LIVE UPDATES
Bota

Zbatimi i marrëveshjes së Uashingtonit, në ‘duart’ e partive politike

18 Shtator 2020, 21:00 Nga DOSJA
Zbatimi i marrëveshjes së Uashingtonit, në ‘duart’ e

Pavarësisht mospajtimeve apo kritikave të partive politike parlamentare në Kuvendin e Kosovës për marrëveshjen apo dokumentin e nënshkruar nga kryeministri i vendit, Avdullah Hoti në Shtëpinë e Bardhë më 4 shtator, ai është akt juridik i detyrueshëm, të cilin Kosova ka për obligim që ta zbatojë, thotë Enver Hasani, profesor i së Drejtës dhe Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës.

Por, zbatimi i pikave që burojnë nga ky dokument, do të jetë mjaft i vështirë, jo vetëm nga qeveria aktuale e kryeministrit Hoti, por edhe në rast se eventualisht në të ardhmen do të ketë një qeveri tjetër, shpreh mendimin analistja Donika Emini.

Kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq duke nënshkruar marrëveshjen për normalizim ekonomik në prani të presidentit amerikan, Donald Trump. Shtëpia e Bardhë, 4 shtator, 2020.

Më 4 shtator, në Uashington, kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, në praninë e presidentit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës kanë nënshkruar, veç e veç, dokumente për normalizim ekonomik prej 16 pikash, të cilat janë konsideruar si marrëveshje apo zotime të njëanshme.

Akte juridike shtesë për zbatimin e zotimit në Shtëpinë e Bardhë

Profesor Enver Hasani thotë për Radion Evropa e Lirë se marrëveshja në Uashington ka dy aspekte që ngrenë pikëpyetje: e para, se a është e detyrueshme dhe e dyta, a është e zbatueshme në formën siç është krijuar në Uashington.

Sipas tij, nuk ka asnjë dilemë që ka obligim të zbatojë marrëveshjen sepse ajo përbën një zotim, i cili është akt juridikisht i detyrueshëm.

“Sa i përket zbatimit, ky detyrim ndërkombëtar i marrë nga Kosova, ky zotim ndërkombëtar, në formën siç është, nuk mund të zbatohet, për shkak se dispozitat e saj nuk janë të vetekzekutueshme. Do të thotë, duhen akte tjera juridike zbatuese të këtij zotimi, të cilat mund të jenë amendamente kushtetuese, ligje, mund të jenë marrëveshje tjera ndërkombëtare, mund të jenë dekrete presidenciale, dekrete qeveritare. Pra, akte juridike shtesë për ta zbatuar (marrëveshjen). Ato, një pjesë e tyre, duhet të ratifikohen në kuvend”, thekson Hasani.

Gjatë raportimit të kryeministrit Hoti në Kuvendin e Kosovës më 17 shtator, lidhur me vizitën dhe marrëveshjen në Shtëpinë e Bardhë, partitë politike parlamentare, sidomos ato opozitare, kanë adresuar mjaft kritika në adresë të tij dhe për marrëveshjen e nënshkruar në Uashington.

Opozita kritikon Hotin për “koncesione” në Uashington

Lëvizja Vetëvendosje ka theksuar që “Kosova nuk del me fitore nga nënshkrimi” i Hotit dhe se kjo marrëveshje “e kthen Kosovën shumë prapa në shtetbërjen e saj”.

Shefi i Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Rexhep Selimi ka thënë se “në këtë rast, përfituesi më i madh del Serbia sepse përfitoi dalje në Adriatik, bashkëpronësi në Ujman, zhbërje të kufirit shtetëror, pra, nga kufij shtetëror në pikë të kalimit të përbashkët, realizimin e idesë për mini-Shengen”.

Partia Demokratike e Kosovës e ka fajësuar Hotin se “ka pranuar që nga dokumenti të largohet pika që parashihte njohjen e ndërsjellë ndërmjet Kosovës dhe Serbisë”.

Qeveria Hoti, është votuar me 61 vota në Kuvendin e Kosovës, gjë që e bën të brishtë atë si dhe të pafuqishme për shtyrjen e agjendave të saj në kuvend.

Analistja Donika Emini, duke folur për Radion Evropa e Lirë, shpreh mendimin që zbatimi i pikave që dalin nga marrëveshja e nënshkruar nga kryeministri Hoti në Uashington, do të jetë mjaft i vështirë. Kjo për arsyen se, sipas saj, Qeveria e Hotit vazhdon të jetë e brishtë dhe nuk e ka mbështetjen e mjaftueshme në kuvend.

“I vetmi element që mund ta shtyjë – dhe atë me mjaft zor – është vetëm pse është nënshkruar në DC (Uashington) dhe ka një klimë pozitive prej të gjitha partive politike, përveç Lëvizjes Vetëvendosje, që të kalojnë diçka që është nënshkruar në Uashington. Përndryshe, mendoj që do të ketë vështirësi të mëdha – edhe nëse është qeveria Hoti – i gjithë procesi i ratifikimit dhe marrjes së pëlqimit për ndryshimet ligjore, të cilat kërkohen. Por, nëse eventualisht ndryshon qeveria ose kemi një president, i cili nuk e mbështetë këtë agjendë politike, mund të ketë problem edhe më të madh dhe të bllokohet e gjithë marrëveshja”, thekson Emini.

Jotransparenca e qeverisë, kufizon mbështetjen për marrëveshjen

Emini shpreh mendimin që Kosova nuk ka fuqi politike që t’i bëjë rezistencë marrëveshjes së Uashingtonit, por sipas saj, nëse do të ketë ndryshime eventuale në administratën amerikane, atëherë ka gjasa që të gjitha elementet e kësaj marrëveshje të kalojnë për zbatim në Bruksel.

Megjithatë, profesor Hasani, thotë që ndryshimi eventual në administratën amerikane nuk do të ndikojë në zbehjen e marrëveshjes së Uashingtonit.

“Unë jam i bindur që kjo marrëveshje do t’i mbijetojë ndryshimeve eventuale në administratën amerikane. Kjo është marrëveshje dy-partiake. Në pjesën dërmuese (marrëveshja) nuk i reflekton qëndrimet partiake të Partisë Republikane aktualisht. Pra, jam i bindur që marrëveshja do ta mbijetojë çdo ndryshim në administratën amerikane”, thotë Hasani.

Analistja Emini shpreh mendimin që krijimi i mundësive për zbatimin e pikave të marrëveshjes së Uashingtonit do të ishte shumë më i lehtë në rast se kryeministri Hoti do të ishte më transparent rreth procesit dhe siç tha ajo, “nuk do ta sillte vendin para aktit të kryer”. Sipas saj, në rast se procesi do të ishte më i hapur për spektrin politik dhe opinionin, marrëveshja do të mund të merrte më shumë mbështetje, por jo aq sa të konsiderohet si historike.

“Procesi është monopolizuar prej zotit Hoti, duke i izoluar kështu edhe partnerët brenda koalicionit. Dihet mirë që është raportuar vazhdimisht për problemet në mes të palës kosovare për disa pika në marrëveshje. Kjo do të thotë që nuk ka pasur transparencë. Zoti Hoti nuk e ka hapur diskutimin e brendshëm politik në raport me marrëveshjen. Nëse kjo kishte ndodhur në mënyrë më të sinqertë, besoj që do të ishte më e lehtë për t’u kaluar, sepse marrëveshja, si e tillë, nuk është ajo që e kemi pritur”, shprehet Emini.

Marrëveshja e 4 shtatorit në Uashington, për siç është thënë, normalizimin ekonomik ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, parasheh zbatimin e një sërë marrëveshjesh të arritura tashmë, siç është ajo për autostradën mes Kosovës dhe Serbisë, ajo për hekurudhat dhe për linjën ajrore.

Në kuadër të marrëveshjes, një ndër pikat parasheh hartimin e një studimi të fizibilitetit me qëllim të përdorimit të përbashkët të Liqenit të Ujmanit, si furnizues i sigurt i ujit dhe energjisë. Ky studim i fizibilitetit është thënë se do të bëhet nga Departamenti amerikan për Energji.

Në marrëveshjen e Uashingtonit, Kosova është zotuar se do të bëhet pjesë e mini-Shengenit, një nismë kjo për bashkëpunim ekonomik rajonal, që është shpallur nga Serbia, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, në tetor të vitit të kaluar.

Kosova, po ashtu, sipas marrëveshjes, do të vendosë marrëdhëniet diplomatike me Izraelin.

Marrë nga REL

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

rajoni rajoni avdullah hoti marreveshja e uashtingonit avdullah hoti marreveshja e uashtingonit

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet