LIVE UPDATES
Aktualitet

Shqipëria diskriminon gratë për trashëgiminë, e lartë dhe dhuna në familje

18 Shkurt 2019, 07:00 Nga DOSJA
Shqipëria diskriminon gratë për trashëgiminë, e

Indeksi SIGI 2019 tregon se është bërë përparim i qartë me angazhimet politike për të eliminuar pabarazinë gjinore në botë. Ligjet e reja nxitin barazinë dhe shfuqizojnë ligjet diskriminuese, duke përfshirë programet transformuese gjinore dhe planet e veprimit. Sidoqoftë, angazhimet politike, reformat ligjore dhe programet e ndjeshme gjinore në shumë vende ende nuk janë duke u përkthyer në ndryshime reale për gratë dhe vajzat.
“ Diskriminimi gjinor mbetet një sfidë e përjetshme dhe heterogjene për gratë dhe vajzat. Zgjidhjet e hartuara në nivel lokal, të kombinuara me legjislacionin adekuat, nevojiten të pësojnë më shumë ndryshime sociale.”- thuhet në raport, i cili ka analizuar 120 ekonomi botërore.

Sipas specifikimeve për Shqipërinë vlerësohen ligjet që u japin mundësi të barabartë burrave dhe grave, por vihet re se ka diskriminim në trashëgimi, sidomos në zonat rurale. E lartë është dhe dhuna në familje

Diskriminimi në familje

Martesa e detyruar është e ndaluar sipas Kodit Penal dhe dënohet me burgim deri në tre muaj dhe me gjobë. Martesa e fëmijëve është e pavlefshme (Kodi i Familjes, neni 39). Nuk ka masa publike për të gjeneruar përkrahje sociale për zbatimin e ligjeve mbi moshën minimale të martesës. Ligji u siguron grave të njëjtat të drejta si burrat për t’u njohur si kryefamiljari (Kodi i Familjes, neni 50). Përveç kësaj, ligji u siguron grave të njëjtat të drejta si burrat për të qenë kujdestarët ligjorë të fëmijëve të tyre gjatë martesës dhe në bashkimet joformale. Ligji u siguron grave të njëjtat të drejta si burrat për të filluar divorcin, me pëlqimin e ndërsjellë ose me kërkesën e një bashkëshorti, dhe ata kanë të njëjtat kërkesa si burrat për të përfunduar një divorc ose anullim, por studimet tregojnë se shkaku më i zakonshëm për divorc është dhuna në familje, ose kundër bashkëshortit ose kundër fëmijëve.

Praktikat zakonore diskriminuese vazhdojnë në zonat rurale sa i përket trashëgimisë së grave (FAO,2016). Martesat patriarkale, të cilat mbizotërojnë në zonat rurale dhe me të cilat një grua bashkohet me bashkëshortin e saj, shpesh i shtyn gratë të neglizhohen në trashëgiminë e familjes së tyre.

Qasje të sigurtë në burimet financiare

Ligji u siguron grave të martuara të njëjtat të drejta si burrat e martuar për të hapur një llogari bankare në një institucion financiar formal (Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi, neni 20). Gratë e martuara / të pamartuara u sigurohen të njëjtat të drejta si burrat e martuar / të pamartuar për të marrë kredi (Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi, neni 20).

Gratë përballen me pengesa në qasjen në pronësinë dhe kreditimin e tokës, veçanërisht për shkak të paaftësisë së tyre për ta përdorur tokën si kolateral (FAO, 2016). Ata mund të kenë vështirësi shtesë në qasjen e programeve të granteve pasi gratë nuk kanë tendencë të regjistrohen si pronarë tokash (FAO, 2016). Raportet sugjerojnë se janë ndërmarrë veprime të kufizuara për të përmirësuar qasjen e grave në kredi në nivel qeveritar (UN Women, d.). Si rezultat i kësaj, UN Women, në bashkëpunim me Qeverinë Shqiptare, sektorin privat dhe shoqërinë civile, zhvillon programe dhe politika rreth katër fushave, në mënyrë të veçantë për t’i siguruar grave akses më të mirë në kredi (UN Women, d.).

Të drejtat e vendit të punës

Shqipëria ka ratifikuar disa Konventa të Organizatës Ndërkombëtare të Punës, veçanërisht Konventën për Barazinë e Barabartë (Nr. 100), Konventën mbi Diskriminimin (Punësimin dhe Punën) (nr. 111), Konventën për Punëtorët me Përgjegjësitë Familjare (Nr. 156) lidhur me Rishikimin e Konventës për Mbrojtjen e Maternitetit (nr. 183).

Ligji parashikon mosdiskriminimin në bazë të gjinisë në punësim dhe mbulon promovimet në punë, kriteret e përzgjedhjes, rekrutimin, punësimin, afatet dhe kushtet, ngritjen në detyrë, trajnimin, caktimin dhe përfundimin (Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi, neni 12 & Kodi i Punës, neni 9). Përveç kësaj, ligji parashikon shpërblim të barabartë për punë me vlerë të barabartë (Kodi i Punës, neni 104).

Pagesa e lejes së lindjes ështe e paguar dhe e disponueshme për 52 javë, me 65% të pagave të paguara nga sistemi i sigurimeve shoqërore (Kodi i Punës, neni 105 dhe Ligji për Sigurimet Shoqërore, neni 27). Ligji gjithashtu ndalon punëdhënësit për të kërkuar teste të shtatëzanisë para fillimit të punësimit (Kodi i Punës, neni 105 / a). Ligji nuk kërkon që gratë të kenë lejen e burrit ose të kujdestarit të tyre ligjor për të zgjedhur një profesion ose për të regjistruar një biznes (Kodi i Familjes, neni 63). Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi ka fuqinë për të marrë dhe hetuar ankesat në bazë të diskriminimit seksual në punësim (Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi, neni 32). Përveç kësaj, një Strategji Kombëtare për Gratë Sipërmarrëse u zhvillua nga Qeveria (CEDAW, 2016). Përsa i përket veprimeve, për shembull, fondet e shtetit, sidomos fondi i ekonomisë krijuese, fondi i konkurrueshmërisë dhe fondi i
40 ndërmarrjeve të udhëhequra nga gratë (UN Women, 2015). Përveç kësaj, Ligji për parashikon trajnim profesional në zejtari për gratë (UN Women, 2015). Për më tepër, programet e nxitjes së punësimit, të zbatuara nga Qeveria, përfshinin 56% të grave dhe vajzave si pjesëmarrës (UN Women, 2015).

Megjithatë, Komiteti CEDAW (2016) thekson përqendrimin e grave në sektorin joformal, veçanërisht për gratë që u përkasin pakicave etnike dhe gjuhësore. Ndërsa vërehen disa zhvillime pozitive, hendeku i pagave gjinore mbetet i vazhdueshëm në Shqipëri (CEDAW, 2016). Gratë janë kryesisht të punësuar në tregun e punës të bazuar në shërbime dhe tentojnë të angazhohen në pozita me kohë të pjesshme (GADC, AWEN & NAGBVT, 2010). Përveç kësaj, vihet re se gratë përballen me pengesa në qasjen në pozitat vendimmarrëse (GADC, AWEN & NAGBVT, 2010). Komiteti për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore vëren më tej “prevalencën e ndarjes gjinore në ekonomi si dhe papunësinë jo të lartë të grave, që rezultojnë nga perceptimi stereotipik i roleve tradicionale të grave”.

Burimi: Monitor 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet dhuna ne familje e drejta e trashegimnise shqiperi dhuna ne familje e drejta e trashegimnise shqiperi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet