LIVE UPDATES
Bota

Shkalla e infeksionit të koronavirusit është ende shumë e lartë. Me siguri do të ketë një valë të dytë

28 Maj 2020, 21:01 Nga DOSJA
Shkalla e infeksionit të koronavirusit është ende shumë e

Të gjithë tani i dinë bazat se nëse R është më e madhe se 1.0, epidemia do të rritet në mënyrë eksponenciale dhe nëse është më pak se 1.0, përfundimisht do të zhduket. Sipas studimeve ekzistojnë disa lloje të R: R0 që vlen për një popullatë naive pa imunitet ose ndërhyrje; dhe “R efektiv” ose Re (i quajtur gjithashtu Rt). Bëhet me dije se ajo që  dy deri në katër javë më parë mund të llogaritet nga ndryshimet në spitalet e Covid-19 ose vdekjet.

Zyra për Statistika Kombëtare (ONS) tani po bën sondazhe nacionale për të vlerësuar proporcionin e njerëzve që mbajnë virusin dhe se si ndryshon me kalimin e kohës,  por këto duhen një javë ose dy për të përpunuar dhe raportuar. Kështu, që ata shprehen se  nuk mund të jenë  shumë të sigurt për vlerën e saktë të R ditë për ditë, dhe mund të jenë edhe më pak të sigurt për variacionet rajonale që bazohen në mënyrë të pashmangshme në më pak të dhëna sesa numrat kombëtar.

Komiteti i shkencës së qeverisë, Sage, vlerëson se vlera R për Mbretërinë e Bashkuar ishte midis 0.7 dhe 1.0 në 22 maj. Kjo është një vlerë mesatare në të gjithë vendin, dhe ka një ndryshim të konsiderueshëm rajonal, ndërkohë  Re mund të jetë dy herë më i lartë në veri-lindje sesa në Londër, qendra origjinale e epidemisë së Mbretërisë së Bashkuar.

Vlera R ndryshon tek individët, me ngjarje “super-përhapëse” që shoqërohen me një pjesë të lartë të infeksioneve. Modelimi i sëmundjeve infektive dhe të dhënat e sekuencave të virusit sugjerojnë që, herët në epidemi, 10% ose më pak të bartësve të viruseve çuan në rreth 80% të infeksioneve.

Sasia e virusit që çdo individ mbartës mund të jetë pjesërisht përgjegjës për këtë, por mundësitë e tij ose të saj për të kontaktuar të tjerët  në ahengje, në vendin e punës, në restorante ose shërbime fetare janë të rrezikshme.

Vlerësimet e hershme të R0, niveli origjinal i infeksionit, për Covid-19 ishin në intervalin prej 2.0 deri në 3.0, por vlerësimet më të fundit kanë ardhur në 4.0 ose më shumë. Kjo është në thelb më e lartë se vlerësimi i zakonshëm për gripin prej rreth 1.4 deri në 2.0. Shkalla e infeksionit ra në mënyrë graduale me serinë e rekomandimeve që filluan në 12 Mars, por nuk binin në mënyrë të shpejtë deri sa u njoftua bllokimi i plotë 11 ditë më vonë.

Për të rënë në të njëjtën normë, numri R tani do të duhet të jetë rreth 0.25  dhe askush nuk mendon se ka rënë në atë nivel.

Me Re kaq afër 1.0 ka në thelb dy mundësi. Së pari, ne mund të përpiqemi të përshpejtojmë rënien e numrit të personave të infektuar- duke e sjellë Re poshtë në mënyrë që masat e testimit, gjurmimi dhe izolimi efikas të kombinuara me karantinën e ardhjeve të reja mund të na japin një shans për të shtypur virusin deri në pikën e eliminimi virtual, siç është bërë në Korenë e Jugut, Tajvan, Australi, Zelandën e Re dhe mbase Kinë. U bë e qartë nga njoftimi i kryeministrit më 10 maj për lehtësimin e bllokimit që qeveria ka zgjedhur në vend të kësaj, të hap ekonominë kur ka ende një numër të madh të të infektuarve që nuk e dinë se mbajnë virusin.

Si pasojë, niveli i vdekjes Covid-19 do të stabilizohet por mund të mos bjerë shumë më i ulët, dhe kërcënimi për njerëzit e moshuar dhe ata në shtëpi të kujdesit do të mbetet serioze. Edhe për të arritur një stabilizim në kontekstin e vendimeve të “kthimit në punë dhe shkollë” të shpallura tashmë, duhet të vendosen tre elementë kryesorë të kontrollit. Mbledhjet të çdo lloji duhet të mbeten të kufizuara në madhësi për të parandaluar ngjarje të përhapura, dhe atyre që takojnë shumë njerëz çdo ditë, siç janë punëtorët e dyqaneve, punëtorët e kujdesit dhe drejtuesit e autobusëve, duhet t’u jepen pajisje mbrojtëse dhe të testohen rregullisht. Në trenat dhe autobusët, ka implikime të dukshme për sa njerëz mund të udhëtojnë. Dhe përdorimi i mbulesave të fytyrës duhet të jetë me patjetër.

Sistemi i përcjelljes së kontakteve duhet të jetë i funksionuar në mënyrë efikase. Megjithëse një sistem i provave dhe gjurmëve po prezantohet sot, shkencëtarët tashmë kanë paralajmëruar se ai do të parandalojë më pak se 15% të infeksioneve, duke pasur parasysh numrin e madh të infektuar ende.

Nga David Hunter

Marrë nga: The Guardian

Përshati në shqip: A.K.Dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota david hunter koronavirusi ne bote david hunter koronavirusi ne bote

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet