LIVE UPDATES
Bota

Treg i pakontrolluar i naftës në Kosovë, brenda katër muajve çmimet u rritën deri 25 cent

12 Shkurt 2022, 08:46 Nga DOSJA
Treg i pakontrolluar i naftës në Kosovë, brenda katër muajve

Rritja e çmimeve të naftës dhe benzinës në Kosovë ka shënuar nivelin më të lartë në 20 vitet e fundit, thonë zyrtarë nga Shoqata e Naftëtarëve të Kosovës. Sipas tyre, çmimet e naftës në Kosovë sillen nga 1.25 euro deri në 1.35 euro, ndërsa çmimet e benzinës nga 1.27 euro deri në 1.36 euro. Brenda 3-4 muajve, këto çmime janë rritur për 20 deri në 25 centë. Fadil Berjani, kryetar i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, thotë për Radion Evropa e Lirë se niveli i këtyre çmimeve varet nga përcaktimi i çmimeve të naftës dhe derivateve të saj nga Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC), si dhe nga bursa ndërkombëtare.

Sipas tij, kur ka reduktim të prodhimit të naftës dhe derivateve të saj në tregjet botërore, atëherë edhe çmimet rriten. Megjithatë, ai e vlerëson të çuditshëm hovin e fundit.

“Çdo ditë, gjatë tërë muajit janar dhe këtij muaji [shkurt], po ashtu në muajt dhjetor dhe nëntor [të vitit të kaluar] ka pasur vetëm rritje. S’ka pasur asnjëherë zbritje. Kjo është e çuditshme dhe kjo nuk ka ndodhur asnjëherë. Por, kjo është duke ndodhur për momentin. Çdo ditë kemi rritje 25 dollarë për tonë. Zbritje të çmimit ka pasur vetëm mbrëmë [më 7 shkurt] për një dollar më pak. Kjo nuk çon peshë fare”, thotë Berjani për Radion Evropa e Lirë.

Sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare, në rritjen e çmimeve kanë ndikuar tensionet gjeopolitike dhe pabarazia në rritje midis ofertës dhe kërkesës. Berjani thotë se kompanitë, që furnizojnë me naftë në Kosovë, këtë derivat me shumicë e blejnë me çmim prej 1.21 eurosh për litër. Ky çmim, sipas tij, është i lartë dhe reflekton edhe në çmimin e lartë të shitjes me pakicë te konsumatorët.

Berjani, pa dhënë shumë detaje, thotë se ka indikacione se çmimet e naftës dhe benzinës mund të shënojnë rënie në ditët në vijim, për shkak se këto çmime mund të shënojnë rënie edhe në tregjet botërore.

Naftëtarët “vonohen” për t’i liruar çmimet

Por, Zahir Latifi, ngasës i taksisë në Prishtinë, është skeptik. Ai thotë për Radion Evropa e Lirë se përvojat e deritashme kanë treguar se edhe kur bien çmimet në bursë, naftëtarët e Kosovës vonojnë zbritjen e çmimeve. Për më tepër, shton ai, çmimet nuk kthehen në nivelin paraprak.

“Këta [naftëtarët e Kosovës] jo që e vonojnë, por nuk e lirojnë fare. Vetëm nëse çmimi në bursë bie skajshëm, këtu e lirojnë për 5 ose 10 centë. Këta tanët përtojnë t’i lirojnë. Për t’i shtrenjtuar janë të parët, ndërkaq për t’i liruar, jo”, thotë Latifi.

Kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Berjani, nuk e mohon se rënia çmimeve në Kosovë vonon pas rënies së çmimeve në bursë.

“Është e vërtetë që kur ka ngritje çmimesh, kjo ndodh më shpejt. Kur zbresin, kjo shkon më ngadalë. Bizneset thirren në atë se kanë stoqe. Në qoftë se, ta zëmë, unë sot kam marrë derivate me një çmim të lartë dhe nesër çmimet bien dhe duhet shitur me çmim të ulët… kjo është ajo kontradikta që bizneset gjithmonë arsyetohen se kanë stoqe me çmime të larta”, thotë Berjani.

Dyshimet për fiksim të çmimeve

Pas rritjes së fundit të çmimeve të naftës dhe benzinës, disa shprehin dyshimet se naftëtarët po i kurdisin çmimet. Një qytetar në Prishtinë, i cili u prezantua për REL-in me emrin Afrim, thotë se çmimet e naftës dhe benzinës të kompanive të ndryshme në periferi apo jashtë qytetit të Prishtinës, dallojnë me çmimet që ofrojnë pikat e karburanteve brenda qytetit. Madje, sipas tij, çmimet e furnizimit dallojnë edhe në pika të ndryshme të së njëjtës kompani. Por, siç thotë ai, brenda qytetit, ose në zonat ku në më pak se dhjetë kilometra gjenden disa pika furnizimi të kompanive të ndryshme, çmimet e karburanteve janë të njëjta te të gjitha.

“Këto që janë në rreth, po i bllokojnë çmimet. I kanë të njëjta. Po merren vesh, sapo të shtrenjtohet te njëra [pompë e karburanteve] – i bëjnë të gjitha njëjtë. Pikërisht tash që është shtrenjtuar, menjëherë të gjitha të njëjtin çmim”, thotë Afrimi.

Berjani thotë se nuk ka njohuri apo informacione që kompanitë e naftës i kurdisin çmimet në zona të caktuara.

Autoriteti i Konkurrencës, jofunksional

Kurdisja e çmimeve ose marrëveshja, qoftë edhe e heshtur, për nivelizimin e çmimeve, është e ndaluar me Ligjin për mbrojtjen e konkurrencës në Kosovë. Për mbikëqyrjen e fenomeneve të tilla, institucion kompetent është Autoriteti Kosovar i Konkurrencës, i cili i përgjigjet drejtpërdrejt Kuvendit të Kosovës, ndërkohë që komisioni i këtij autoriteti propozohet nga Qeveria e Kosovës. Që nga 9 qershori i vitit të kaluar, Autoriteti Kosovar i Konkurrencës është jofunksional për shkak se kryetarit, nënkryetarit dhe tre anëtarëve të këtij komisioni u ka skaduar mandati pesëvjeçar.

Qeveria ende nuk ia ka propozuar Kuvendit të Kosovës përbërjen e re të këtij komisioni dhe, për pasojë, tregu ka mbetur pa mbikëqyrjen e këtij autoriteti. Ish-kryetari i Autoritetit Kosovar të Konkurrencës, Valon Prestreshi, thotë për Radion Evropa e Lirë se gjatë periudhës 2016-2021, praktikat kanë treguar se naftëtarët i kanë fiksuar çmimet. Ai thotë se në atë kohë, Autoriteti Kosovar i Konkurrencës ka hetuar 14 kompani të naftëtarëve në Kosovë, me pretendimin se ato kanë pasur marrëveshje të bashkërenduar dhe të heshtur për t’i fiksuar çmimet dhe për t’i mbajtur ato lart, përkundër faktit se ka pasur zbritje në bursën ndërkombëtare.

Pas hetimeve, Autoriteti Kosovar i Konkurrencës, me vendim përfundimtar, i ka ndëshkuar këto kompani me gjobë prej 4 milionë eurosh.

“Për aktualitetin, Autoriteti është jofunksional, sepse nuk ka një komision, i cili do ta ushtronte detyrën e tij për mbikëqyrjen e tregjeve të caktuara. Sipas mendimit tim, si ish-kryetar i këtij autoriteti, shumica e tregjeve të caktuara mund të koordinohen në aspektin e ngritjes dhe fiksimit të çmimit”, thotë Prestreshi.

“Çmimet uniformë, metodë e punës”

Selatin Kaçaniku, drejtor i organizatës joqeveritare “Konsumatori”, thotë se shpeshtësia e pikave të furnizimit me derivate në Kosovë nxit dyshime për mundësitë e mbijetesës së tyre si biznese. Sipas tij, ato detyrohen t’i fiksojnë çmimet, madje pa një marrëveshje verbale, por të heshtur. E njëjta situatë, siç thotë Kaçaniku, është edhe në tregjet tjera të furnizimit me artikuj tjerë të konsumit.

“Uniforma tashmë është bërë edhe metodë e punës ndërmjet prodhuesve, tregtarëve dhe shërbyesve të ndryshëm. Do të thotë, ata tashmë e kanë një shabllon dhe nuk kanë nevojë të ulen dhe të merren vesh. Pra, është formula dhe ata e ndjekin formulën. Sinjali [për ngritjen e çmimeve], zakonisht kohëve të fundit, vjen ose përmes tregut global ose përmes ndikimit të pandemisë”, thotë Kaçaniku për Radion Evropa e Lirë.

Heshtja e Qeverisë për funksionalizimin e Autoritetit të Konkurrencës

Deputeti kosovar, Ferat Shala, kryetar i Komisionit parlamentar për Ekonomi, Industri, Ndërmarrësi dhe Tregti, thotë se në Kuvendin e Kosovës ende nuk ka arritur propozimi i Qeverisë së Kosovës për përbërjen e re të komisionit udhëheqës të Autoritetit Kosovar të Konkurrencës, ndonëse shqetësimet për një gjë të tillë, siç thotë ai, tashmë janë ngritur disa herë.

“Si Komision i kemi shprehur, së paku dy herë, këto shqetësime dhe i kemi kërkuar edhe publikisht [Qeverisë] që të plotësohen bordet dhe zyrat e rregullatorëve të ndryshëm, por, fatkeqësisht, deri më sot nuk kemi asnjë lëvizje”, thotë Shala.

Radio Evropa e Lirë i është drejtuar Qeverisë së Kosovës me pyetjet se cilat janë arsyet që deri më tash nuk i ka dërguar në Kuvendin e Kosovës propozimet për përbërjen e komisionit të Autoritetit Kosovar të Konkurrencës, si dhe a ka gjasa që së shpejti të adresohet ky problem. Deri në publikimin e këtij teksti, Qeveria e Kosovës nuk ka kthyer përgjigje.

Marrë nga REL

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

rajoni rajoni cmimi i naftes ne kosove kosove cmimi i naftes ne kosove kosove

Sondazh

Poll
Bota 12 Shkurt 2022, 07:25

Dosja “Titanik”, 8 të akuzuar pranojnë fajin

Ish-zyrtarët qeveritarë Mile Janakieski, Gordana Jankullovska dhe Martin Protugjer dhe pesë të akuzuar të tjerë kanë pranuar fajin për parregullsitë zgjedhore n...

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria