LIVE UPDATES
Bota

Rritja e çmimeve të ushqimeve dëmton ekonomitë e varfra

1 Maj 2022, 05:25 Nga DOSJA
Rritja e çmimeve të ushqimeve dëmton ekonomitë e varfra

Në vende si Sri Lanka dhe Egjipti, ato u shtohen barrëve ekzistuese. Ekonomia e Sri Lankës ishte në rrezik shumë më parë se tanket ruse të hynin në Ukrainë.

E rënduar nga borxhet e huaja dhe e ndrydhur nga efektet e pandemisë në të ardhurat turistike, qeveria e Sri Lankës, e dëshpëruar, i kërkoi ndihmë FMN-së në fillim të vitit. Tani zhvlerësimi i monedhës dhe ndikimi i luftës në tregjet e mallrave po rrit çmimet e konsumit.

Janë mobilizuar trupat ushtarake për të plotësuar nevojat e turmave që mbajnë radhë për karburant dhe mospagimi i borxhit mund të jetë i pashmangshëm. Ndërsa rriten çmimet e gjithçkaje, nga nafta dhe gazi, tek misri dhe gruri, vendet e tjera mund të kenë frikë nga një fat i ngjashëm, shkruan The Economist.

Ushqimi përbën një pjesë modeste të buxheteve të familjeve në vendet e pasura, por përbën më shumë se 20% të shpenzimeve të konsumatorëve në pjesën më të madhe të botës në zhvillim dhe rreth 40% në Afrikën Nënsahariane.

Çmimet ishin rritur ndjeshëm gjatë dy viteve të fundit, për shkak të ndërprerjeve të prodhimit dhe motit ekstrem. Çmimet globale të ushqimeve, në terma realë, iu afruan nivelit më të lartë të të gjitha kohërave në shkurt, sipas një indeksi nga Organizata e OKB-së për Ushqimin dhe Bujqësinë. Që atëherë, do të jenë rritur edhe më shumë.

Një pasojë e kësaj është rritja e varfërisë. Qendra për Zhvillimin Global, vlerëson se 40 milionë njerëz në mbarë botën, do të shkojnë në varfëri ekstreme, si rezultat i pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

(Për efekt krahasimi, Banka Botërore vlerësoi në vitin 2021, se afërsisht 100 milionë njerëz mund të kenë rënë në varfëri, për shkak të pandemisë COVID-19.) Çmimet e larta të mallrave do të shtojnë gjithashtu tendosjet makroekonomike në shumë vende.

Borxhi total i ekonomive në zhvillim qëndroi në nivelin më të lartë të 50 viteve vitin e kaluar, në raport me PBB-në. Kostoja e shërbimit të këtyre huamarrjeve po rritet, pasi bankat qendrore në mbarë botën po fillojnë të rrisin normat e interesit për të kontrolluar inflacionin.

Kushtet e vështira ekonomike po rëndojnë mbi monedhat e tregjeve në zhvillim, duke rritur koston e borxhit në valutë dhe duke i detyruar qeveritë të shterojnë rezervat valutore në mënyrë që të mbështesin kurset e këmbimit.

Çmimet më të larta të mallrave mund të ndërlikojnë edhe më tej gjendjen fiskale për ekonomitë në zhvillim, duke pasur parasysh se shumë qeveri ofrojnë subvencione bujare për ushqimin dhe energjinë për familjet.

Rasti i Sri Lankës është një ilustrim. Rezervat e këmbimit valutor u tkurrën nga më shumë se 8 miliardë dollarë në vitin 2019, në rreth 2 miliardë dollarë në fillim të këtij viti.

Megjithëse qeveria ka kërkuar ndihmë nga India dhe Kina, ajo me siguri do të kërkojë ndihmë nga FMN-ja, me të cilën pritet të fillojë negociatat në prill (dhe mund të kërkojë një reduktim të subvencioneve si pjesë e çdo pakete shpëtimi).

Egjipti gjithashtu ka vuajtur. Ai importon gati dy të tretat e grurit që konsumon, pjesa dërmuese e të cilit vjen nga Rusia dhe Ukraina. Para pandemisë, fatura vjetore e Egjiptit për importet e ushqimit dhe energjisë arrinte në rreth 40% të rezervave të këmbimit valutor.

Duke ndier probleme, investitorët e huaj filluan të tërhiqnin para nga vendi, gjë që e detyroi qeverinë të zhvlerësonte monedhën me 14%. Më 23 mars, ajo kërkoi zyrtarisht ndihmën e FMN-së.

Sipas vlerësimeve të Bankës Botërore, të paktën një duzinë vendesh mund të jenë të paafta për të përballuar borxhet gjatë 12 muajve të ardhshëm, pasi rezervat e valutës së fortë janë të ulëta.

Disa ekonomi në Azinë Jugore dhe Afrikën Veriore, janë në rrezik; Pakistani dhe Tunizia duken veçanërisht të cenuara. Edhe tregjet në zhvillim në pozicione më të shëndetshme financiare, mund të presin që të përballen me një rritje më të ngadaltë, inflacion më të lartë dhe qytetarë më të mërzitur, si rezultat i luftës së Rusisë.

Lajmet nuk janë të gjitha të zymta. Ekonomitë që specializohen në prodhimin e mallrave më të ndërprera nga lufta, mund të korrin disa përfitime nga rritja e çmimeve. Shtetet e Gjirit Persik që eksportojnë naftë, do të grumbullojnë fitime të papritura.

Disa monedha të Amerikës Latine janë rritur në vlerë që nga shpërthimi i luftës, në pritje të fitimeve më të larta për eksportet e naftës dhe grurit. Në vitin 2021, Brazili dukej se po rrëshqiste në krizë, i rënduar nga inflacioni i lartë dhe problemet fiskale.

Lufta i ka dhënë një nxitje ekonomike vendit, i cili është një eksportues i madh mallrash. Megjithatë, për pjesën më të madhe të botës, lufta ka qenë vetëm mjerim./MONITOR

Aksidenti i rëndë në Tiranë, si mund të shmangen ngjarje të tilla?

View Results

bota bota kosto lufta ukraine-rusi ushqime kosto lufta ukraine-rusi ushqime

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë