LIVE UPDATES
Bota

Situata në Ukrainë: Çfarë është NATO dhe pse Rusia nuk i beson?

16 Shkurt 2022, 15:27 Nga DOSJA

EUROPË- Vendet anëtare të NATO-s po peshojnë se sa larg nwse duhet të shkojnë për të ndihmuar Ukrainën, përballë një pushtimi të mundshëm rus. Aleanca – e cila përfshin SHBA-në, Britaninë e Madhe, Francën dhe Gjermaninë – po rrit gatishmërinë ushtarake dhe ndihmën për Ukrainën.

Çfarë është NATO?

NATO – Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut – është një aleancë ushtarake e formuar në vitin 1949 nga 12 vende, duke përfshirë SHBA-në, Kanadanë, Britaninë e Madhe dhe Francën. Anëtarët bien dakord t’i vijnë në ndihmë njëri-tjetrit në rast të një sulmi të armatosur kundër një shteti anëtar. Qëllimi i saj fillimisht ishte të minimizonte kërcënimin e zgjerimit rus të pasluftës në Evropë. Në vitin 1955 Rusia Sovjetike iu përgjigj NATO-s duke krijuar aleancën e saj ushtarake të vendeve komuniste të Evropës Lindore, të quajtur Pakti i Varshavës. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik në 1991, një numër i vendeve të ish-Traktatit të Varshavës u bënë anëtarë të NATO-s. Aleanca tani ka 30 anëtarë.

Cila është çështja aktuale e Rusisë me NATO-n dhe Ukrainën?

Ukraina është një ish-republikë sovjetike në kufi me Rusinë dhe BE-në. Nuk është një anëtar i NATO-s, por është një “vend partner” – kjo do të thotë se ekziston një mirëkuptim që mund të lejohet të bashkohet me aleancën diku në të ardhmen. Rusia kërkon garanci nga fuqitë perëndimore se kjo nuk do të ndodhë kurrë. Megjithatë, SHBA po refuzon të ndalojë Ukrainën nga anëtarësimi në NATO, duke thënë se si një vend sovran duhet të jetë i lirë të vendosë për aleancat e veta të sigurisë. Ambasadori i Ukrainës në Mbretërinë e Bashkuar, Vadym Prystaik tha se kohët e fundit se Ukraina ishte e gatshme të ishte “fleksibile” mbi qëllimin e saj për t’u bashkuar me aleancën ushtarake perëndimore. Megjithatë, një zëdhënës i Presidentit Volodymyr Zelensky e kundërshtoi, duke thënë se Ukraina mbetet e përkushtuar ndaj aspiratave të saj për t’u bashkuar me NATO-n dhe BE-në, siç përcaktohet në kushtetutën e saj. Ukraina ka një popullsi të madhe ruse etnike dhe lidhje të ngushta sociale dhe kulturore me Rusinë. Strategjikisht, Kremlini e sheh atë si oborrin e shtëpisë së Rusisë.

Për çfarë tjetër shqetësohet Rusia?

Presidenti Putin pretendon se fuqitë perëndimore po përdorin aleancën për të rrethuar Rusinë dhe ai dëshiron që NATO të ndërpresë aktivitetet e saj ushtarake në Evropën Lindore. Ai ka argumentuar prej kohësh se SHBA-ja thyen garancinë që dhanë në vitin 1990 se NATO nuk do të zgjerohej drejt lindjes. Ndërsa NATO hedh poshtë pretendimet e Rusisë dhe thotë se vetëm një numër i vogël i vendeve anëtare të saj ndajnë kufijtë me Rusinë dhe se ajo është veçse një aleancë mbrojtëse.

Shumë besojnë se grumbullimi aktual i trupave ruse në kufirin ukrainas mund të jetë një përpjekje për të detyruar Perëndimin të marrë seriozisht kërkesat e sigurisë së Rusisë.

Çfarë ka bërë NATO në të kaluarën për Rusinë dhe Ukrainën?

Kur ukrainasit rrëzuan presidentin e tyre pro-rus në fillim të vitit 2014, Rusia aneksoi gadishullin jugor të Krimesë të Ukrainës. Ai gjithashtu mbështeti separatistët pro-rusë që pushtuan zona të mëdha të Ukrainës lindore. NATO nuk ndërhyri, por u përgjigj duke vendosur trupa në disa vende të Evropës Lindore për herë të parë.

Ajo ka katër grupe luftarake shumëkombëshe me madhësi batalioni në Estoni, Letoni, Lituani dhe Poloni, dhe një brigadë shumëkombëshe në Rumani. NATO gjithashtu ka zgjeruar policimin e saj ajror në shtetet baltike dhe Evropën Lindore për të kapur çdo avion rus që shkel kufijtë e shteteve anëtare. Rusia dëshiron që këto forca të largohen.

Çfarë angazhimesh i ka dhënë NATO Ukrainës?

Presidenti i SHBA Joe Biden ka thënë se Rusia do të paguajë një “çmim të shtrenjtë” për pushtimin e Ukrainës dhe po dërgon përforcime në Evropë. Shtetet e Bashkuara po dërgojnë gati 3,000 trupa shtesë në Poloni dhe Rumani për të forcuar mbrojtjen e Evropës Lindore. SHBA ka vënë në gatishmëri edhe 8500 trupa të tjera të gatshme luftarake. Pentagoni thotë se ata do të vendosen vetëm nëse NATO vendos të aktivizojë një forcë të reagimit të shpejtë.

Ai shtoi se nuk ka plane për të vendosur ndonjë trupë amerikane në Ukrainë. Ministrja e Jashtme gjermane Annalena Baerbock ka paralajmëruar se çdo përshkallëzim i mëtejshëm ushtarak “do të sjellë një çmim të lartë për regjimin rus – ekonomik, politik dhe strategjik”.

Downing Street tha se Mbretëria e Bashkuar pajtohet se “aleatët duhet të marrin përgjigje të shpejta ndëshkuese, duke përfshirë një paketë të paprecedentë sanksionesh”.

A është NATO e bashkuar për Ukrainën?

Presidenti Biden ka thënë se ka “unanimitet të plotë” me liderët evropianë për Ukrainën, por ka pasur dallime në mbështetjen që kanë ofruar vende të ndryshme. SHBA thotë se po dërgon armë me vlerë 200 milionë dollarë, duke përfshirë raketat antitank Javelin dhe raketat anti-ajrore Stinger, dhe ka lejuar vendet e tjera të NATO-s të furnizojnë Ukrainën me armë të prodhuara nga SHBA.

Mbretëria e Bashkuar po furnizon Ukrainën me 2000 raketa antitank me rreze të shkurtër dhe ka dërguar personel ushtarak për të trajnuar ushtrinë ukrainase se si t’i përdorë ato. Aktualisht ka mbi 1000 trupa në grupe luftarake në Evropën Lindore, në Estoni dhe Poloni. Mbretëria e Bashkuar gjithashtu po dërgon 350 trupa të tjera në Poloni dhe i propozon NATO-s të dyfishojë fuqinë e saj në Estoni me 900 trupa shtesë. Ajo po shqyrton gjithashtu dërgimin e më shumë avionëve RAF në Evropën Jugore dhe dërgimin e një anije patrullimi detar dhe një shkatërrues në Mesdheun Lindor.

Po ashtu, ka urdhëruar 1000 trupa të jenë në gjendje gatishmërie për të ofruar mbështetje në rast të një krize humanitare të shkaktuar nga çdo agresion rus. Por sekretarja e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar, Liz Truss thotë se është “shumë e pamundur” që këto trupa të vendosen për të luftuar në Ukrainë. Disa anëtarë të NATO-s, duke përfshirë Danimarkën, Spanjën, Francën dhe Holandën, po dërgojnë avionë luftarakë dhe anije luftarake në Evropën Lindore për të forcuar mbrojtjen në rajon.

Megjithatë, Gjermania ka refuzuar kërkesën e Ukrainës për armë mbrojtëse, në përputhje me politikën e saj për të mos dërguar armë vdekjeprurëse në zonat e konfliktit. Në vend të kësaj do të dërgojë ndihmë mjekësore dhe 5000 helmeta. Presidenti Macron i Francës ndërkohë ka bërë thirrje për dialog me Rusinë për të de-përshkallëzuar situatën.

Marrë dhe përkthyer nga BBC

(k.m/dosaj.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota konflikti rusi-ukraine nato konflikti rusi-ukraine nato


Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet