LIVE UPDATES
Art&Argëtim

54 vite nga dita kur “qëlluam Zotin me gurë”! Si u bë Shqipëria vendi i parë ateist në botë, lufta e “Partisë” k

7 Shkurt 2021, 15:28 Nga DOSJA
54 vite nga dita kur “qëlluam Zotin me gurë”! Si u bë

TIRANË– 54 vite më parë, Shqipëria u bë vendi i parë ateist në botë! I fshehur pas të ashtuquajturës “Revolucioni Ideologjik e Kulturor”, Enver Hoxha përmes një fjalimi të mbajtur më 6 shkurt 1967 porositi “zhdukjen” e besimit fetar në Shqipëri, duke ndaluar me ligj çdo shprehje të saj, e cila do të shoqërohej me ndëshkime të tmerrshme, që ende sot kanë mbetur në histori.

“Shteti nuk njeh asnjë fe dhe përkrah e zhvillon propagandën ateiste për të rrënjosur te njerëzit botëkuptimin materialist shkencor,“-shkruhej në Kushtetutë, ndërsa ateizmi u përforcua po ashtu me një ligj të 1975 që detyronte t’u viheshin fëmijëve emra jofetarë. Por “lavazhi” nuk kishte përfunduar me kaq.

Ligji i Reformës Agrare, i cili ishte miratuar në gusht 1945, vetëm pak pas ardhjes në pushtet të Partisë së Punës, nisi shpronësimi masiv i tokave që i përkisnin komuniteteve fetare. Vetëm nga Komuniteti Mysliman Shqiptar, shteti i shpronësoi 3163 hektarë tokë dhe 61.000 rrënjë ullinj, sigurisht që pa asnjë kompensim. Por duke menduar atë që erdhi më pas, marrja e pronës ishte e keqja më e vogël për komunitetet fetare në Shqipëri. Të rinj nga i gjithë vendit, por jo vetëm, ndërmorën një “aksion” për shkatërrimin e disa objekteve, duke nisur nga shenjtërora ortodokse në Shëna Vlash të Durrësit, për t’u përhapur më pas në të gjithë Shqipërinë. 

Ndonëse ishte bërë një studim për ruajtjen e kishave dhe xhamive të vjetra me vlera të trashëgimisë e të kulturës, Kisha e Shën Marisë në Vaun e Dejës edhe pse nuk funksiononte si e tillë, e mbrojtur nga shteti si Monument Kulture, u hodh në erë më 30 maj 1969. Më pas, mbrëmjen e 12 qershorit 1967, vetëm disa orë para ditës së shenjtë të kishës në Laç, dy batalione kishin rrethuar me artileri të rëndë gjithë zonën e një rreze prej 4 kilometrash duke sulmuar godinën me mortaja e topa. Vendi u përcaktua si zonë ushtarake dhe shtigjet ku kalonin besimtarët u mbyllën.

Në të njëjtën mënyrë, me shpërthime eksplozivi, tanke dhe ndërmarrje të pajisura me mjete të rënda, u shkatërruan 2172 faltore, prejt të cilave: 740 xhami, 609 kisha ortodokse, 158 kisha katolike e 530 teqe. Por “aksioni” nuk kishte të bënte vetëm me godinat…

Sipas punonjësit në Institutin e Monumenteve asokohe, Pirro Thomo, pasoi një valë shkatërrimesh jo vetëm e objekteve fetare dhe ndërtesave të tyre, por edhe e kodikëve, dokumenteve e librave fetarë, duke mos kursyer as ndërtesat që për vlerat e tyre ishin shpallur monumente kulture, duke i sjellur kështu fondit të kulturës kombëtare një dëm të pallogaritshëm. Hapësira boshe në kulturën e vendit tonë, që sot i shohim të përsëriten vetëm në Lindje, në kërdinë që bën organizata terroriste e ISIS. 

Por besimi shpirtëror, me të cilin kishin lindur dhe ishin brymosur nuk mund të zhdukej si pa të keq nga qytetarët dhe përfaqësuesit e klerit. Por e gjithë kjo rëndonte në “kurrizin” e tyre. Shifra të paimagjinueshme klerikës u shënuan në burgje internimi, për të mos folur më pas për të vdekurit, numri i saktë i të cilëve ndoshta nuk do të mësohet kurrë. Të pagëzoje një fëmijë në kohën e “Partisë së Punës”, mund të ishte një krim i barabartë me një vrasje sot. 

Megjithatë besimi nuk u zhduk kurrë… Njerëzit luteshin e faleshin në shtëpi, duke mbyllur dyer e dritare për të mbajtur larg ndonjë sy të keq që mund ta çonte fjalën në veshin e gabuar. Por kurrë nuk ndalën me ritet e tyre fetare. Ramazani u mbajt si gjithmonë, Krishtlindjet u festuan çdo 25 dhjetor, e kështu çdo datë e rëndësishme. Por gjithmonë nën zë, pa e marrë vesh askush.

Deri 23 vite më vonë. Në nëntor të vitit 1990, prifti katolik, Dom Simon Jubani, i cili edhe vetë kishte vuajtur dënimin burgjeve komuniste, mbajti meshën e parë, duke rikthyer sërish atë që na bëri ndryshe, besimin. Vlerë që sot na dallon nga popuj të tjerë, duke na bërë më tolerantë dhe të hapur ndaj besimeve të tjerë, e duke na mësuar të bashkëjetojmë në paqe me njëri-tjetrin… 

(k.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

dikur dikur enver hoxha shqiperia vend ateist enver hoxha shqiperia vend ateist

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet