LIVE UPDATES
Bota

Raporti vjetor i klimës/ Viti 2020 shënohet si një nga tre vitet më të nxehta, bllokimi nga koronavirusi nuk dha efekt në

2 Dhjetor 2020, 15:36 Nga DOSJA
Raporti vjetor i klimës/ Viti 2020 shënohet si një nga tre vitet

Raporti vjetor i klimës i Organizatës Meteorologjike Botërore (WMO), ka përpiluar në listë lidhur me ekstremin e motit dhe katastrofave natyrore, si dhe vrojtimin e gjërave që do të vijnë. Rezultati është bazuar me të dhënat e analizuara nga janari në tetor, nën shqtrtimin nga dhjetra ekspertë dhe organizata ndërkombëtare.

Ky raport vlerëson se viti 2020 ishte një nga tre vitet më të ngrohta të regjistruara në katër vitet e fundit. Temperatura mesatare globale është rreth 1.2 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale. Nivelet e gazit që bllokojnë nxehtësinë arrijnë një rekord të ri, pavarësisht bllokimit të koronavirusit

Shqetësuese këtë vit ka qenë jashtëzakonisht nxehtësia, pavarësisht nga efektit ftohës i “La Niña”. Fenomeni i përsëritur i klimës, i cili u zhvillua në gusht dhe u forcua në tetor, normalisht shoqërohet me temperatura nën normale të sipërfaqes së detit në Oqeanin Paqësor të shkaktuara nga ndryshimet në erërat, presionin e ajrit dhe reshjet e shiut.

Efektet e “La Niña” veprojnë për të ftohur temperaturat e të gjithë planetit, si kondicionimi natyror i ajrit për Tokën. Por ndikimi i saj ka qenë më shumë se i kompensuar nga nxehtësia e bllokuar në atmosferë nga gazrat serë, vlerëson WMO.

Sekretari i përgjithshëm i grupit Petteri Taalas tha se në të kaluarën, vitet e pazakonta të ngrohta, të tilla si 2016, përkuan me një ngjarje të fortë “El Niño”, e cila është e kundërta e “La Niña” dhe shkakton temperatura mbi mesataren e sipërfaqes së detit dhe kështu temperaturat më të ngrohta globale

“Pavarësisht nga kushtet aktuale të La Niña, ky vit tashmë ka treguar afërsisht rekord të nxehtësisë të krahasueshëm me rekordin e mëparshëm të vitit 2016,” tha Taalas në një njoftim për shtyp që shoqëronte raportin kryesor. WMO gjithashtu tha se periudha midis 2011 dhe 2020 ishte dekada më e ngrohtë e regjistruar.

Raporti vlerëson se trendi ka të ngjarë të vazhdojë. Ndërsa përqendrimi i gazrave serë në atmosferë u rrit në një rekord të ri të lartë këtë vit. Efektet e ngrohjes të shpejtë janë ndjerë në të gjithë botën gjatë gjithë vitit, nga nxehtësia ekstreme dhe zjarret deri në përmbytjet dhe një sezon rekord-thyer i uraganeve Atlantik. Taalas përmblodhi vitin 2020 si “edhe një vit tjetër i jashtëzakonshëm për klimën tonë”.

Miliona njerëz janë detyruar të lënë shtëpitë e tyre, disa prej tyre përgjithmonë, për shkak të motit ekstrem dhe ngjarjeve të tjera të shkaktuara ose të acaruara nga ndryshimi i klimës.  Në fund të vitit të kaluar dhe në fillim të këtij viti, Australia pësoi sezonin më të keq të zjarreve të regjistruara. Kërkimet kanë treguar se kriza e klimës i bëri ato zjarre të paktën 30% më të mundshme. Të paktën 33 njerëz dhe rreth 1 miliard kafshë vdiqën në zjarre, sipas parlamentit të Australisë. Qindra të tjerë vdiqën si rezultat i ekspozimit ndaj tymit.

Zjarret shkatërruese në SHBA perëndimore lanë të paktën 43 njerëz të vrarë këtë vjeshtë.
Ky vit solli gjithashtu shumë prova për një prirje të klimës që shkencëtarët kanë paralajmëruar për disa kohë: uraganet dhe ciklonet tropikale në të gjithë botën po bëhen më të forta dhe potencialisht më vdekjeprurëse ndërsa globi po përjeton krizën klimës.

Numri i cikloneve tropikale në mbarë botën ishte mbi mesataren në vitin 2020. Sezoni i uraganeve të Atlantikut Verior kishte regjistruar numrin më të madh të stuhive. Shumë shkaktuan vdekje dhe shkatërrim. Të paktën 100 njerëz vdiqën muajin e kaluar kur Depresioni Tropikal Eta goditi Amerikën Qendrore. Uragani Iota, i cili goditi Nikaragua rreth tre javë më vonë, ishte uragani më i fortë i vitit 2020 në Atlantik dhe më i forti ndonjëherë që ka goditur vendin. Në SH.B.A., Uragani Laura vrau të paktën 27 vetë në Gusht.

Nga ana tjetër, oqeanet shërbejnë si një tregues i mirë i ndikimit real të ndryshimit të klimës. Duke mbuluar gati tre të katërtat e sipërfaqes së Tokës, ato thithin shumicën dërrmuese të nxehtësisë në botë. Sipas raportit të WMO, më shumë se 80% e oqeanit global përjetoi një valë të nxehtësisë detare në një kohë në vitin 2020.

Raporti vlerësoi Arktikun si një zonë që pëson “ndryshime drastike” ndërsa temperatura globale rritet. Në shtator, sasia e akullit të detit Arktik u tkurr në nivelin e dytë më të ulët që nga fillimi i regjistrimeve në 1978.

Sipas raportit, shtresa e akullit në Grenlandë ka vazhduar të humbasë masën, edhe pse me një ritëm më të ngadaltë sesa në 2019.

Mbulesa e akullit luan një rol kryesor në rregullimin e klimës globale. Sipërfaqja e saj e ndritshme reflekton nxehtësinë përsëri në atmosferë. Kur shkrihet ose nuk ngrihet, sipërfaqja e errët e oqeanit thith më shumë nxehtësi.

WMO tha se 2020 gjithashtu solli disa valë të nxehtësisë jashtëzakonisht të forta – më së shumti në të gjithë Azinë veriore, veçanërisht Arktikun Siberian. Në pjesë të Siberisë Veriore, ka qenë 5 gradë Celsius ose më i ngrohtë se mesatarja, tha WMO. Amerika e Jugut dhe pjesa më e madhe e Evropës gjithashtu përjetuan valë të nxehtësisë dhe thatësira të zgjatura. Dhe ndërsa disa pjesë të botës përjetuan valë të nxehtësisë dhe thatësirë, zona të tjera pësuan përmbytje vdekjeprurëse. Sipas raportit, më shumë se 2,000 vdekje u raportuan gjatë sezonit të përmbytjeve në Indi, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Afganistan dhe Mianmar.

(kle;mu/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota el nina ngrohja globale raporti per klimen el nina ngrohja globale raporti per klimen

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet