LIVE UPDATES
Ekonomi

Qarkullimi i lartë i cash-it në Shqipëri rrit rrezikun për Covid-19, virusi qëndron për një kohë të gjatë tek paratë

16 Mars 2020, 06:10 Nga DOSJA

Shqipëri-Bankat dhe institucionet financiare në Shqipëri dy javët e fundit po bëjnë thirrje për kryerjen e pagesave online dhe përdorimin e kartave bankare, sidomos atyre pa kontakt.

Por, qarkullimi lartë cash në ekonominë shqiptare rrezikon të jetë një përhapës potencial i Covid 19. Për shkak të përmbajtjes poroze është gjetur se virusi rri për një kohë të gjatë tek kartëmonedhat dhe monedhat.

Shqipëria është vendi me qarkullimin më të lartë të cash-it në Europë, ku 22% e parasë gjithsej qarkullon jashtë bankave, nga më pak se 10% që është ky tregues për shtetet e tjera. Vendi ynë ka dhe përdorimin më të ulët të kartave bankare.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë që i referohet një studimi të EY Research, thuhet se 39 për qind e të rriturve mbi 15 vjeç kanë një llogari bankare në Shqipëri kundrejt 91 për qind që është mesatarja e vendeve të OECD.

Akoma më keq janë shërbimet e pagesave online. Në një anketë të kohëve të fundit Instituti i kërkimeve IDRA në bashkëpunim me Shoqatën e Bankave gjeti se vetëm 37 për qind e të anketuarve kishin një eksperiencë me bankën në 5 vitet e fundit.

Produkti më i përdorur është karta e debitit, instrumenti me të cilën tërhiqen para cash nga bankommatet.

Sipas një studimi të fundit të Bankës së Shqipërisë për kostot e qarkullimit cash në ekonomi, bizneset shqiptare iniciojnë rreth 18,2 milionë pagesa në vit ose 792 pagesa për një biznes në vit, nga të cilat 66% janë cash. Përdorimi i cash-it ndryshon sipas madhësisë së biznesit, ku ndërmarrjet mikro iniciojnë 93% të vëllimit vjetor të pagesave në cash, ndërsa bizneset e mëdha 47%.

Tek konsumatorët pagesat cash janë mbi 90%, sipas studimit.

Edhe bizneset nuk i preferojnë pagesat online. Sipas Bankës së Shqipërisë, Vetëm rreth 30% e llogarive të bizneseve
i përdorin shërbimet e “home banking” dhe në rastin e individëve, ky tregues është akoma më i ulët në rreth 10%.
Ndërkohë që dhe numri i transaksioneve për 1 milion banorë në vende të ndryshme të rajonit tregon
për një nivel të ulët të përdorimit të këtij shërbimi në Shqipëri.

Zyrtarët e shëndetit publik në mbarë botën janë në betejë për të frenuar përhapjen e koronavirusit, Organizata Botërore e Shëndetit ka paralajmëruar që kartëmonedhat mund të transmetojnë sëmundjen. “Ne e dimë se paratë ndryshojnë duar shpesh dhe mund të marrin të gjitha llojet e baktereve dhe viruseve,” i tha një zëdhënës i OBSH këto ditë për britaniken Telegraf. “Ne do t’i këshillonim njerëzit të lanin duart pasi të merren me kartëmonedha dhe të mos prekin fytyrën”. Zëdhënësi gjithashtu këshillon përdorimin e opsioneve të kontaktit pa kontakt kudo që të jetë e mundur, për të minimizuar rrezikun.

OBSH shpjegon se koronavirusi mund të jetojë në sipërfaqe të pajetë për “një kohë të gjatë”, megjithëse askush nuk e di saktësisht se sa kohë, pasi Covid-19 është kaq i ri. Koha e mbijetesës së virusit varet nga sipërfaqja dhe kushtet”, thotë Haas. Sa më e ulët të jetë temperatura, aq më e gjatë është koha e mbijetesës. Nëse temperatura është më e ngrohtë, koha e mbijetesës së virusit zvogëlohet. Qëndrueshmëria e virusit do të ulet gjatë kësaj kohe, duke zvogëluar rrezikun e transmetimit.

Edhe pse koronavirusi mund të transmetohet përmes objekteve të pajetë, shanset për kontraktimin e tij në këtë mënyrë janë të ulta.

“Sasia e virusit që është potencialisht në një objekt të pajetë është zakonisht shumë e vogël,” thotë DrChristineTait-Burkard, një ekspert për infeksionin dhe imunitetin në Institutin Roslin në Universitetin e Edinburgh. Ajo shpjegon se zakonisht nuk do të ketë shumë koronavirus në majë të gishtave të një personi dhe do të duhet të kalojë sistemin tuaj të frymëmarrjes për t’ju infektuar. “Sistemi juaj i frymëmarrjes është shumë i mirë në filtrimin e viruseve,” thotë Tait-Burkard.

Ndërsa rreziku është i ulët, është e arsyeshme të merren masa paraprake. Këshilla zyrtare e NHS është të lani duart rregullisht (ose të përdorni sanitatorin e duarve me të paktën 60% përmbajtje alkooli, nëse nuk jeni në gjendje të arrini në një lavaman), kolliteni në bërryl tuaj dhe hidhni menjëherë indet e përdorura.

Kartëmonedhat mund të mbajnë koronavirusin. Por përpiquni të mos shqetësoheni shumë: rreziku është i vogël. “Në qoftë se dikush nuk përdor një kartëmonedhë për të teshtitur,” thotë Tait-Burkard. Por “Monedhat në të vërtetë janë ambiente shumë të këqija që viruset të mbijetojnë,” thotë ajo.

Marrë nga Monitor

J.V/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi koronavirusi ne shqiperi koronavirusi ne shqiperi

Sondazh

Poll
Ekonomi 14 Mars 2020, 07:52

Koronavirusi godet rëndë ekonominë shqiptare

TIRANË– Ekspertët thonë se çfarë po ndodh tani është vetëm maja e ajsbergut dhe parashikojnë skenarë pesimistë për ekonominë, e cila është e goditur...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet