LIVE UPDATES
Bota

Simbol i tërheqjes së superfuqisë SHBA

11 Shtator 2021, 07:51 Nga DOSJA
Simbol i tërheqjes së superfuqisë SHBA

Sulmi terrorist i 11 shtatoritnë SHBA e goditi në zemër Amerikën. Shumëfish. Një sulm, që në këtë formë nuk kishte ndodhur kurrë në tokën amerikane. Jo vetëm përsa i përket numrit të të vdekurve dhe plagosurve. Por edhe për shkak të precizionit, me të cilin terroristët shkatërruan brenda një ore simbolet e fuqisë ekonomike dhe ushtarake në botë. Vetëm falë disa pasagjerëve të guximshëm avioni i katërt pas Qendrës Botërore të Tregtisë e Pentagonit nuk e vazhdoi fluturimin e vdekjes në Shtëpinë e Bardhë apo Capitol.

Tronditja ekzistenciale gati e harruar

Sot 20 vite më vonë ky shok, kjo tronditje ekzistenciale pothuajse do ishte harruar. Sidomos për 30 vjeçarët e më të rinjtë që kanë shumë pak kujtime aktive për këtë ditë. Por edhe për amerikanet e amerikanët larg Nju Jorkut dhe Uashingtonit këto ngjarje do kishin hyrë në histori. Masat e sigurisë në aeroporte mund të të nervozojnë, por me radhët e gjata njerëzit u mësuan, ata i heqin vetë këpucët dhe janë gati të paguajnë 4 dollarë për një shishe ujë pas kontrollit të sigurisë. Nuk kishte për të ndryshuar ndonjë gjë në këtë drejtim edhe 20 vjet pas sulmeve terroriste.

Të gjitha këto, sikur presidenti Biden të mos e kishte lidhur tërheqjen nga Afganistani me këtë datë kaq fatale. Ai e përcaktoi 11 shtatorin si ditën kur të gjitha trupat amerikane do të largoheshin përfundimisht nga Afganistani. Për të thënë, se misioni u përmbyll me sukses.

Paragjykime islamofobe

Por për shkak të pamjeve aktuale nga Kabuli vështirë të flasësh për sukses në politikën e jashtme. Ndërsa në politikën e brendshme debati për mënyrën si duhet vepruar me refugjatët nga Afganistani ka nxitur paragjykimet islamofobe të viteve të para pas sulmeve terroriste. Duket se myslimanet dhe myslimanët po kthehen sërish në instrumente për fushata zgjedhore apo për zgjedhjet e ndërmjetme. Pamjet e para 20 vjetëve përdoren pikërisht për këtë instrumentalizim.

Për të kuptuar aktualitetin mjafton një vështrim në të shkuarën. Në shtator 2001 George W. Bush ishte në vitin e parë si president i Shteteve të Bashkuara. Ai u duartrokit mjaft për deklaratën, se do të eliminojë organizatorin e sulmeve terroriste, Osama bin Laden me të gjitha mjetet. Për vite u derdhën miliarda në luftën e ashtuquajtur luftë kundër terrorit, si shërbimet sekrete edhe ushtria u armatosën me teknologji të lartë. Narrativa e pranuar gjithkund ishte se SHBA u sulmuan nga jashtë dhe duhej bërë gjithçka për t’i dhënë fund njëherë e mirë këtij kërcënimi.

Ëndrra mori fund

Por me çdo vit, me të cilin zbeheshin pamjet e kullave duke u rrëzuar, ra gatishmëria për të sakrifikuar jetë të tjera njerëzish dhe shpenzuar miliarda për luftëra që dukej se nuk do merrnin fund. Elita politike ishte futur në një grackë. Për të justifikuar luftërat, nuk mund të bëhej më fjalë për luftë kundër rrjeteve terroriste pas vrasjes së Osama Bin Ladenit në vitin 2011 në Pakistan .

Gjithnjë e më shumë po flitej për mbështetjen e forcave demokratike. Me qëllimin që të shndërrohej Afganistani në një shtet sipas modelit perëndimor. Si në Vietnam ekzistonte iluzioni, se mund të eksportohej sistemi politik për të mbrojtur kështu botën nga komunizmi, ekstremizmi dhe terrorizmi. Kjo ëndërr ka marrë fund. Joe Biden nuk le asnjë dyshim tani, që SHBA aktivitetet e saj në politikën e jashtme do t’i kushtohen vetëm interesave të vetë vendit. Angazhimi ushtarak amerikan do të reduktohet edhe më shumë. Presidenti Biden do t’i kushtohet nevojave të politikës së brendshme si përmirësimin e infrastrukturës dhe luftës kundër katastrofës së klimës.

Kush e mbush vakuumin?

Në politikën e jashtme ka vetëm një prioritet. Lufta për pushtet me Kinën. Në Siri amerikanët ia lanë fushëbetejën Rusisë, edhe në Libi SHBA qëndroi e tërhequr. As Izraeli madje nuk do të mbështetet më tek SHBA dhe po zgjeron marrëdhëniet e tij me shtetet arabe. Se sa do të rezistojnë këto aleanca është e pasigurtë. Shumë ekspertë janë të mendimit, se frenimi për sulme asgjësuese ushtarake nuk do të jetë më aq i lartë, sa më shumë që SHBA del nga fusha e lojës. 20 vite pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit kullat në rrëzim të Qendrës Botërore të Tregtisë janë kthyer në simbol të tërheqjes së SHBA nga pozicioni i xhandarit të botës për kaq vite. Dhe në paralajmërim se duhet të krijohen aleanca të reja, nëse do duhet të pengohet që vakuumi i krijuar të mbushet me fuqitë antidemokratike.

Marre nga DW

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota ines pohl ines pohl

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet