LIVE UPDATES
Aktualitet

Analiza e REL: Qasja në të dhënat penale ngre shqetësim për privatësinë dhe ndarjen e pushteteve në Kosovë

Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) dhe Agjencia për Informim dhe Privatësi (AIP) kanë shprehur rezerva të mëdha ndaj masës, duke paralajmëruar se ajo mund të jetë në kundërshtim me ligjet vendore dhe standardet ndërkombëtare për mbrojtjen e të dhënave personale.

18 Mars 2026, 19:24 Nga E.d
Analiza e REL: Qasja në të dhënat penale ngre shqetësim
Foto ilustruse

Një draft-udhëzim i ri i Ministrisë së Drejtësisë së Kosovës, që synon të zgjerojë qasjen e saj në të dhënat penale të qytetarëve, ka ngritur shqetësime serioze për cenimin e privatësisë, shkeljen e ligjit dhe rrezikun e politizimit të informacioneve të ndjeshme.

Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) dhe Agjencia për Informim dhe Privatësi (AIP) kanë shprehur rezerva të mëdha ndaj masës, duke paralajmëruar se ajo mund të jetë në kundërshtim me ligjet vendore dhe standardet ndërkombëtare për mbrojtjen e të dhënave personale.

Ministria e Drejtësisë (MD) nuk ka kthyer përgjigje ndaj kërkesave për koment të Radios Evropa e Lirë.

Kritika për “qasje të pakufizuar”

Sipas IKD-së, që i ka bërë edhe një analizë këtij draft-udhëzimi, ai i jep Ministrisë së Drejtësisë kompetenca shumë më të gjera sesa ato që parashihen me ligj.

“Ky draft i jep Ministrisë qasje të plotë në Sistemin e Evidencës Penale - duke përfshirë marrjen e dosjeve, kopjimin dhe përpunimin masiv të të dhënave e të tjera - kompetenca që nuk ia njeh Ligji për Sistemin Qendror të Evidencës Penale”, thotë Gëzim Shala nga ky institut.

Sistemi i Evidencës Penale është databaza që përmban të dhëna mbi dënimet penale të qytetarëve dhe përdoret kryesisht nga autoritetet gjyqësore dhe të zbatimit të ligjit.

Sipas Ligjit për Sistemin Qendror të Evidencës Penale, ai administrohet nga Këshilli Gjyqësor i Kosovës.

Ligji aktual i lejon Ministrisë qasje të kufizuar në këtë sistem, kryesisht për qëllime të bashkëpunimit ndërkombëtar, si shkëmbimi i të dhënave për personat e dënuar me shtete të tjera, por jo ndërhyrje apo kontroll të drejtpërdrejtë mbi databazën.

Rreziku për privatësinë dhe të drejtat e njeriut

Ekspertët theksojnë se të dhënat nga Sistemi i Evidencës Penale klasifikohen si ndër më të ndjeshmet dhe kërkojnë mbrojtje të rreptë ligjore.

Sipas Shalës, drafti bie ndesh jo vetëm me Ligjin për mbrojtjen e të dhënave personale në Kosovë, por edhe me standardet e vendosura nga Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Këto standarde janë pjesë e kornizës më të gjerë evropiane për mbrojtjen e privatësisë, të cilën Kosova synon ta ndjekë në kuadër të afrimit me Bashkimin Evropian.

“Ky draft nuk respekton standardet për mbrojtjen e të dhënave të ndjeshme dhe për këtë arsye kemi të bëjmë edhe me shkelje të të drejtave të njeriut, të garantuara edhe me Kushtetutën e Kosovës”, thotë Shala.

Ai paralajmëron edhe për një rrezik tjetër: transferimin e kontrollit mbi këto të dhëna nga sistemi gjyqësor në një institucion ekzekutiv.

“Nëse të dhënat kalojnë nga sistemi gjyqësor në Ministrinë e Drejtësisë - pra, te një institucion ekzekutiv dhe politik - atëherë mund të krijohen dyshime se këto të dhëna, potencialisht, mund të përdoren edhe politikisht, në raport me persona që kanë peshë politike apo peshë publike”, paralajmëron Shala.

Në sistemet demokratike, ndarja ndërmjet pushtetit gjyqësor dhe atij ekzekutiv konsiderohet thelbësore për të parandaluar abuzimin me informacionet e ndjeshme.

Kundërshtime edhe nga sistemi gjyqësor

Këshilli Gjyqësor i Kosovës, që administron Sistemin e Evidencës Penale, kundërshton po ashtu qasjen e paraparë në draft.

Sipas KGJK-së, qasja e plotë e Ministrisë së Drejtësisë në të dhënat individuale të personave të dënuar, bie ndesh me parimin e ndarjes së pushteteve dhe me legjislacionin në fuqi.

Megjithatë, ky institucion ka shprehur gatishmëri për të bashkëpunuar me Ministrinë e Drejtësisë në hartimin e një dokumenti të përmirësuar, duke ofruar asistencë dhe propozime konkrete.

Komentet e KGJK-së bazohen në një sërë ligjesh vendore dhe standardesh ndërkombëtare që rregullojnë mbrojtjen e të dhënave dhe funksionimin e evidencës penale.

“Komentet që i janë dërguar Ministrisë së Drejtësisë janë të bazuara në dispozitat e Kodit Penal, Kodit të Procedurës Penale, Kodit të Drejtësisë për të Mitur, Ligjin për Sistemin Qendror të Evidencës Penale, Ligjin për KGJK-në dhe Ligjin për Mbrojtjen e të Dhënave Personale, si dhe në praktikat dhe aktet përkatëse ndërkombëtare, të cilat rregullojnë funksionimin e regjistrit shtetëror të evidencës penale”, thuhet në përgjigjen e KGJK-së për Radion Evropa e Lirë.

KGJK-ja është organi kryesor përgjegjës për administrimin e sistemit gjyqësor në Kosovë, përfshirë menaxhimin e të dhënave penale - çka e bën rolin e saj kyç në këtë debat.

Mungesë konsultimesh me autoritetin e privatësisë

Një tjetër shqetësim lidhet me mungesën e konsultimeve me Agjencinë për Informim dhe Privatësi - institucioni kryesor për mbrojtjen e të dhënave personale në Kosovë.

AIP konfirmon se nuk ka qenë e përfshirë në procesin e hartimit të draftit dhe se nuk ka pasur dijeni për të deri në momentin kur është kontaktuar nga Radio Evropa e Lirë.

“Çdo draft që prek përpunimin e të dhënave personale - sidomos të dhëna të ndjeshme - duhet t’i nënshtrohet një vlerësimi të plotë juridik dhe institucional para miratimit”, thekson AIP për Radion Evropa e Lirë.

Në shumë vende evropiane, konsultimi me autoritetet e privatësisë është një hap i detyrueshëm për çdo politikë që prek të dhënat personale.

AIP paralajmëron se të dhënat nga Sistemi i Evidencës Penale kanë ndikim të drejtpërdrejtë në jetën private, dinjitetin dhe reputacionin e qytetarëve, dhe për këtë arsye kërkojnë standarde të larta mbrojtjeje.

Qëndrimi i Avokatit të Popullit

Institucioni i Avokatit të Popullit nuk dha ndonjë vlerësim konkret për draftin, duke theksuar se nuk komenton dokumente që nuk janë në shqyrtim zyrtar prej tij.

Megjithatë, ky institucion rikujton se çdo akt ligjor dhe nënligjor duhet të jetë në përputhje me Kushtetutën dhe të garantojë mbrojtjen e të drejtave të njeriut.

Avokati i Popullit konfirmon për Radion Evropa e Lirë se nuk ka qenë pjesë e grupit punues dhe nuk ka marrë ankesa zyrtare lidhur me këtë çështje, por shton se do ta monitorojë atë në vijim.

Draft-udhëzimi administrativ nuk është miratuar ende përfundimisht.

Institucionet dhe organizatat që kanë reaguar presin që ai të rishikohet në tërësi, duke marrë parasysh vërejtjet e ngritura dhe duke u harmonizuar me ligjin dhe standardet ndërkombëtare./REL

ministria e drejtësisë kosovë këshilli gjyqësor

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë