LIVE UPDATES
Bota

Rritja e çmimeve të ushqimeve dëmton ekonomitë e varfra

1 Maj 2022, 05:25 Nga DOSJA
Rritja e çmimeve të ushqimeve dëmton ekonomitë e varfra

Në vende si Sri Lanka dhe Egjipti, ato u shtohen barrëve ekzistuese. Ekonomia e Sri Lankës ishte në rrezik shumë më parë se tanket ruse të hynin në Ukrainë.

E rënduar nga borxhet e huaja dhe e ndrydhur nga efektet e pandemisë në të ardhurat turistike, qeveria e Sri Lankës, e dëshpëruar, i kërkoi ndihmë FMN-së në fillim të vitit. Tani zhvlerësimi i monedhës dhe ndikimi i luftës në tregjet e mallrave po rrit çmimet e konsumit.

Janë mobilizuar trupat ushtarake për të plotësuar nevojat e turmave që mbajnë radhë për karburant dhe mospagimi i borxhit mund të jetë i pashmangshëm. Ndërsa rriten çmimet e gjithçkaje, nga nafta dhe gazi, tek misri dhe gruri, vendet e tjera mund të kenë frikë nga një fat i ngjashëm, shkruan The Economist.

Ushqimi përbën një pjesë modeste të buxheteve të familjeve në vendet e pasura, por përbën më shumë se 20% të shpenzimeve të konsumatorëve në pjesën më të madhe të botës në zhvillim dhe rreth 40% në Afrikën Nënsahariane.

Çmimet ishin rritur ndjeshëm gjatë dy viteve të fundit, për shkak të ndërprerjeve të prodhimit dhe motit ekstrem. Çmimet globale të ushqimeve, në terma realë, iu afruan nivelit më të lartë të të gjitha kohërave në shkurt, sipas një indeksi nga Organizata e OKB-së për Ushqimin dhe Bujqësinë. Që atëherë, do të jenë rritur edhe më shumë.

Një pasojë e kësaj është rritja e varfërisë. Qendra për Zhvillimin Global, vlerëson se 40 milionë njerëz në mbarë botën, do të shkojnë në varfëri ekstreme, si rezultat i pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

(Për efekt krahasimi, Banka Botërore vlerësoi në vitin 2021, se afërsisht 100 milionë njerëz mund të kenë rënë në varfëri, për shkak të pandemisë COVID-19.) Çmimet e larta të mallrave do të shtojnë gjithashtu tendosjet makroekonomike në shumë vende.

Borxhi total i ekonomive në zhvillim qëndroi në nivelin më të lartë të 50 viteve vitin e kaluar, në raport me PBB-në. Kostoja e shërbimit të këtyre huamarrjeve po rritet, pasi bankat qendrore në mbarë botën po fillojnë të rrisin normat e interesit për të kontrolluar inflacionin.

Kushtet e vështira ekonomike po rëndojnë mbi monedhat e tregjeve në zhvillim, duke rritur koston e borxhit në valutë dhe duke i detyruar qeveritë të shterojnë rezervat valutore në mënyrë që të mbështesin kurset e këmbimit.

Çmimet më të larta të mallrave mund të ndërlikojnë edhe më tej gjendjen fiskale për ekonomitë në zhvillim, duke pasur parasysh se shumë qeveri ofrojnë subvencione bujare për ushqimin dhe energjinë për familjet.

Rasti i Sri Lankës është një ilustrim. Rezervat e këmbimit valutor u tkurrën nga më shumë se 8 miliardë dollarë në vitin 2019, në rreth 2 miliardë dollarë në fillim të këtij viti.

Megjithëse qeveria ka kërkuar ndihmë nga India dhe Kina, ajo me siguri do të kërkojë ndihmë nga FMN-ja, me të cilën pritet të fillojë negociatat në prill (dhe mund të kërkojë një reduktim të subvencioneve si pjesë e çdo pakete shpëtimi).

Egjipti gjithashtu ka vuajtur. Ai importon gati dy të tretat e grurit që konsumon, pjesa dërmuese e të cilit vjen nga Rusia dhe Ukraina. Para pandemisë, fatura vjetore e Egjiptit për importet e ushqimit dhe energjisë arrinte në rreth 40% të rezervave të këmbimit valutor.

Duke ndier probleme, investitorët e huaj filluan të tërhiqnin para nga vendi, gjë që e detyroi qeverinë të zhvlerësonte monedhën me 14%. Më 23 mars, ajo kërkoi zyrtarisht ndihmën e FMN-së.

Sipas vlerësimeve të Bankës Botërore, të paktën një duzinë vendesh mund të jenë të paafta për të përballuar borxhet gjatë 12 muajve të ardhshëm, pasi rezervat e valutës së fortë janë të ulëta.

Disa ekonomi në Azinë Jugore dhe Afrikën Veriore, janë në rrezik; Pakistani dhe Tunizia duken veçanërisht të cenuara. Edhe tregjet në zhvillim në pozicione më të shëndetshme financiare, mund të presin që të përballen me një rritje më të ngadaltë, inflacion më të lartë dhe qytetarë më të mërzitur, si rezultat i luftës së Rusisë.

Lajmet nuk janë të gjitha të zymta. Ekonomitë që specializohen në prodhimin e mallrave më të ndërprera nga lufta, mund të korrin disa përfitime nga rritja e çmimeve. Shtetet e Gjirit Persik që eksportojnë naftë, do të grumbullojnë fitime të papritura.

Disa monedha të Amerikës Latine janë rritur në vlerë që nga shpërthimi i luftës, në pritje të fitimeve më të larta për eksportet e naftës dhe grurit. Në vitin 2021, Brazili dukej se po rrëshqiste në krizë, i rënduar nga inflacioni i lartë dhe problemet fiskale.

Lufta i ka dhënë një nxitje ekonomike vendit, i cili është një eksportues i madh mallrash. Megjithatë, për pjesën më të madhe të botës, lufta ka qenë vetëm mjerim./MONITOR

Aksidenti i rëndë në Tiranë, si mund të shmangen ngjarje të tilla?

View Results

bota bota kosto lufta ukraine-rusi ushqime kosto lufta ukraine-rusi ushqime

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet