LIVE UPDATES
Editorial

SHBA, Rusia dhe lufta e armëve

11 Gusht 2019, 06:07 Nga DOSJA
SHBA, Rusia dhe lufta e armëve

Me përfundimin e traktatit për Fuqitë e Mesme Bërthamore (INF) në fund të korrikut, ka filluar një garë e re armësh midis SHBA dhe Rusisë. Gara e fundit e armëve, ajo e viteve ’80 kulmoi në shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik. Tridhjetë vjet më vonë, gara Trump-Putin mund të çojë në shpërbërjen e Rusisë.

Presidenti i SHBA Ronald Reagan dhe udhëheqësi Sovjetik Mikhail Gorbaçov nënshkruan traktatin e INF në vitin 1987, duke ndaluar raketat bërthamore tokësore, me rreze nga 500 deri 5,500 kilometra. Muajt e fundit, Uashingtoni akuzoi Moskën për shkelje të marrëveshjes, me vënien në punë të një lloji të ri të raketave ujore, SSC-8 dhe pezulloi detyrimet e Shteteve të Bashkuara ndaj traktatit, me mbështetjen e plotë të aleatëve të NATO-s.

Si përgjigje, Presidenti Vladimir Putin paralajmëroi se Rusia do të detyrohej të fillonte zhvillimin e raketave bërthamore tokësore, me rreze të shkurtër e të mesme dhe bëri SHBA-në përgjegjëse për prishjen e traktatit. Ai parashikoi që një garë e pakontrolluar armësh do të fillonte, teksa Rusia do ndërtonte armët e ndaluara më parë.

Sidoqoftë, herën e fundit që Moska hyri në një garë armësh bërthamore me Uashingtonin, vendi u shpërbë. Reagan u bë president në vitin 1981 me tre objektiva: të rivendoste besimin e kombit Amerikan pas Luftës së Vietnamit; të rivendoste epërsinë politike dhe ushtarake amerikane; dhe të bënte të pamundur një luftë të tretë botërore, përmes eliminimit ose neutralizimit të armëve bërthamore.

Reagan dëshironte të braktiste doktrinën e shkatërrimit të sigurt reciprok, që po shkonte drejt një konflikti bërthamor, ndërsa rishikonte politikat amerikane për frenimin e Luftës së Ftohtë. Qëllimi i tij ishte të ulte përhapjen e ndikimit Sovjetik në të gjithë botën, duke sfiduar ekonominë sovjetike në rënie. Administrata e re e rriti ndjeshëm buxhetin ushtarak të Amerikës dhe i futi financat e Moskës nën një presion të madh, përmes një gare armësh.

Për të mbrojtur Amerikën nga çdo sulm bërthamor, Reagan nxiti zhvillimin e Nismës Strategjike të Mbrojtjes (SDI) ose “Star Wars” (Lufta e Yjeve), një mburojë teorikisht e padepërtueshme nga raketat bërthamore që Uashingtoni do të ndante me vendet e tjera, përfshirë BRSS. Megjithëse skeptikët pretendonin se një mburojë e plotë do të ishte e paarritshme, udhëheqësit sovjetikë hynë në panik, duke besuar se kjo do ta bënte Amerikën të paprekshme dhe të aftë të shkatërronte Bashkimin Sovjetik.

Në të njëjtën kohë, si kundërpërgjigje të vënies në dispozicion për vendet e Paktin të Varshavës të raketave sovjetike SS-20 me rreze të mesme që synonin Evropën Perëndimore, SHBA, gjithashtu, vendosi raketa Pershing II, me rreze të mesme në Evropë, të cilat ishin në gjendje të godisnin Moskën.

Kur Gorbaçovi mori përsipër udhëheqjen Sovjetike në vitin 1985, kuptoi se një garë armësh e përshpejtuar do e dëmtonte buxhetin e mbrojtjes të Rusisë dhe do të falimentonte ekonominë (sovjetike ). Si rezultat, ai angazhoi Reagan në negociata për të parandaluar programin “Star

Wars” dhe gjatë bisedimeve, filloi të lëshonte terren në lidhje me uljen e numrit të raketave bërthamore. Sidoqoftë, Reagan refuzoi të braktisë programin SDI dhe madje u largua nga seancat e bisedimeve me Gorbaçovin.

Në fillim të vitit 1989, çmimi i naftës ra në rreth 10 dollarë për fuçi dhe kështu, Bashkimi Sovjetik falimentoi e kërkoi hua domethënëse, që iu refuzuan nga Uashingtoni. Bashkimi Sovjetik u shpërbë, ndërsa komunistët humbën autoritetin; ushtria ishte demoralizuar dhe shumë popuj të mbajtur në robëri kërkuan pavarësinë nga perandoria ruse. Gara e armëve, që Moska nuk mundi ta përballonte, dha një kontribut themelor në rënien sovjetike.

Rusia është përsëri në vështirësi ekonomike dhe politike. Rritja e saj vjetore është në rënie, standardet e jetës janë duke u ulur dhe rajone të shumta të Rusisë, ashtu si ish-republikat sovjetike, janë duke u rebeluar gjithnjë e më shumë. Ndërsa Kremlini zotohet të zhvillojë dhe vërë në përdorim armë të reja, përfshi llojet e reja të armëve bërthamore, raketa ujore dhe nëndetëse të operuara me dron, burimet e tij po thahen.

Sektori ushtarako-industrial i Rusisë është në çrregullim. Industria e mbrojtjes po përballet me një borxh në rritje, sepse shteti nuk ka arritur të paguajë pajisjet ushtarake dhe nuk është në gjendje të prodhojë komponentë, importi i të cilave është i ndaluar për shkak të sanksioneve. Shumë impiante mbrojtjeje do të duhet të mbyllen përfundimisht dhe një pjesë e madhe e dy milion njerëzve të punësuar në sektorin e prodhimit për mbrojtjen mund të mbeten pa punë.

Me ndërprerje të menjëhershme, ushtria ruse nuk do të arrijë të marrë avionët, tanket dhe raketat që Putin i ka premtuar, çfarë do të kompromentojë mundësitë e Kremlinit për të vazhduar një ndërtim ushtarak. Kjo, gjithashtu, do të dëmtojë disa banka ruse që i kanë dhënë hua shuma të mëdha parash sektorit të mbrojtjes. Nëse qeveria kanalizon paratë e buxhetit të shtetit për të shpëtuar bankat dhe mban hapur impiantet e falimentuar të mbrojtjes, kjo do të krijojë pengesa të mëdha në shërbimet sociale. Një veprim i tillë ka të ngjarë të përshpejtojë trazirat sociale dhe ta shtyjë Rusinë më pranë grykës së shpërbërjes.

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial janusz bugajski rusia janusz bugajski rusia

Sondazh

Poll
Editorial 8 Gusht 2019, 15:42

Guvernatori i ri i Rusisë në Ballkan

Emrat e ambasadorëve  që shtetet e mëdha caktojnë në shtetet e vegjël, shprehin interesin ose painteresin e fuqive të mëdha për shtetin, ku i akreditojnë. Kur a...

Editorial 6 Gusht 2019, 09:26

Kush po e shkatërron policinë?

Ideja dhe premtimi per te ngritur nje njesi super speciale qe do te arrestoje te fortet e rrugeve dhe lagjeve me gezoi tej mase. Mendova “hajt per hajer”. Por t...

Editorial 5 Gusht 2019, 09:36

Evropa ime: Bota pa tё djeshme

Tendenca e minimalizmit ka vite që është në rritje. Shumë njerëz që ndodhen në fillim të moshës së rritur ose pak para daljes në pension, duan të jetojnë duke m...

Editorial 3 Gusht 2019, 05:27

Hajt se Hasha bën diçka

Psikoza që Thaçi e ka një fuqi mbinatyrore për t’i kontrolluar të gjithë proceset është e frikshme. Kjo është irracionale.Në fundin e Luftës së Dytë Botë...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet