Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Shqipëria ofron një ndër normat më të ulëta të financimeve për arsimin në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto (PBB), pak më shumë se 3% të PBB-së saj.
Financimet për edukimin janë 40% më të ulëta se në vendet e zhvilluara të Europës dhe 15-20% më të ulëta se në rajon.
Por një analizë e Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) për sistemin arsimor të vendit, e publikuar së fundmi, vë në dukje se, Shqipëria nuk arrin të mirëpërdorë edhe fondet e pakta në dispozicion.
Nga të gjitha nivelet e arsimit, ai i mesëm është më pak i financuari në raport me shkallët e tjera. Shqipëria ofron vetëm 0.4% të PBB-së saj për arsimin e mesëm, nivel ky shumë më i ulët se në vendet e zhvilluara ku ofrohet rreth 2% e PBB-se. Arsimi i mesëm është një hallkë e rëndësishme në sistemet arsimore, për shkak se formohen aftësitë për profesionet dhe aftësitë në tregun e punës.
Të dhënat nga PISA tregojnë se, financimet në arsim janë të lidhura në mënyrë të drejtpërdrejtë me cilësinë e studentëve. Kur krahason shpenzimet për nxënës në shkollat e mesme në Shqipëri me ato të vendeve të tjera, të dhënat sugjerojnë se Shqipëria ka financime të ulëta e për rrjedhojë, edhe rezultatet të ulëta në testet e PISA. Ekspertët e OECD-së vënë në dukje se, Shqipëria do ta ketë të vështirë të arrijë të përmirësojë cilësinë e dijeve pa investime më të larta.
Fondet shpërndahen pa formula financimi
Shqipëria nuk po zbaton ligjin në fuqi, për të bërë shpërndarjen e fondeve në arsimin paraunivesitar. Ligji kërkon që buxheti të shpërndahet me një formulë që bazohet në ndarjen e financimeve për nxënës, por që ende nuk po zbatohet, vënë në dukje ekspertët e OECD-së.
Aktualisht, nuk ka ndonjë formulë financimi që përdoret për alokimin e fondeve nga Ministria drejt drejtorive rajonale dhe zyrave lokale të arsimit. Për më tepër, drejtoritë rajonale zgjedhin vetë mënyrën e ndarjes së fondeve.
Për shembull, ministria përcakton numrin e punonjësve për një drejtori të caktuar arsimore, pa dhënë udhëzime për numrin e mësuesve që duhet të punësohen për shkollë.
Një pjesë e fondeve, të njohura si transferime të pakushtëzuara, të alokuara për NJQV-të llogariten bazuar në një formulë të krijuar në vitin 2002, e cila tashmë është vjetruar dhe nuk i përgjigjet zhvillimeve ekonomike, sociale dhe demografike.
Financimi nuk synon të adresojë pabarazitë
Ndërsa decentralizimi ka siguruar njëfarë fleksibiliteti buxhetor për drejtoritë rajonale, Zyrat e Arsimit dhe Njësitë e Qeverisjes Vendore (NJQV) nuk kanë politika të qarta për të mbështetur me fonde nxënësit nga familje të varfra.
Edhe pse Shqipëria ka një hartë të varfërisë, sipas prefekturave nuk bën ndarjen e fondeve për arsimin bazuar në këtë tregues.
Shpenzimet kapitale, jo të mjaftueshme
Shpenzimet për investime kapitale në shkolla dhe përreth tyre janë të pamjaftueshme. Ekspertët e OECD sugjerojnë se më shumë fonde janë të nevojshme për të përmirësuar mjediset shkollore dhe infrastrukturën përreth shkollave në përputhje me standardet bashkëkohore.
Për shkak të emigrimit nga fshatrat në qytete, disa shkolla janë mbipopulluar dhe nuk kanë pajisje të përshtatshme laboratorike, infrastrukturën e teknologjisë së komunikimit, për mbështetjen e të mësuarit me cilësi të lartë.
Në Shqipëri, 47% e kompjuterëve në shkollat rurale janë të lidhur në internet, krahasuar me 70% në Maqedoninë e Veriut dhe 94% mesatarisht në vendet e OECD. Infrastruktura e dobët përreth shkollave, përkatësisht sistemi rrugor dhe i transportit, e bëjnë të vështirë aksesin e studentëve në shkollim, sidomos në zonat rurale.
Marrë nga Monitor
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
Blerta Bengasi tregon, se edhe ka vendimin e gjykatës, që duhet të takojë fëmijët pas shkolle, titullarët e shkollës nuk e lejojnë, të porositur nga ish bashkës...
Divorci në shumicën e rasteve është zgjidhje për një raport, që nuk funksionon, por në rastin e trajtuar sonte “Stop” është krejt e kundërta. Një grua e divorcu...
TIRANË– Një projekt-ligj i ri do të kalojë shumë shpejt në Kuvend. Bëhet fjalë për mënyra të reja për të financuar bizneset e teknologjisë dhe të ino...
TIRANE– Në analizën më të fundit të kreditit për vendin tonë, të siguruar ekskluzivisht nga “Scan Intelligence Unit”, agjencia e vlerësimit të kreditit, M...
Projektet në parqe fotovoltaikë me kapacitet të lartë të instaluar janë rikthyer edhe një herë në vëmendje.Dy shoqëri të bashkuara në një kanë depozituar pranë ...
Pasuritë financiare të familjeve shqiptare në formën e depozitave dhe llogarive bankare, sigurimeve në skemat e pensioneve, derivateve financiare etj arritën vl...
Ujësjellësi i Tiranës pritet që të ketë një plan të ri biznesi për periudhën 2020-2024 ku do të analizohen një sërë elementësh që lidhen nga investimet e reja q...
Një botim i Bankës së Shqipërisë tregon se tregu i shtëpive dhe ecuria e çmimit të tyre ka ndikim në qëndrueshmërinë e biznesit të bankave. Por ky konklu...
Qarku i Tiranës ka kreditimin më të lartë në raport me popullsinë, me rreth 134 mijë lekë për frymë. Me diferencë të thellë, vijon Durrësi me 48 mijë lekë për f...
Shqipëria dhe Kosova, edhe më 2019, u renditën ndër vendet e Europës që grumbullojnë më pak të ardhura buxhetore në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto. Sipas...
