesur për një nga shtresat më vulnerabël të shoqërisë.

Të moshuarit në Shqipëri përbëjnë 13% të popullsisë dhe shumë prej tyre kanë gjetur familjen e tyre pranë qendrave të azilit, në mungesë të fëmijëve, mbesave e nipërve që kanë marrë rrugët e emigracionit. E njëjta gjë kishte ndodhur edhe gjyshen Nuraj, vajza ia kishte besuar qendrës private të cilës i jepte 650 euro në muaj, por për çfarë? Për të marrë në këmbim një video makabre që tregonte se si e ëma që kishte zemrën e përvëluar për humbjen e të birit në luftë, sot ishte kthyer në një ‘lojë tallëse’ për katër punonjëse të qendrës.

Sot, ndoshta jo për herë të parë, e moshuara që vuan edhe nga Alzheimeri u vu në qendër të sulmeve të vajzave të reja që përveç shkeljes së ligjit që faktohej me dhunën e ushtruar ndaj të moshuarës, kishin edhe paturpësinë për ta filmuar atë. Tashmë vajzat janë arrestuar e do të japin llogari para drejtësisë, por gjurmët që kanë lënë tek e moshuara, vështirë që fo t’ia bëjnë më të lehtë pjesën e mbetur të jetës.

Të shqetësuar, të gjithë familjarët e të moshuarve të tjerë që strehoheshin në këtë qendër kanë shkuar këtë mbrëmje për të marrë të afërmit e tyre. Kujt ia merrte mendja se përtej fotove që paraqisnin ‘parajsën’ në Facebook, brenda asaj qendre ishin punësuar ‘monstra’ që urrenin gjyshet e gjyshërit, njerëzit që na tregojnë përrallat e para, e që në mungesë të fëmijëve të tyre, presin një gotë uji nga vajzat me uniforme infermerie.

Shqipëria është një vend që po “thinjet” dhe këtë e tregojnë të dhënat e viteve të fundit, të cilat dëshmojnë që mosha e popullsisë në vend po vjen duke u rritur. Faktorë si emigracioni apo numri i rënies së lindjeve ka bërë që numri i të moshuarve të shtohet ndjeshëm.

Kështu, vetëm dy dekadat e fundit, numri i të moshuarve është shtuar ndjeshëm: nga 8% që zinte kjo grupmoshë në vitet 2001, në 2018 të moshuarit zinin 14% të popullsisë. Sipas të dhënave të INSTAT në vitin 2020 numri i të moshuarve në vend ishte rreth 82 mijë mes të cilëve rreth 53% e tyre janë femra, për arsyen se gratë jetojnë mesatarisht 3-4 vjet më shumë sesa burrat.

Sigurisht plakja e popullsisë shoqërohet me një sërë problemesh, pasi të moshuarit në të gjithë botën përballen me sfida si varfëria, diskriminimi dhe abuzimi. Të moshuarit janë ndër grupet më të përjashtuara të popullsisë, ata vuajnë më shumë se një sëmundje kronike dhe shpesh herë nuk e përballojnë dot blerjen e ilaçeve, pavarësisht se një pjesë të tyre e kanë me rimbursim. Dhe këtu hyn në loje shteti, sistemi publik i kujdesit shëndetësor që siç duket është i papërgatitur për të përballuar nevojën në rritje të të moshuarve.

Ku duhet të adresohen këto problematika? Kush i plotëson nevojat e atyre të moshuarve që nuk kanë fëmijët emigrant dhe nuk u drejtohen çdo muaj degëve të ‘WesternUnion’ për të tërhequr euro, dollarët apo paundët e dërguar? Nuk janë të pakta rastet që të moshuarit përfundojnë duke iu drejtuar mjekësisë popullore në mungesë të medikamenteve që mund tu kurojë apo mbajë nën kontroll sëmundjet nga të cilat vuajnë.

Një tjetër problematikë është edhe trajtimi i të moshuarve në zonat rurale. Kur një dhunë e tillë raportohet në qendrat urbane, çfarë ndodh atje ku nuk mbërrijnë dot sytë e gazetarëve? A ka një komision që zgjedh punonjësit që kujdesen për të moshuarit? A i kalojnë testet e nevojshme këta persona, përveçse dorëzimit të një diplome? Kush i përzgjedh njerëzit që trajtojnë të moshuarit e fëmijët në qendrat sociale, dy komunitetet që nuk kanë mundësi të mbrohen vetë? Kush mban përgjegjësi për këto raste?

Në anketimet e bëra, shumë të moshuar shprehet se kujdesi i mjekëve ndaj tyre varet nga pagesat informale dhe se shumë herë nuk u japin shpjegime mbi trajtimin dhe barnat.

Jetesa në vetmi është problem mjaft i madh për të moshuarit. Ndryshe nga të rinjtë që po izolohen e po bëhen më individualist, për të moshuarit, vdekja e parë vjen kur nuk kanë më askënd të ndërrojnë asnjë fjalë apo që të ‘rrokullojë’ dominotë me ta. Ajo që duhet të ndryshojë në këtë vend është gjithashtu edhe qasja e shoqërisë ndaj të moshuarve, mënyra se si çdo qytetar treajton një të moshuar që ndoshta mezi ngjit shkallët me qesen e pazareve në duar. Të drejtat e të moshuarve për të qenë të lirë nga dhuna, për siguri sociale e për trajtimet shëndetëore janë në duart e institucioneve, japin ata llogari për këto gjëra, kurse detyra e të qenit një mbesë apo nip, sikur edhe vetëm për pak sekonda për një të moshuar të vetmuar, na përket ne, shoqërisë./Dosja.al

dhunohet e moshuara ne peje

Sondazh

Poll
Insights 2 Nëntor 2022, 16:40 Klodian Tomorri

Sistemi që po shemb veten

Klodian Tomorri Para pak kohësh një koleg, figurë e njohur në media, më pyeti se sa para mund të ketë Edi Rama. Sigurish...

Insights 30 Tetor 2022, 16:28 k.m.

Magjia e Dardhës

Foto e Ben Blushit Dardha ka të gjitha cilësitë për ta quajtur një fshat magjik. Ka ujë, ka ajër, ka lartësi, ka p...

Insights 24 Tetor 2022, 13:12 Edlira Çepani

Vjedhja e normalizuar si mënyrë jetese?

Vjedhja e normalizuar si menyre jetese? Keto kohe na kane mbytur raste te vjedhjeve flagrante neper media: 1. I pari ishte rasti i vjedhjes se ushqimev...

Insights 21 Tetor 2022, 10:49 Dosja.al

Ky nuk është qyteti im

Foto ilustruese Me thënë të drejtën ky qytet nuk është më i imi madje dje nuk është as i juaji (qytetarit mesa...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet