Politike

Anulimi i zgjedhjeve/ Venecia për Metën: Shkeli Kushtetutën… por s’shkarkohet

  • Presidenca: Zero shkelje të Kushtetutës! U shmang gjakderdhja dhe Rajshtagu
  • Sipas ekspertëve të Komisionit të Venecias, e drejta e Presidentit për të shtyrë ose anulluar zgjedhjet është e diskutueshme dhe nuk mund të ushtrohet pa një bazë të veçantë ligjore. Sipas Komisionit të Venecias Presidenti mund t'i referohet vetëm një situate krize që është nën nivelin e veprimit të masave të jashtëzakonshme.
    Featured image of article: Anulimi i zgjedhjeve/ Venecia për Metën: Shkeli Kushtetutën… por s’shkarkohet Komisioni i Venecias, Presidenti Ilir Meta dhe raporti i Komisionit të Venecias
    Përditësuar:

    TIRANË– Përgjigja pritej në ditët e para të muajit tetor, por Komisioni i Venecias ka përfunduar hetimin për Ilir Metën që sot. Sipas informacioneve Komisioni i Venecias, i cili po heton shkeljet e Kushtetutës së Shqipërisë nga presidenti Ilir Meta lidhur me krizën e 30 qershorit, ka dhënë një opinion paraprak.

    Në një raport të përgatitur prej këtij komsioni bëhet me dije se Meta e ka shkelur Kushtetutën, pasi ka tejkaluar kompetencat e tij për anulimin e zgjedhjeve të 30 qershorit. “Shtyrja e zgjedhjeve pa një bazë të qartë ligjore, është tejkalim i Kushtetutës, por jo shkak për shkarkimin e Presidentit”, ky është konkluzioni i Opinionit të Komisionit të Venecias në përgjigje të kërkesës së dërguar nga Kuvendi i Shqipërisë.

    Sipas ekspertëve të Komisionit të Venecias, e drejta e Presidentit për të shtyrë ose anulluar zgjedhjet është e diskutueshme dhe nuk mund të ushtrohet pa një bazë të veçantë ligjore. Sipas Komisionit të Venecias Presidenti mund t’i referohet vetëm një situate krize që është nën nivelin e veprimit të masave të jashtëzakonshme. Prandaj një “nivel më i ulët” i krizës nuk mund të justifikojë anulimin ose shtyrjen e zgjedhjeve nga një organ publik, që nuk e ka shprehimisht këtë të drejtë.

    Garantimi i zgjedhjes mes disa alternativave, shmangia e mundshme e konflikteve në shoqëri dhe ruajtja e demokracisë, mund të konsiderohet si qëllime të ligjshme për shtyrjen e zgjedhje. Por, edhe pse Presidenti mund të ketë ndjekur një qëllim të ligjshëm për shtyrjen e zgjedhjeve, as Kushtetuta dhe as Kodi Zgjedhor nuk përcaktojnë ndonjë fuqi të përgjithshme që Presidenti të anulojë zgjedhjet dhe të caktojë një datë të re. Komisioni i Venecias arrin në përfundimin se bojkoti i zgjedhjeve nga partitë kryesore të opozitës nuk është shkak i mjaftueshmë për të shtyrë apo anuluar zgjedhjet.

    Duke marrë në konsideratë qëllimin legjitim që ka ndjekur Presidenti dhe veprimet e kryera prej tij, edhe pse vlerëson se për këtë vendimin duhet ta marrë Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë dhe Kuvendi i Shqipërisë, Komisioni i Venecias, është i mendimit se anulimi dhe shtyrja e më vonshme e zgjedhjeve lokale nuk plotësojnë kriteret e domosdoshme për t’u konsideruar një shkelje e rëndë e Kushtetutës që sjell shkarkimin e Presidentit.

     

     

    KONKULZIONET E VENECIAS

    Në mungesë të një dispozite ligjore të posacme, Presidenti mund të anulojë zgjedhjet për organet e qeverisjes vendore vetëm në një situate që plotëson kriteret për marrjen e masave të jashtëzakonshme.

    Anulimi i zgjedhjeve është i mundur vetëm në situata që plotësojnë kërkesën për shpalljen nga autoritetet shtetërore të masave të jashtëzakonshme. Në rastin konkret, rregullat kushtetuese për marrjen e masave të jashtëzakonshme nuk janë ndjekur në këtë rast dhe as nuk kishte një konsensus politik, i cili do të lejonte këtë krijimin e një baze ligjore ad hoc për shtyrjen e zgjedhjeve.

    Anulimi i zgjedhjeve ndikon gjithashtu në të drejtat për të zgjedhur të njohura instrumentet ndërkombëtare për mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe çdo ndërhyrje kërkon respektimin e parimit të proporcionalitetit.

    Mungesa e një baze ligjore dhe disponueshmëria e alternativave (shtyrja e zgjedhjeve sipas masave të jashtëzakonshme sipas nenit 170 të Kushtetutës ose rifillimit të dialogu politik pas zgjedhjeve) bën ndërhyrjen në të drejtat pë të zgjedhur joproporcionale.

    Bojkoti elektoral nga partitë politike, edhe nëse ato përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të elektorati nuk mund të ndalojnë mbajtjen e zgjedhjeve të rregullta. Përndryshe, këto parti do të kishin një mjet për të parandaluar plotësisht çdo zgjedhje.

    Megjithëse Presidenti tejkaloi kompetencat e tij kushtetuese duke anuluar dhe shtyrë zgjedhjet lokale përtej mandatit zgjedhor të autoriteteve lokale pa një bazë të veçantë ligjore, rrethanat që e diktuan mund të çojnë në përfundimin se akti i tij nuk mund të jetë i një natyre mjaft serioze që passjell shkarkimin e Presidentit.

    (A.B. Dosja.al)

    2 Komente në “Anulimi i zgjedhjeve/ Venecia për Metën: Shkeli Kushtetutën… por s’shkarkohet

    1. Pse ky raport nuk erdhi para zgjedhjeve te 30 qershorit?

      1 ose eshte deshire qe ‘ta leme ta zghidhin vete’
      2 ose eshte nje argument per te thene ‘ ka shqiptaret nuk bejne dot zgjedhje, si ti fusim ne europe’
      3 si mundet qe nje komisjon qe ka detyre respektin e te drejtave te njeriut te mos rrespektoje fjalen e 1/3 te popullsise se nje vendi = opozita qe nuk ishte ne parlament. Mbrojtja e minorancave nuk eshte detyre e ketij komisjoni?

    2. Shoku Dritan, ky raport nuk erdhi para "zgjedhjeve" te dates 30 qershor, sepse kerkesa e kryetarit te parlamentit shqiptar dhe e disa subjekteve te tjera drejtuar ketij komisioni u be ne gjysmen e dyte te korrikut (shiko letrat derguar ketij komisioni tek faqja zyrtare e Komisionit te Venecias).

    Shto Koment