LIVE UPDATES
Aktualitet

Shqipëri, diskriminimi i grave në tregun e punës, punojnë më shumë se burrat

5 Gusht 2019, 11:46 Nga DOSJA
Shqipëri, diskriminimi i grave në tregun e punës, punojnë

Gratë në Shqipëri sipas statistikave zyrtare, hasin vështirësi më të mëdha se burrat kur bëhet fjalë për ballafaqimin me tregun e punës. Ato punojnë më shumë orë pune se burrat, dhe kanë gjithashtu më shumë orë të papaguara se ata. Mjaft gra dhe vajza hasin diskriminim gjinor gjatë perpjekjeve për t’u punësuar ose dhe ne vendin e punës, ndërsa përkeqësim ka pësuar dhe hendeku gjinor i pagave nga 6.3% në 2016 në 10.5% në 2017. Autoritetet thonë se kanë shtuar përpjekjet duke forcuar ligjet, në drejtim të nxitjes së punësimit dhe formimit profesional dhe mendojnë se ende ka punë për të bërë, kryesisht për krijimin e lehtësirave për gratë në zonat rurale si dhe në forcimin e masave për kompanitë private që abuzojnë me punën e grave. Mimoza Picari raporton nga Tirana

Gratë në Shqipëri përbëjnë afro gjysmën e popullsisë së vendit dhe zënë një vend të rëndësishëm në zhvillimet ekonomike dhe sociale. Ato hasin shpesh problematika të forta, mes të cilave dhe diskriminimi në tregun e punës edhe pse janë të mbrojtura me ligje dhe konventa të ndryshme.

Sipas anketës së forcave të punës të INSTAT, gratë kanë më pak gjasa të marrin pjesë në tregun e punës. Nje prej shembujve se si ato mbeten jashtë dhe janë të diskrimunuara është dhe dëshmia e kësaj gruaje gjatë një interviste pune një një kompani të huaj në Shqipëri.

“Teksa më kanë bërë një intervistë pune midis dy finalistëve për t’u marrë në një pozicion pune, shumë krenarë dhe të kënaqur me intervistën time më thanë kemi dhe një pyetje të fundit. Cilat janë planet e tua për familjen? E kam parë drejt ne sy dhe i kam thënë: A nuk është kjo një pyetje e jashtligjshme? Ne duhet ta bëjmë më thanë ata, sepse kandidati tjetër i lirë për 4 vitet e ardhshme, dhe ne duam të sigurohemi qe dhe ti do të jesh e lirë. Më ka cënuar në një plagë, që nuk do doja askush të më prekte, sepse isha duke u munduar të sillja në jetë një fëmijë. Kishte një kandidat tjetër, që ishte burrë, që nuk do mbetej shtatzënë në 4 vitet në vijim”, tha për Zërin e Amerikës një grua, që kërkoi të mbetej anonim.

Të jesh grua në tregun e punës më e vështirë dhe këtë e përforcjnë edhe aktivistet dhe organizatat që mbrojnë të drejtat e tyre. Shkalla e punësimit për popullsinë 15-64vjec është 64.3% burra dhe 50.3% gra të kësaj grupmoshe.

“Në një Shqipëri kaq të vështirë, të pamundur dhë të varfër ekonomikisht pozicioni I gruas është dy herë më i vështirë”– pohon Nevila Xhindi Pedagoge në Universitetin mesdhetar të Shqipërisë.

“Kemi përshëmbull 31% të vajzave dhe të grave që nuk kërkojnë punë, pra nuk janë pjesë e forcave aktive të punës sepse janë të dedikuara ndaj detyrave shtëpiake, kundrejt 2% të burrave dhe të djemve të cilët nuk kërkojnë punë sepse janë dedikuar punëve shtëpiake”– shprehet Edlira Çepani kordinatore kombëtare në Organizatën “Barazi në vendimarrje”.

Autoritetet pranojnë se ka probleme në tregun e punës në raport me barazinë gjinore, duke nënvizuar se gratë punojnë më shumë orë pune se burrat në javë. Ndryshimet e fundit ligjore nënvizojnë zyrtarë të Ministrisë së shëndetësisë dhe mbrojtjes sociale, kishin në fokus gratë.

“Disa ndryshime ligjore në ndihmë të grave janë punësimi i grave më aftësi të kufizuar, punësimi i grave nga komuniteti rom dhe egjiptian, punësimi i grave kryefamiljare, ato që janë viktima të dhunës në familje apo viktima të trafikimit”– sqaron Merita Xhafaj, eksperte në Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes sociale.

“ Gratë punojnë 5 orë në ditë më shumë në punë të papaguar, ndërkohë që burrat maksimumi i punës së papaguar që kryejnë është rreth 2 orë në ditë”- pohon Edlira Çepani kordinatore kombëtare në Organizatën “Barazi në vendimarrje”.

“Në këndvështrimin gjinor tek strategjia për aftësinë dhe punësim profesional kemi reduktimin e punës së papaguar të grave në familje duke rritur aksesin dhe cilësine e shërbimeve sociale”– shprehet Merita Xhafaj, eksperte në Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes sociale.

Një prejproblemeve që hasin kryësisht vajzat e sapodiplomuara në tregun e punës lidhet me paragjykimin në lidhje me aftësinë në raport më një djalë. Disa vajza gjatë një trajnimi për tregun e punës, në akademine e lidershipit thanë se ishin vënë në vështirësi nga pronarë të disa kompanive gjatë intervistave të punës në sektorin e administrimit.

“ Që në momentin që ne kërkojmë një punë të vogël për të bërë, është kjo pjesa që pronarët thonë se ti je vajzë, duke vënë në dyshim aftësinë drejtuese të një grupi”-pohon studentja Ermelinda Dida.

“Ajo që rëndom dëgjojmë është se menaxhimin, administrimin vetëm një burrë mund ta bëjë, gjë që nuk është absolutisht e vertetë”- thotë Egla Marqeshi, e diplomuar në administrim, politikë sociale.

“Në tregun privat ku konkurenca është e lartë, shohim që duhet të fuqizojmë masat në drejtim të monitorimit sepse e drejta e çdo individi në vendin e punës është të mos diskriminohet”– shprehet Merita Xhafaj, eksperte në Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes sociale.

Një prej problematikave të shumta lidhet edhe me pozicionin e gruas në sektorin e bujqësisë. Gratë përbëjnë afro gjysmën e fuqisë punëtorë në këtë sektor, por vështirësitë që hasin janë më të shumta së të burrave.

“Puna e grave në fshat është pa kufizime në orare, ato i shërbejnë familjes, shërbejnë në bujqësi u shërbejnë bagtëtive. Ndërsa për burrat mbiztëron emigracioni në grupmoshën e punës në fshat”– pohon Nevila Xhindi Pedagoge në Universitetin mesdhetar të Shqipërisë.

“Nëse në nivel kombëtar por dhe lokal do kemi arsmim më të rregullt, do kemi më shumë çerdhe kopshte, atëherë kemi një mundësi që gratë dhe vajzat të zgjedhin, të kënë një karrierë të barabartë dhe orë pune të barabarta më burrat dhe djemtë”– pohon Edlira Çepani kordinatore kombëtare në Organizatën “Barazi në vendimarrje”.

“Ka nevojë natyrisht që të shtohet numri i kopshteve dhe çerdheve në zonat rurale me qëllim që nënat të cilat do të punësohen apo vetëpunësohentë kenë mundësinë ku të lënë fëmijët, të mos merren gjatë gjithë kohës rritjen e fëmijeve dhe punët e shtëpisë, por edhe të angazhohen në tregun e punës”– sqaron Merita Xhafaj, eksperte në Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes sociale.

Autoritetet thonë se kanë në focus gratë në disa programe si ai për nxitjen e punësimit, në shërbimet e ndërmjetësimit, në formimin professional dhe sipërmarrje.

Të dhënat vijnë në përkeqësim kur bëhët fjalë për hendekun gjinor në paga në dëm të grave. Ai arriti në 10.5% në vitin 2017 nga 6.3% që ishte një vit më parë. Hendeku më i lartë është në sektorin e prodhimit me 22.7% dhe më i ulëti në sektorin e tregëtisë prej 3.3%, për të mërritur në zero për punëonjësit e forcavë të armatosura. Mirëpo krahasuar me mesataren e BE, prej 16.2% hendeku u pagave në Shqipëri është 6% më i ulët.

“Besoj se ende burrat paguhen më mirë se sa gratë për të njëjtat pozicione pune, qofshin këto në lidership apo në menaxhimin e kompanive të mëdha”– pohon Nevila Xhindi Pedagoge në Universitetin mesdhetar të Shqipërisë.

“Ky është një fakt që natyrisht të gjitha strukturat së bashku duhet të marrin masa për ta parandaluar, por dhe në rastet kur e konstatojnë të marrin masa për të penalizuar atë punëdhënës që shfrytëzon punën e vajzave dhë të grave”– sqaron Merita Xhafaj, eksperte në Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes sociale.

Për popullsinë 15-64 vjeç, ka një përmirësim të pjesmarrjes së grave në forcat e punës në 5 vitet e fundit, nga 50 në 57%. Por megjithë përmirësimet në legjislacion, politika dhe programe për rritjen e aksesit të grave në tregun e punës ende ka vështirësi sepse gratë duhet të përballën në vijimësi me rolet tradicionale gjinore, te cilat nuk mund t’i ndryshojne vetëm ligjet.

Marrë nga Zëri i Amerikës 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet diskriminimi i grave gratë në shqipëri diskriminimi i grave gratë në shqipëri

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet