LIVE UPDATES
Aktualitet

Dita Ndërkombëtare e Gruas, pse festohet në 8 mars dhe pse është e rëndësishme?

Por përveç dhuratave që u japim nënave, motrave dhe çdo gruaje të rëndësishme në jetën tonë çfarë simbolizon 8 marsi dhe si nisi kjo festë e rëndësishmë për gratë?

8 Mars 2024, 08:25 Nga N.F
Dita Ndërkombëtare e Gruas, pse festohet në 8 mars dhe pse
Foto ilustruese

TIRANË- Sot në të gjithë botën festohet Dita Ndërkombëtare e Grave, festë e cila vë theksin tek gratë dhe të drejtat e tyre. Edhe në Shqipëri kjo festë pritet me plot hare dhe sjell edhe ndryshime lehtësisht të dukshme nga përditshmëria jonë.

Ndryshimet shihen që në rrugë të cilat mbushen me buqeta lulesh dhe dhuratash, një opsion edhe për ata që vrapojnë për të kapur punën dhe njëkohëshisht mund tu dhurojnë të dhaurve të tyre një lule. Në 8 mars shihen grupe grashë të cilat gjejnë rastin të kujdesen për vete dhe ti kushtojnë vëmëndje grave të tjera dhe miqësisë së tyre duke dalë nga rutina. Por përveç dhuratave që u japim nënave, motrave dhe çdo gruaje të rëndësishme në jetën tonë çfarë simbolizon 8 marsi dhe si nisi kjo festë e rëndësishmë për gratë?

Si nisi Dita Ndërkombëtare e Gruas?

Dita Ndërkombëtare e Gruas (IWD) u zhvillua nga lëvizja e punës. "Farat" e kësaj dite u mbollën në vitin 1908, kur 15,000 gra marshuan nëpër qytetin e Nju Jorkut duke kërkuar orë më të shkurtra pune, paga më të mira dhe të drejtën e votës. Një vit më vonë, Partia Socialiste e Amerikës shpalli Ditën e parë Kombëtare të Gruas.

Ideja për ta bërë atë një ngjarje ndërkombëtare erdhi nga Clara Zetkin, një aktiviste komuniste dhe avokate për të drejtat e grave. Në vitin 1910, ajo e ngriti atë në një Konferencë Ndërkombëtare të Grave Punëtore në Kopenhagë. Sugjerimi i saj u mbështet njëzëri nga 100 gra nga 17 vende që ishin në konferencë, shkruan BBC.

Dita e parë ndërkombëtare e gruas u festua në vitin 1911, në Austri, Danimarkë, Gjermani dhe Zvicër. Kombet e Bashkuara (OKB) filluan shënimin e ngjarjes në vitin 1975. Tema e parë e miratuar nga OKB-ja (në vitin 1996) ishte "Festimi i së kaluarës, planifikimi për të ardhmen".

Pse festohet Dita Ndërkombëtare e Gruas më 8 Mars?

Ideja origjinale e Zetkin për një festë ndërkombëtare nuk ishte e lidhur me një ditë të caktuar. Data e 8 marsit u zgjodh pasi gratë ruse kërkuan "bukë dhe paqe" gjatë një greve të kohës së luftës në 1917. Katër ditë pas grevës, cari u detyrua të tërhiqej nga froni dhe qeveria e përkohshme u dha grave të drejtën e votës. Sipas kalendarit Julian, i cili atëherë përdorej në Rusi, greva e grave filloi më 23 shkurt. Në kalendarin Gregorian të përdorur në pjesën më të madhe të botës, kjo datë është 8 Marsi.

Si festohet Dita Ndërkombëtare e Gruas në mbarë botën?

Dita Ndërkombëtare e Gruas është një festë kombëtare në shumë vende. Në Kinë, shumë grave u jepet një gjysmë dite pushimi nga puna, siç këshillohet nga Këshilli i Shtetit. Mijëra ngjarje zhvillohen në mbarë botën, duke përfshirë marshime, biseda, koncerte, ekspozita dhe debate.

Në Itali, IWD quhet Festa della Donna, dhe lulet e mimozës janë një dhuratë popullore. Shitjet e luleve në Rusi zakonisht dyfishohen rreth Ditës Ndërkombëtare të Gruas. Në SHBA, marsi është muaji i historisë së grave . Një shpallje presidenciale e lëshuar çdo vit nderon arritjet e grave amerikane.

Pse njerëzit veshin ngjyrën vjollcë për Ditën Ndërkombëtare të Gruas?

Vjollca, jeshile dhe e bardha janë ngjyrat e IWD, sipas faqes së internetit të Ditës Ndërkombëtare të Gruas. Ai thotë se: "Vjollca nënkupton drejtësi dhe dinjitet. E gjelbërta simbolizon shpresën. E bardha përfaqëson pastërtinë, megjithëse një koncept i diskutueshëm". Këto ngjyra u përdorën nga Unioni Social dhe Politik i Grave (WSPU), një grup i krijuar në MB në 1903 për të luftuar për votat e grave .

Cila është tema e Ditës Ndërkombëtare të Gruas 2024?

Tema e OKB-së për vitin 2024 është "Investoni në gratë: Përshpejtoni përparimin" , e cila synon të nxjerrë në pah rëndësinë e masave për barazinë gjinore. “Konfliktet dhe rritja e çmimeve mund të bëjnë që 75% e vendeve të shkurtojnë shpenzimet publike deri në vitin 2025, duke ndikuar negativisht tek gratë dhe shërbimet e tyre thelbësore”, paralajmëron OKB.

Faqja e internetit e Ditës Ndërkombëtare të Gruas ka zgjedhur temën "Frymëzoni përfshirjen" . Ai thotë se organizatorët dhe ngjarjet synojnë "të thyejnë barrierat, të sfidojnë stereotipet dhe të krijojnë mjedise ku të gjitha gratë vlerësohen dhe respektohen".

Pse aktivistët argumentojnë se Dita Ndërkombëtare e Gruas është e nevojshme?

Në 12 muajt e fundit, gratë në Lindjen e Mesme, Afganistan, Iran dhe Ukrainë kanë luftuar për të drejtat e tyre mes luftës dhe dhunës. Ekspertët e OKB-së thonë se kanë marrë akuza të besueshme për shkelje të të drejtave të njeriut ndaj grave dhe vajzave në Gaza , duke përfshirë rastet e përdhunimeve nga forcat izraelite.

Në Afganistan, vajzat mbi moshën e shkollës fillore ndalohen në shkollë nga talebanët, duke penguar aksesin e grave në arsimim të barabartë. Në Iran, shumë vazhdojnë të sfidojnë rregullat që kërkojnë që gratë të mbulojnë flokët e tyre, ndërsa aktivistet si laureatja e Çmimit Nobel për Paqen Narges Mohammadi po përballen me dënime të gjata me burg.

OKB-ja thotë se gratë dhe vajzat në Sudan po rrëmbehen dhe përdhunohen në zonat e kontrolluara nga Forcat e Mbështetjes së Shpejtë (RSF), ku ato detyrohen të martohen dhe mbahen për shpërblim. Sipas Indeksit Global të Hendekut Gjinor 2023, i publikuar çdo vit nga Forumi Ekonomik Botëror, asnjë vend nuk ka arritur ende barazi ose barazi të plotë gjinore. Ai paralajmëron se ka të ngjarë të duhet më shumë se një shekull para se të arrihet në të gjithë globin.

8 mars dita nderkombetare e gruas

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera